Thứ hai ngày 30 tháng 1 năm 2023
Tập đọc
Trí dũng song toàn

Khởi động

HS đọc và trả lời câu hỏi trong bài "Nhà
tài trợ đặc biệt của cách mạng."
- Giáo viên nhận xét

Bài đọc chia làm mấy đoạn?
Đoạn 1: Từ đầu ….cho ra lẽ.
Đoạn 2: Thám hoa… đền mạng Liễu Thăng.
Đoạn 3: Lần khác… ám hại ông.
Đoạn 4: Còn lại.

Từ khó
thảm thiết, cúng giỗ, ngạo mạn.

Giang Văn Minh 
(chữ Hán: 江文明 , 1573 - 1638)
Tự Quốc Hoa, hiệu Văn Chung
Là quan nhà Lê trung hưng trong 
lịch sử Việt Nam. Ông được mệnh danh là vị
sứ thần "Bất nhục quân mệnh" (Không để
nhục mệnh vua) vì đã đối đáp thẳng thắn
trước triều đình Trung Quốc và bị vua 
Minh Tư Tông hành hình vào năm 1638, thọ
65 tuổi.

Ông sinh năm 1573, tại làng Kẻ Mía, xã Mông
Phụ, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn
Tây trước năm 1945), (nay thuộc xã Đường Lâm
, thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Ông từng đỗ đầu kỳ thi
Hội, rồi thi Đình lại đỗ Đình nguyên Thám
hoa khoa Mậu Thìn, năm Vĩnh Tộ thứ 10 (1628)
đời Lê Thần Tông. Khoa thi này không có ai
đỗ Trạng nguyên hay Bảng nhãn, vì vậy ông là
người đỗ cao nhất trong cả khoa thi. Sau khi đỗ
đạt, ông lần lượt được bổ nhiệm vào các chức vụ
như Binh khoa đô cấp sự trung (1630), Thái bộc
tự khanh (1631).

Thám hoa Giang Văn Minh sinh năm 1573, tại xã Mông
Phụ, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây (nay
thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội). Ông mất
năm 1638.

Liễu Thăng: tướng nhà Minh, năm 1427 bị nghĩa quân
Lam Sơn phục kích giết chết ở ải Chi Lăng (nay thuộc
tỉnh Lạng Sơn)

Trong điếu văn của vua Lê Thần Tông
có câu:
•Thục bất hữu sinh, sinh như công dã,
kỳ sinh như vinh.
•Thục bất hữu tử, tử như công giả, kỳ
tử do sinh.
Tức là: Ai cũng sống, sống như ông,
thật đáng sống. Ai cũng chết, chết như
ông, chết như sống.

TÌM HIỂU BÀI

+ Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để
vua nhà Minh bãi bỏ lệ góp giỗ Liễm Thăng?

Ông vờ khóc than vì không có mặt ở nhà để cúng giỗ cụ tổ
năm đời. Vua Minh phán: Không ai phải giỗ người đã chết
từ năm đời. Giang Văn Minh tâu luôn: Vậy, tướng Liễu Thăng tử
trận đã mấy trăm năm, sao hàng năm nhà vua vẫn bắt nước
tôi cử người mang lễ vật sang cúng giỗ ? Vua Minh biết đã
mắc mưu đành phải tuyên bố bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng.

+ Giang văn Minh đã khôn khéo như thế nào
khi đẩy nhà vua vào tình thế phải bỏ lệ góp giỗ
Liễu Thăng?
Ông khôn khéo đẩy nhà vua vào tình thế thừa nhận
sự vô lý bắy góp giỗ Liễu Thăng

Nhắc lại nội dung cuộc đối đáp giữa ông Giang
Văn Minh với đại thần nhà Minh?

Đại thần nhà Minh ra vế đối: Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc.
Ông đối lại ngay: Bạch Đằng thuở trước máu còn loang.
Câu đối của đại thần nhà Minh muốn ám chỉ điều gì?
Ông Giang Văn Minh lấy sự kiện nào để đối lại?

Đại thần nhà Minh ngạo mạn lấy cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
để hạ nhục danh dự nước ta. Giang Văn Minh lấy việc quân đội
của ba triều đại Nam Hán, Tống và Nguyên đều thảm hại trên
Sông Bạch Đằng để đối lại.

Vì sao vua nhà Minh sai người ám hại ông
Giang Văn Minh ?

Vì vua Minh mắc mưu ông phải bỏ lệ góp
giỗ Liễu Thăng. Vua Minh còn căm ghét ông
vì ông dám lấy cả việc quân đội ba triều đại
Nam Hán, Tống và Nguyên đều thảm bại
trên sông Bạch Đằng để đối lại.

Vì sao có thể nói Giang Văn Minh là
người trí dũng song toàn ?

Vì Giang Văn Minh vừa mưu trí vừa bất khuất:
- Giữa triều đình nhà Minh, ông biết dùng mưu để
vua nhà Minh buộc phải bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng
cho nước Việt.
- Để giữ thể diện và danh dự đất nước, ông dũng
cảm, không sợ chết, dám đối lại một vế đối tràn đầy
lòng tự hào dân tộc.

Nội dung bài văn ca ngợi
ai?

NỘI DUNG
Bài văn ca ngợi sứ thần Giang Văn Minh trí dũng
song toàn, bảo vệ được quyền lợi và danh dự của đất
nước khi đi sứ nước ngoài.

Chờ rất lâu mà vẫn không được vua nhà Minh cho tiếp
kiến, ông vờ khóc lóc rất thảm thiết. Vua Minh liền hạ chỉ
mời ông đến hỏi cho ra lẽ.
Thám hoa vừa khóc vừa than rằng:
- Hôm nay là ngày giỗ cụ tổ năm đời của thần, nhưng
thần không có mặt ở nhà để cúng giỗ. Thật là bất hiếu với
tổ tiên!
Vua Minh phán:
- Không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời. Sứ thần
khóc lóc như vậy thật không phải lẽ .
Giang Văn Minh nghe vậy bèn tâu:
- Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm năm, sao
hằng năm nhà vua vẫn bắt nước tôi cử người mang lễ vật
sang cúng giỗ ?

Vận dụng

Trao đổi với người thân về ý nghĩa câu
chuyện “Trí dũng song toàn”.
- Kể lại câu chuyện cho mọi người trong gia
đình cùng nghe.

Mộ Thám hoa Giang Văn Minh

Khu di tích thờ Giang Văn Minh

Đền thờ thám hoa Giang Văn Minh ở thôn Mông
Phụ, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội

Khuôn viên phần mộ Thám hoa Giang Văn Minh