-Em muèn biÕt h«m nay ai trùc nhËt em
sÏ hái nh­thÕ nµo?
-Líp 8A cã mét b¹n kh«ng lµm bµi tËp,
em kh«ng biÕt lµ b¹n nµo, em sÏ hái nh­
thÕ nµo ®Ó biÕt ®­îc b¹n ®ã?
- Cã ng­êi gäi ®iÖn tho¹i ®Õn nhµ em
nh­ng ch­a x­ng danh, em sÏ ®Æt c©u hái
nh­thÕ nµo ®Ó biÕt ®­îc tªn cña ng­êi ®ã?

VÎ nghi ng¹i hiÖn ra s¾c mÆt, con bÐ hãm hØnh hái
mÑ mét c¸ch thiÕt tha:
- S¸ng nay ng­êi ta ®Êm u cã ®au l¾m kh«ng?
ChÞ DËu khÏ g¹t n­ưíc m¾t:
- Kh«ng ®au con ¹!
-ThÕ lµm sao u cø khãc m·i mµ kh«ng ¨n khoai?
Hay lµ u th­¬ng chóng con ®ãi qu¸?
- H×nh thøc:

(Ng« TÊt Tè, T¾t ®Ìn)

+ Cã c¸c tõ nghi vÊn: cã...kh«ng, (lµm) sao, hay (nèi c¸c
vÕ cã quan hÖ lùa chän).
+ Cuèi c©u cã dÊu chÊm hái.
- Chøc n¨ng chÝnh: Dïng ®Ó hái.

* C©u nghi vÊn lµ c©u:
- Cã nh÷ng tõ nghi vÊn:(ai, g×, nµo, sao, t¹i sao,
®©u, bao giê, bao nhiªu, µ, ­, h¶, chø, (cã)…
kh«ng, (®·)…ch­a...) hoÆc cã tõ hay (nèi c¸c vÕ
cã quan hÖ lùa chän).
- Cã chøc n¨ng chÝnh lµ dïng ®Ó hái.

* Khi viÕt, c©u nghi vÊn kÕt thóc b»ng dÊu chÊm

hái.

Bµi 1: X¸c ®Þnh c©u nghi vÊn trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau.
Nh÷ng ®Æc ®iÓm h×nh thøc nµo cho biÕt ®ã lµ c©u nghi
vÊn?
a. Råi h¾n chØ lu«n vµo mÆt chÞ DËu:
b. -Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không? Đấy!
Chị hãy nói với ông cai, để ông ấy ra đình kêu với
quan cho!Chứ ông lí tôi thì không có quyền dám
cho chi khất một giờ nào nữa!
(Ngô Tất Tố,Tắt đèn)
b T¹i sao con ng­êi l¹i ph¶i khiªm tèn nh­thÕ? §ã lµ v×
cuéc ®êi lµ mét cuéc ®Êu tranh bÊt tËn, mµ tµi nghÖ
cña mçi c¸ nh©n tuy lµ quan träng, nh­ng thËt ra chØ lµ
nh÷ng giät n­íc bÐ nhá gi÷a ®¹i d­¬ng bao la.
(Theo L©m Ng÷ §­êng, Tinh hoa xö thÕ)

Bµi 2: XÐt c¸c c©u sau vµ tr¶ lêi c©u hái:
a. M×nh ®äc hay t«i ®äc?
b. Em ®­îc th× cho anh xin
Hay lµ em ®Ó lµm tin trong nhµ?
c. Hay t¹i sù sung s­íng bçng ®­îc tr«ng nh×n vµ «m
Êp c¸i h×nh hµi m¸u mñ cña m×nh mµ mÑ t«i l¹i t­¬i
®Ñp nh­thuë cßn sung tóc?
-C¨n
- C¨ncøcøvµo
vµotõ®©u
c©u
trªnbiÕt.
lµ c©u
hay®Ó
vµx¸c
dÊu®Þnh
hái nh÷ng
chÊm ®Ó
nhËn
nghi vÊn?
- Kh«ng thÓ thay thÕ ®­îc nÕu thay c©u sÏ sai ng÷
- Trong
c¸c c©u
®ã,c©u
cã thÓ
hay
hoÆc ®­
ph¸p
vµ biÕn
thµnh
trÇnthay
thuËttõvµ
cãb»ng
ý nghÜa
îc kh«ng?
kh¸c
h¼n. V× sao?

Bµi 3: Cã thÓ ®Æt dÊu chÊm hái ë nh÷ng c©u sau ®­îc kh«ng?
V× sao?
a. Nay chóng ta ®õng lµm g× n÷a, thö xem l·o MiÖng cã sèng
®­îc kh«ng.
b. B©y giê th× t«i hiÓu t¹i sao l·o kh«ng muèn b¸n con chã
vµng cña l·o.
c. C©y nµo còng ®Ñp, c©y nµo còng quý, nh­ng th©n thuéc
nhÊt vÉn lµ tre nøa.
Th¶o
luËn
Nhãm
d. BiÓn nhiÒu khi rÊt ®Ñp, ai còng thÊy nh­thÕ.
(4 ph
ót)
Kh«ng, v× ®ã kh«ng ph¶i lµ c©u nghi vÊn:
- C©u a, b cã chøa c¸c tõ nghi vÊn: cã - kh«ng , t¹i sao,
nh­ng nh÷ng kÕt cÊu cã chøa nh÷ng tõ nµy chØ lµm chøc
n¨ng bæ ng÷ trong mét c©u.
- C©u c, d: C¸c tõ: nµo, ai chØ lµ nh÷ng tõ phiÕm ®Þnh

Bµi tËp 3

Chó ý:
Cã nh÷ng c©u cã tõ nghi vÊn nh­ng
kh«ng ph¶i lµ c©u nghi vÊn bëi v× tõ
nghi vÊn chØ cã chøc n¨ng bæ ng÷
hoÆc lµ nh÷ng tõ phiÕm ®Þnh trong
c©u.

