

I. Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
1.Tìm hiểu ví dụ (SGK- Trang 61-62)

Gấp lại truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, lòng ta cứ xao xuyến, vấn vương trước vẻ
đẹp của những con người, trước những tình cảm chân tình, nồng hậu trong một cuộc
sống đầy tin yêu. Viết về một mảng hiện thực trên miền đất Sa Pa trong giai đoạn
xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, thiên
truyện như muốn nói với ta rằng: Bên trong vẻ lặng lẽ của núi rừng, cuộc sống ở
đây chứa bao vẻ đẹp đáng yêu, đang có không ít sự hi sinh thầm lặng. Dù được
miêu tả nhiều hay ít, trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật nào của “Lặng lẽ Sa Pa” cũng
hiện lên với nét cao quý đáng khâm phục. Trong đó, anh thanh niên làm công tác
khí tượng kiêm vật lí địa cầu – nhân vật chính của tác phẩm - đã để lại cho chúng ta
nhiều ấn tượng khó phai mờ.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
1.Tìm hiểu ví dụ (SGK- Trang 61-62)
Trước tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần
trách nhiệm cao với công việc lắm gian khổ của mình. Trong lời giới thiệu với ông hoạ sĩ già và
cô gái, bác lái xe gọi anh là “người cô độc nhất thế gian”. Đã mấy năm nay, anh sống một mình
trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo. Công
việc hàng ngày của anh là đo gió, đo nhiệt độ, đo mưa, đo nắng rồi ghi chép, rồi gọi vào máy bộ
đàm báo về trung tâm. Nhiều mùa, nhiều đêm anh phải đối chọi với gió tuyết và lặng im. Vậy
mà anh rất yêu công việc của mình. Chúng ta hãy nghe lời nói của anh thanh niên với ông hoạ sĩ:
“[..] khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu
gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ
cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”. Còn đây là tâm sự của anh với cô kĩ sư trẻ: “[…] lúc nào tôi
cũng có người trò chuyện. Nghĩa là có sách ấy mà!”. Tuy sống trong điều kiện thiếu thốn cả vật
chất lẫn tinh thần nhưng người thanh niên ấy vẫn ham mê công việc, vẫn biết sắp xếp, lo toan
cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định. Anh nuôi gà, trồng hoa, đọc sách. Thỉnh thoảng anh xuống
đường tìm gặp bác lái xe cùng hành khách để trò chuyện cho nguôi nỗi nhớ nhà, vợi bớt cô đơn.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
1.Tìm hiểu ví dụ (SGK- Trang 61-62)
Sống trong hoàn cảnh như thế, sẽ có người dần thu mình lại trong nỗi cô đơn. Nhưng
anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “thèm người”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự
quan tâm đến người khác một cách chu đáo. Ngay từ những phút gặp gỡ ban đầu, lòng mến
khách, nhiệt tình của anh đã gây được thiện cảm tự nhiên đối với người hoạ sĩ già, cô kĩ sư
trẻ. Niềm vui được đón khách dào dạt trong lòng anh, toát lên trên nét mặt, qua từng cử chỉ.
Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang về cho vợ bác mới ốm dậy. Anh mừng quýnh đón
quyển sách bác mua hộ. Anh hồ hởi đón mọi người lên thăm “nhà” mình và hồn nhiên kể về
công việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi Sa Pa lặng lẽ. Chúng ta khó có thể quên việc
làm đầu tiên của anh thanh niên khi có khách lên thăm nơi ở của mình: hái một bó hoa rực rỡ
sắc màu tặng người con gái chưa hề quen biết. “Anh con trai, rất tự nhiên, như với một người
bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên, cô đỡ lấy”. Củ
tam thất gửi vợ bác lái xe, làn trứng, bó hoa tiễn người hoạ sĩ già, cô gái trẻ tiếp tục cuộc hành
trình, đó là những kỉ niệm của một tấm lòng sốt sắng, tận tình đáng quý.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
1.Tìm hiểu ví dụ (SGK- Trang 61,62)
Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đất
nước như thế nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất
khiêm tốn. Anh cảm thấy đóng góp của mình bình thường, nhỏ bé so
với bao người khác. Bởi thế anh ngượng ngùng khi ông hoạ sĩ già
phác thảo chân dung của mình vào cuốn sổ tay. Con người khiêm tốn
ấy hào hứng giới thiệu cho hoạ sĩ những người đáng để vẽ hơn mình.
Đó là ông kĩ sư ở vườn rau dưới Sa Pa vượt qua bao khó khăn, vất vả
để tạo ra những củ su hào to hơn, ngon hơn cho nhân dân toàn miền
Bắc, là anh cán bộ khí tượng dưới trung tâm suốt mười một năm nay
chuyên tâm nghiên cứu và thiết lập một bản đồ sét. Dù còn trẻ tuổi,
anh thấm thía cái nghĩa, cái tình của mảnh đất Sa Pa mà mình được
sinh ra, lớn lên, thấm thía sự hi sinh lặng thầm của những con người
ngày đêm làm việc, lo nghĩ cho đất nước.

I. Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
1.Tìm hiểu ví dụ (SGK- Trang 61-62)

Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng, những chi tiết
chân thực, tinh tế, bằng ngôn ngữ đối thoại sinh động,
Nguyễn Thành Long đã kể lại một cuộc gặp gỡ tình cờ mà
thú vị nơi Sa Pa lặng lẽ. Chưa đầy ba mươi phút tiếp xúc
với anh thanh niên khiến người hoạ sĩ già thêm suy ngẫm
về vẻ đẹp cuộc đời mà mình không bao giờ thể hiện hết
được, khiến cô kĩ sư trẻ lòng bao cảm mến, bâng khuâng.
Với truyện ngắn này, phải chăng nhà văn muốn khẳng định:
Cuộc sống của chúng ta được làm nên từ bao phấn đấu, hi
sinh lớn lao và thầm lặng? Những con người cần mẫn, nhiệt
thành như anh thanh niên ấy thật đáng trân trọng, thật đáng
tin yêu.
(Quỳnh Tâm)

Vấn đề nghị luận của văn
bản: Vẻ đẹp của anh thanh

niên trong truyện ngắn “Lặng
lẽ Sa-Pa” của Nguyễn Thành
Long.

Những phẩm chất đức tính đẹp đẽ, đáng yêu
của nhân vật anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa
Pa” của Nguyễn Thành Long.
Phần I : Đoạn 1( mở bài) Khái quát về tác phẩm
“Lặng Lẽ Sa Pa” và nhân vật Anh thanh niên

BỐ
CỤC

Phần 2: Đoạn 2,3,4 ( thân bài): Vẻ đẹp
phẩm chất của nhân vật Anh thanh niên

Phần 3: Đoạn 5( kết bài): Khái quát
những suy nghĩ, cảm xúc của người viết
về nhân vật Anh thanh niên

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

ĐOẠN 1

Gấp lại truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, lòng ta cứ xao
xuyến, vấn vương trước vẻ đẹp của những con người,
trước những tình cảm chân tình, nồng hậu trong một
cuộc sống đầy tin yêu. Viết về một mảng hiện thực
trên miền đất Sa Pa trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa
xã hội và chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ,
thiên truyện như muốn nói với ta rằng: Bên trong
vẻ lặng lẽ của núi rừng, cuộc sống ở đây chứa bao vẻ
đẹp đáng yêu, đang có không ít sự hi sinh thầm lặng.
Dù được miêu tả nhiều hay ít, trực tiếp hay gián tiếp,
nhân vật nào của “Lặng lẽ Sa Pa” cũng hiện lên với
nét cao quý đáng khâm phục. Trong đó, anh thanh
niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu –
nhân vật chính của tác phẩm - đã để lại cho chúng ta
nhiều ấn tượng khó phai mờ.

