Bài 23. Mùa xuân nho nhỏ

Tìm kiếm Bài giảng

Gốc > THCS (Chương trình cũ) > Ngữ văn > Ngữ văn 9 >

0 / 0

Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...

Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: Được tặng
Người gửi: Nguyễn Duy Hoài Nam
Ngày gửi: 00h:18' 29-01-2023
Dung lượng: 12.9 MB
Số lượt tải: 36

Số lượt thích: 1 người (Phạm Thị Na)

MÙA XUÂN NHO NHỎ

MỞ BÀI

• Giới thiệu tác giả, tác phẩm
• Giới thiệu về hình ảnh mùa xuân của đất trời và đất
nước
•
•

Khái quát
Phân tích:

•

Đánh giá lại

•
•

Ý nghĩa
Bài học rút ra cho bản thân

THÂN BÀI

KẾT BÀI

+ Mùa xuân của đất trời
+ Mùa xuân của đất nước
+ Ước nguyện của tác giả

MỞ BÀI

••

•
•

Chiến tranh bao giờ cũng ác liệt và tàn
nhẫn, nó cướp đi của con người bao nhiêu thứ.
Mà hơn cả thế, chiến tranh hằn lại trong tiềm
thức con người những cảnh tượng chết chóc,
máu me. Là một trời một vực với lí tưởng hoà
bình hằng mong ước.
•
Nhưng lại chính cái bộ dáng mà chiến tranh
gây ra tô điểm cho một loại tình cảm nồng nàn
đến lạ - đó là tình yêu nước.
•
Đã là tình thì làm sao thiếu được những
mộng mơ, những lí tưởng đẹp đẽ, thậm chí là lúc
mà thân xác đã gần đất xa trời thì Thanh Hải vẫn
một lòng một dạ hướng về cống hiến. Mùa xuân
nho nhỏ ra đời như cột mốc cuối cùng khắc đậm
tên ông vào nền thơ ca lúc bấy giờ và cả sau này.

THÂN BÀI

MùaPhân
xuân của
thiên
tích
nhiên

• Ta có thể thấy, mở đầu của thi phẩm “mùa xuân

•
•

nho nhỏ” là sáu câu thơ với giọng điệu vui vẻ,
hứng khởi, như tiếng hát reo vui mừng đón chào
một mùa xuân đẹp đã về.
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”
Tác giả đã gợi tả lên những hình ảnh đẹp nhất
của mùa xuân nơi xứ Huế.
Động từ “mọc” được đảo ngữ lên vị trí đầu câu
nhằm gợi tả sự ngạc nhiên vui thú, một sự hào
đón hân hoan với mùa xuân.

MùaPhân
xuân của
thiên
tích
nhiên

• Cái “bông hoa tím biếc” kia nghe sao thật xa lạ
•
•

nhưng đó chỉ là một bông hoa lục bình hay hoa
súng mà người ta dễ dàng bắt gặp trên ao hồ, sông
nước làng quê.
Cái màu xanh của nước hòa với cái màu “tím biếc”
của những bông hoa đã tạo nên bức tranh xuân sôi
động nhưng lại ẩn chứa trong nó một vẻ đằm
thắm.
“Ơi” ở đây là thán từ được tác giả sử dụng như để
bộc lộ cảm xúc của chính mình khi nghe tiếng
chim hót. Hai tiếng “hót chi” là giọng điệu thân
thương của người dân Huế được tác giả đưa vào
để diễn tả cảm xúc thiết tha giữa người với tạo
vật.

Mùa
xuân tích
của đất
Phân
nước

• Nếu như mùa xuân là đẹp đẽ với thiên

nhiên thì mùa xuân cũng là đẹp đẽ của lòng
người, ta sẽ không khỏi xao xuyến trước
bức tranh sinh hoạt đầy ấm áp của con
người.
“Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.”

• Nhà thơ Thanh Hai đã cảm nhận và tái hiện khung cảnh
•

mùa xuân của đất nước qua hai hình ảnh giàu ý nghĩa
biểu tượng là "người cầm súng" và "người ra đồng".
Họ là hai mẫu người gắn liền với nền lịch sửa của
nước ta: chiến đấu và sản xuất, bảo vệ và xây dựng Tổ
quốc.

Mùa
xuân tích
của đất
Phân
nước

• “Lộc” không chỉ là hình ảnh tả thực mà còn mang

•
•

ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng. Đối với người chiến
sĩ, “lộc” là cành lá ngụy trang che mắt quân thù
trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc đầy cam
go và ác liệt, “lộc” là những mầm xuân tươi non
trải dài trên ruộng đồng bát ngát, báo hiệu một
mùa bội thu .
Lối điệp cấu trúc song hành với các điệp ngữ
“Tất cả như” làm cho không khí xây dựng và bảo
vệ đất nước như càng khẩn trương, gấp gáp hơn.
Chỉ với hai từ láy “hối hả”, “xôn xao”, tác giả đã
thành công bộc lộ tâm trạng náo nức bâng
khuâng của tâm hồn con người trước mùa xuân
tươi đẹp của thiên nhiên, dân tộc.