Bµi 4: Ph©n biÖt h×nh thøc vµ ý nghÜa cña hai c©u sau:
a. Anh cã kháe kh«ng?
b. Anh ®· kháe ch­a?
X¸c ®Þnh c©u tr¶ lêi thÝch hîp ®èi víi tõng c©u. §Æt
mét sè cÆp c©u kh¸c vµ ph©n tÝch ®Ó chøng tá sù kh¸c
nhau gi÷a c©u nghi vÊn theo m« h×nh cã…kh«ng víi
c©u nghi vÊn theo m« h×nh ®·… ch­a.
a.-H×nh thøc: Dïng cÆp tõ cã… kh«ng
-ý nghÜa: Thêi ®iÓm hiÖn t¹i, kh«ng biÕt tr­íc ®ã thÕ
nµo.
b. -H×nh thøc: Dïng cÆp tõ ®·… ch­a
-ý nghÜa: Thêi ®iÓm hiÖn t¹i, nh­ng biÕt râ t×nh tr¹ng
søc kháe tr­íc ®ã kh«ng tèt.

Bµi 5; H·y cho biÕt sù kh¸c nhau vÒ h×nh thøc vµ ý
nghÜa cña hai c©u sau:
a. Bao giê anh ®i Hµ Néi?
b. Anh ®i Hµ Néi bao giê?
a. Bao giê ®øng ®Çu c©u
Hái vÒ thêi ®iÓm ho¹t ®éng ®i (t­¬ng lai)
b. Bao giê ®øng cuèi c©u
Hái vÒ thêi gian diÔn ra hµnh ®éng ®i.(qu¸ khø)

Bµi 6: Cho biÕt hai c©u nghi vÊn sau ®©y ®óng hay
sai? V× sao?
a. ChiÕc xe m¸y bao nhiªu ki-l«-gam mµ nÆng thÕ?
§óng. Ng­êi hái tiÕp xóc víi sù vËt
b. ChiÕc xe nµy gi¸ bao nhiªu mµ rÎ thÕ?
Sai. Ng­êi hái ch­a biÕt chÝnh x¸c gi¸ cña xe.

1. Dßng nµo ®óng nhÊt víi dÊu hiÖu nhËn biÕt c©u
nghi vÊn:
A. Cã c¸c tõ nghi vÊn
B. Cã tõ hay ®Ó nèi c¸c vÕ cã quan hÖ lùa chän
C. Khi viÕt ë cuèi c©u cã dÊu chÊm hái
D. Gåm c¶ ba ý trªn
2. Dßng nµo nãi lªn chøc n¨ng chÝnh cña c©u nghi
vÊn:
A. Dïng ®Ó yªu cÇu
B. Dïng ®Ó hái
C. Dïng ®Ó béc lé c¶m xóc
D. Dïng ®Ó kÓ l¹i sù viÖc

Bµi tËp:

- MÑ chø cßn ai?

- ThÕ ai sinh ra cô ngo¹i?
- Khæ l¾m! Sao con hái
nhiÒu thÕ?
BÐ g¸i ngóng nguÈy:
- Con ø biÕt th× con míi hái
mÑ chø?

- ThÕ ai sinh ra mÑ?

MÑ mØm c­êi:

- Bµ ngo¹i chø cßn ai?
- ThÕ ai sinh ra bµ ngo¹i?

-Trêi sinh ra cô ngo¹i chø
cßn ai?

- Cô ngo¹i chø cßn ai?

- ThÕ ai sinh ra trêi?

Mét bÐ g¸i hái mÑ:

-MÑ ¬i, ai sinh ra con?
-MÑ c­êi:

-Con ®i mµ hái trêi Êy!
--Trong
L­u ý:nh÷ng c©u kÕt thóc b»ng dÊu chÊm hái: C©u nµo
lµ
c©uchÊm
nghi vÊn?
T¹i chØ
sao?
DÊu
hái míi
lµ h×nh thøc ®Ó nhËn biÕt
-c©u
vÊn, ngoµi
h×nh
chó ý ®Õn
C©unghi
nµo kh«ng
ph¶I lµ
c©uthøc
nghi cßn
vÊn?ph¶i
T¹i sao?

néi dung, ý nghÜa cña c©u.

Em h·y nªu chøc n¨ng
cña c¸c c©u nghi vÊn sau:



Nh÷ng ng­êi mu«n n¨m cò
Hån ë ®©u b©y giê?

(Vò §×nh Liªn, ¤ng ®å)

LÝnh ®©u? Sao bay d¸m ®Ó cho nã ch¹y
xång xéc vµo ®©y nh­vËy? Kh«ng cßn
phÐp t¾c g× n÷a µ?
(Ph¹m Duy Tèn, Sèng chÕt mÆc bay)

H­íng dÉn häc ë nhµ:
-Häc thuéc ghi nhí.
-Lµm bµi tËp 1 c,d.
-ViÕt 1 ®o¹n v¨n ng¾n cã sö dông c©u
nghi vÊn.
-§äc tr­íc bµi: ViÕt ®o¹n v¨n trong v¨n
b¶n thuyÕt minh