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Câu văn
nêu luận
điểm

ĐOẠN 2

Trước tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu
nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc lắm gian khổ của
mình.
Trong lời giới thiệu với ông hoạ sĩ già và cô gái, bác lái xe gọi anh là
“người cô độc nhất thế gian”. Đã mấy năm nay, anh sống một mình trên
đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây
mù lạnh lẽo. Công việc hàng ngày của anh là đo gió, đo nhiệt độ, đo
mưa, đo nắng rồi ghi chép, rồi gọi vào máy bộ đàm báo về trung tâm.
Nhiều mùa, nhiều đêm anh phải đối chọi với gió tuyết và lặng im. Vậy
mà anh rất yêu công việc của mình. Chúng ta hãy nghe lời nói của anh
thanh niên với ông hoạ sĩ: “[..] khi ta làm việc, ta với công việc là đôi sao
gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của
bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ
cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”. Còn đây là tâm sự của anh với cô kĩ
sư trẻ: “[…] lúc nào tôi cũng có người trò chuyện. Nghĩa là có sách ấy
mà!”. Tuy sống trong điều kiện thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần nhưng
người thanh niên ấy vẫn ham mê công việc, vẫn biết sắp xếp, lo toan
cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định. Anh nuôi gà, trồng hoa, đọc sách.
Thỉnh thoảng anh xuống đường tìm gặp bác lái xe cùng hành khách để
trò chuyện cho nguôi nỗi nhớ nhà, vợi bớt cô đơn.

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Câu
văn
nêu
luận
điểm

ĐOẠN 3

Sống trong hoàn cảnh như thế, sẽ có người dần thu mình lại trong nỗi cô đơn.
Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “thèm người”, lòng
hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự quan tâm đến người khác một cách
chu đáo.
Ngay từ những phút gặp gỡ ban đầu, lòng mến khách, nhiệt tình của anh đã
gây được thiện cảm tự nhiên đối với người hoạ sĩ già, cô kĩ sư trẻ. Niềm vui
được đón khách dào dạt trong lòng anh, toát lên trên nét mặt, qua từng cử chỉ.
Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang về cho vợ bác mới ốm dậy. Anh
mừng quýnh đón quyển sách bác mua hộ. Anh hồ hởi đón mọi người lên thăm
“nhà” mình và hồn nhiên kể về công việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi
Sa Pa lặng lẽ. Chúng ta khó có thể quên việc làm đầu tiên của anh thanh niên
khi có khách lên thăm nơi ở của mình: hái một bó hoa rực rỡ sắc màu tặng
người con gái chưa hề quen biết. “Anh con trai, rất tự nhiên, như với một
người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự
nhiên, cô đỡ lấy”. Củ tam thất gửi vợ bác lái xe, làn trứng, bó hoa tiễn người
hoạ sĩ già, cô gái trẻ tiếp tục cuộc hành trình, đó là những kỉ niệm của một
tấm lòng sốt sắng, tận tình đáng quý.

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Câu văn
nêu luận
điểm
ĐOẠN 4

Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đất nước như
thế nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm
tốn.
Anh cảm thấy đóng góp của mình bình thường, nhỏ bé so với bao
người khác. Bởi thế anh ngượng ngùng khi ông hoạ sĩ già phác thảo
chân dung của mình vào cuốn sổ tay. Con người khiêm tốn ấy hào
hứng giới thiệu cho hoạ sĩ những người đáng để vẽ hơn mình. Đó là
ông kĩ sư ở vườn rau dưới Sa Pa vượt qua bao khó khăn, vất vả để tạo
ra những củ su hào to hơn, ngon hơn cho nhân dân toàn miền Bắc, là
anh cán bộ khí tượng dưới trung tâm suốt mười một năm nay chuyên
tâm nghiên cứu và thiết lập một bản đồ sét. Dù còn trẻ tuổi, anh thấm
thía cái nghĩa, cái tình của mảnh đất Sa Pa mà mình được sinh ra, lớn
lên, thấm thía sự hi sinh lặng thầm của những con người ngày đêm
làm việc, lo nghĩ cho đất nước.