Mùa
xuân tích
của đất
Phân
nước

• Nhịp thơ sôi nổi như nhịp hành khúc cho thấy niềm tin tươi

•
•
•

sáng, cái nhìn lạc quan của Thanh Hải về tiền đồ của dân
tộc.
Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Thông qua các tính từ “vất vả”, “gian lao” cho ta thấy chặng
đường dựng nước và giữ nước của ông cha ta là cả một quá
khó th
khăn
vàvth
ử thách,
t mát.
Đtrình
ối lậgian
p vớinan,
hai câu
ơ nói
ề quá
khứ m
làấhai
câu thơ ngợi ca

tương lai. Với nghệ thuật so sánh “đất nước như vì sao”, hình
ảnh đất nước trở nên gần gũi, gợi cảm, đẹp như ánh sao lung
linh trên bầu trời cao vời vợi mà chúng ta đang ngẩng cao đầu
chiêm ngưỡng.
Qua đó, nhà thơ bộc lộ niềm tự hào sâu sắc, mãnh liệt về lịch
sử hơn 4000 năm cũng như một tương lai rộng mở của đất
nước.

ƯớcPhân
nguyệntích
của tác
giả

• Bản thân mỗi con người ai mà chả ấp ủ cho mình một ước mơ,
•

•

có thể nhỏ có thể lớn nhưng chính thì cái đích là luôn hướng
về một tương lai đẹp hơn.
Thanh Hải cũng vậy, nỗi liền dòng lịch sử tự hào, ông gieo vào
thơ của ông những vần ngữ chất chứa một hoài bảo to lớn, có
lẽ là âm thầm nhưng lại đẹp đẽ.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Điệp cấu trúc “ta làm..” cùng biện pháp liệt kê như thể hiện cái
quyết tâm trong mong muốn của tác giả, mong muốn làm “con
chim hót”, làm “một cành hoa” để cống hiến cho đời.

Mở Rộng

••

•

•

•

•

Văn chương và thơ ca là những
Nếu Thanh Hải muốn :
dòng chảy vô tận, nước ta đã trải qua bao Ta làm con chim hót
nhiêu thập kỉ nhưng chưa có tác phẩm Ta làm một cành hoa
nào là giống tác phẩm nào. Mỗi một thời Ta nhập vào hoà ca
đại là mỗi một nét thơ khác biệt.
Một nốt trầm xao xuyến.
•
Trong loạt thơ những năm sau giải
Thì Viễn Phương muốn:
phóng miền Nam, không chỉ có Mùa xuân Mai về miền Nam thương trào nước mắt
nho nhỏ của Thanh Hải là viết về sự cống Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
hiến mà còn có cả Viếng lăng Bác của
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Viễn Phương.
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Viễn Phương cũng đem theo hơi hướng lí Thứ ước nguyện bình dị mà lại đong đầy
tưởng cống hiến hết mình, dùng sự chân
đến lạ.
thành và nhiệt huyết để đổi lấy một vị trí
cống hiến thầm lặng.

•

Đánh Giá
Chung

• Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” với thể thơ năm chữ gần với các điệu dân ca,
•
•

đặc biệt là dân ca miền Trung có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết. Âm
hưởng ấy xuyên suốt toàn bài, và càng thể hiện rõ ở khổ cuối.
Nhà thơ còn sử dụng cách gieo vần liền giữa các khổ thơ để tạo sự liền
mạch của dòng cảm xúc. Nhịp điệu và giọng điệu thơ phù hợp với tâm
trạng háo hức, nhiệt huyết của tác giả khiến người đọc không thể nghĩ đây
là những vần thơ của một con người sắp gần đất xa trời.
Tác giả đã kết hợp những hình ảnh cụ thể, tự nhiên với những hình ảnh
giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát về bức tranh thiên nhiên mùa xuân mang
sắc màu và âm thanh quen thuộc của đồng quê được vẽ bằng hình ảnh
bình dị, chọn lọc, gợi cảm. Câu từ của bài thơ chặt chẽ, dựa trên sự phát
triển của mùa xuân.

KẾT BÀI

• Với giọng thơ trong sáng, giản dị và gần gũi cùng những
•
•
•

hình ảnh đầy chất thơ đã gợi lên cho ta thấy những vẻ
đẹp của thiên nhiên đất trời, đất nước trong mùa xuân.
Mùa xuân của muôn hoa muôn thú, mùa xuân của đất
nước đồng bào và mùa xuân của chính tác giả. Nhẹ nhàng
và tinh tế, qua vài dòng thơ ngắn ngủi cuối đời, Thanh
Hải muốn cho ta thấy khát vọng sống cống hiến cho đời,
có ích cho xã hội mãnh liệt.
Mặc kệ là ai, là sức già hay trẻ và xuân sắc hay thân quèn
thì tình yêu vẫn giàu đẹp vì trái tim chứ không phải vật
chất.
Dưới ngòi bút tinh tế mà tình yêu mùa xuân gắn liền với
tình yêu đất nước, quê hương được Thanh Hải diễn tả
một cách sâu sắc, cảm động. Mỗi một cuộc đời hãy là một
mùa xuân. Đất nước ta mãi mãi sẽ là những mùa xuân
tươi đẹp.

THANK FOR
WATCHING