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

ĐOẠN 5

Câu
văn cô
đúc
vấn đề
nghị
luận

Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng, những chi tiết
chân thực, tinh tế, bằng ngôn ngữ đối thoại sinh
động, Nguyễn Thành Long đã kể lại một cuộc gặp
gỡ tình cờ mà thú vị nơi Sa Pa lặng lẽ. Chưa đầy ba
mươi phút tiếp xúc với anh thanh niên khiến người
hoạ sĩ già thêm suy ngẫm về vẻ đẹp cuộc đời mà
mình không bao giờ thể hiện hết được, khiến cô kĩ
sư trẻ lòng bao cảm mến, bâng khuâng. Với truyện
ngắn này, phải chăng nhà văn muốn khẳng định:
Cuộc sống của chúng ta được làm nên từ bao
phấn đấu, hi sinh lớn lao và thầm lặng? Những
con người cần mẫn, nhiệt thành như anh thanh
niên ấy thật đáng trân trọng, thật đáng tin yêu.

HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM

- Anh thanh niên là người có tấm lòng yêu đời,
yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao với công
việc
-Anh thanh niên là người hiếu khách, quan tâm
đến người khác:
- Anh thanh niên là người rất khiêm tốn.

Luận điểm

ĐOẠN 2

Luận
cứ

Cách triển
khai
Phép lập
luận

Anh thanh niên đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở
tinh thần trách nhiệm cao với công việc lắm gian
khổ của mình.

- Nhân vật anh thanh niên có cuộc sống cô độc, một
mình anh trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600 mét, bốn bề
chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo
- Công việc rất khó khăn, vất vả , phải đối mặt với gió
tuyết, lặng im
- Tuy công việc vất vả như vậy nhưng anh rất yêu
công việc và anh có những suy nghĩ rất chín chắn,
phát ngôn rất chính xác, thâm thúy về công việc.
- Anh thanh niên biết sắp xếp cuộc sống: đọc sách,
nuôi gà trồng hoa…

Diễn dịch
Phân tích và chứng minh

Luận điểm

ĐOẠN 3

Luận
cứ

Cách triển
khai
Phép lập
luận

Anh thanh niên là người hiếu khách, quan
tâm đến người khác
- Anh thanh niên rất là mến khách kể cả Bác lái xe
hay những người đi trên xe của Bác, mến ngay từ
phút gặp gỡ ban đầu như ông họa sĩ, cô kĩ sư. Anh
vui, hồ hởi khi được đón khách đến nhà chơi
- Anh rất là chu đáo, quan tâm đến mọi người, tặng
vợ bác lái xe của tam thất khi biết lúc bác ấy ốm,
Tặng bó hoa cho cô kĩ sư trong lần gặp mặt đầu
tiên, tặng giỏ trứng cho ông họa sĩ và cô kĩ sư khi
tạm biệt anh để tiếp tục cuộc hành trình

Diễn dịch
Phân tích và chứng minh

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
Luận điểm

Luận cứ

ĐOẠN 4

Cách triển
khai
Phép lập
luận

Anh thanh niên rất khiêm tốn
+ Dù có nhiều đóng góp cho đất nước, cho
quê hương nhưng anh cảm thấy những
đóng góp của mình là nhỏ bé.
+ Anh ngượng ngùng từ chối khi biết ông
họa sĩ muốn vẻ chân dung anh và nói anh
không có gì đáng vẽ cả, anh còn giới thiệu
những người đồng đội rất xứng đáng để
được vẽ hơn mình

Diễn dịch
Phân tích và chứng minh

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Hệ thống luận điểm, luận cứ
1. Anh thanh niên đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc lắm gian
khổ của mình:
- Nhân vật anh thanh niên có cuộc sống cô độc, một mình anh trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600 mét, bốn bề chỉ
có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo
- Công việc rất khó khăn, vất vả , phải đối mặt với gió tuyết, lặng im
- Tuy công việc vất vả như vậy nhưng anh rất yêu công việc và anh có những suy nghĩ rất chín chắn, phát ngôn
rất chính xác, thâm thúy về công việc như:
- Anh thanh niên biết sắp xếp cuộc sống: đọc sách, nuôi gà trồng hoa…
2. Anh thanh niên là người hiếu khách, quan tâm đến người khác:
- Anh thanh niên rất là mến khách kể cả Bác lái xe hay những người đi trên xe của Bác, mến ngay từ phút gặp
gỡ ban đầu như ông họa sĩ, cô kĩ sư. Anh vui , hồ hỡi khi được đón khách đến nhà chơi
- Anh rất là chu đáo, quan tâm đến mọi người, tặng vợ bác lái xe của tam thất khi biết lúc bác ấy ốm, Tặng bó
hoa cho cô kĩ sư trong lần gặp mặt đầu tiên, tặng giỏ trứng cho ông họa sĩ và cô kĩ sư khi tạm biệt anh để tiếp
tục cuộc hành trình
3. Anh thanh niên rất khiêm tốn:
+ Dù có nhiều đóng góp cho đất nước, cho quê hương nhưng anh cảm thấy những đóng góp của mình là nhỏ
bé.
+ Anh ngượng ngùng từ chối khi biết ông họa sĩ muốn vẻ chân dung anh và nói anh không có gì đáng vẽ cả,

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

NỘI DUNG BÀI HỌC
- Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) là trình bày
những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề
hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.
- Những nhận xét, đánh giá về truyện phải xuất phát từ ý nghĩa
cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong
tác phẩm được người viết phát hiện và khái quát.
- Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
trong bài nghị luận phải rõ ràng, đúng đắn, có luận cứ và lập luận
chặt chẽ, thuyết phục.
- Bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) cần có bố
cục mạch lạc, có lời văn chuẩn xác, gợi cảm.

II . CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 4
Bước 3

Đọc và sửa chữa
Viết bài

Bước 2
Lập dàn bài

Bước 1
Tìm hiểu đề và tìm ý

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim
Lân.
Bước 1:Tìm hiểu đề và tìm ý.
a.Tìm hiểu đề
- Kiểu bài: nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích).
- Vấn đề nghị luận: nhân vật ông Hai
- Phạm vi nghị luận: tác phẩm Làng của Kim Lân
b. Tìm ý
- Đặt các câu hỏi đề tìm ý.
-Đưa ra hướng trả lời các câu hỏi đó một cách ngắn gọn.
-0818871127

Câu hỏi tìm ý

1. Điểm nổi
bật của ông
Hai là gì?

Phương án trả lời

Tình yêu làng hòa quyện với lòng yêu nước.

2. Biểu hiện Tình yêu làng và tình yêu nước của ông Hai xuyên suốt toàn bộ truyện.
của điểm nổi - Tâm trạng nhớ làng và sự quan tâm tới kháng chiến trước khi nghe tin
bật đó.
làng lập tề theo Tây.
- Tâm trạng khi nghe tin dữ về làng.
- Niềm vui khi tin đồn được cải chính
3. Nghệ
thuật xây
dựng nhân
vật có gì đặc
sắc ?

- Đặt nhân vật trong tình huống thử thách.
- Miêu tả tâm lí nhân vật.
- Hình thức ngôn ngữ đối thoại (độc thoại,độc thoại nội tâm, đối thoại)

4. Đánh giá
về đặc điểm
nổi bật đó.

- Tình cảm yêu nước bao trùm lên tình cảm làng quê, tình cảm làng quê
làm sâu sắc hơn tình yêu quê hương đất nước.
- Đây là chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 2: Lập dàn ý
1. Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả Kim Lân và truyện ngắn Làng
- Giới thiệu về nhân vật ông Hai và nêu suy nghĩ chung về nhân vật.
2. Thân bài: triển khai các nhận định về tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông
Hai và nghệ thật đặc sắc của nhà văn.
LĐ1: Tình yêu làng, yêu nước của ông Hai là tình cảm nổi bật, xuyên suốt toàn
truyện.
- Tình cảm của ông Hai đối với làng với nước trước khi nghe làng theo Tây.
- Tâm tạng đau đớn, tủi hổ khi nghe khi nghe tin làng chợ Dầu theo Tây.
- Niềm vui khi nghe tin đồn về làng được cải chính.
LĐ2: Nghệ thuật xây dựng nhân vật ông Hai
LĐ3: Đánh giá:
- Lòng yêu làng, yêu nước của ông Hai
- Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm.
3. Kết bài :
- Sức hấp dẫn của hình tượng nhân vật.
- Thành công của nhà văn khi xây dựng nhân vật ông Hai

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 3: Viết bài
HƯỚNG DẪN VIẾT MỞ BÀI

MỞ BÀI 1
Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Kim Lân là một gương mặt độc đáo.
Do hoàn cảnh sống của mình,ông am hiểu sâu sắc sinh hoạt ,tâm lý của người
nông dân.Kim Lân được xem là nhà văn của nông thôn của người dân quê Việt
Nam với vẻ đẹp mộc mạc,đậm đà. “Làng” là một trong những truyện ngắn đặc
sắc của Kim Lân. Tác phẩm này được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng
chiến chống Pháp, thể hiện một cách sinh động vẻ đẹp của tình yêu làng, lòng
yêu nước của người nông dân. Ai đến với “Làng” chắc khó quên được ông
Hai- một nhân vật nông dân mang những nét đẹp đáng yêu qua ngòi bút khắc
họa tài tình của Kim Lân.

Đi từ khái quát đến cụ thể.
Tác giả
tác phẩm
nhân vật

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 3: Viết bài
HƯỚNG DẪN VIẾT MỞ BÀI

MỞ BÀI 2

Tình yêu làng, sự gắn bó với nơi chôn rau cắt rốn là một tình
cảm sâu nặng ở con người Việt Nam nói chung đặc biệt ở người
nông dân nói riêng. Lịch sử văn học từng xây dựng thành công
nhiều nhân vật mang tình cảm đáng quý ấy.Nhân vật ông Hai
trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân là một trong những
trường hợp tiêu biểu như thế.

Nêu trực tiếp suy nghĩ của người viết.

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 3: Viết bài
HƯỚNG DẪN VIẾT MỞ BÀI

MỘT SỐ CÁCH MỞ BÀI KHÁC

Từ câu thơ, câu danh ngôn liên quan đến vấn đề nghị luận để dẫn
dắt đến vấn đề nghị luận.
Ví dụ: Người ta có thể tách con người ra khỏi quê hương chứ không
thể tách quê hương ra khỏi con người. (Gaxun Gamzatốp)…

Từ lý luận văn học để dẫn dắt đến vấn đề nghị luận.
Ví dụ: từ vai trò của nhân vật trong tác phẩm tự sự để dẫn dắt đến
vấn đề nghị luận.

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
HƯỚNG DẪN TRIỂN KHAI THÂN BÀI
Thân bài:Triển khai các nhận định về tình yêu làng,yêu nước của nhân vật ông Hai và nghệ thuật đặc sắc của
nhà văn.
a) Tình yêu làng yêu nước của nhân vật ông Hai là tình cảm nổi bật, xuyên suốt toàn bộ truyện
- Tình cảm của ông Hai đối với làng với nước trước khi nghe tin làng theo Tây
+Nhớ làng, nhớ những ngày tham gia kháng chiến.
+Theo dõi tin tức kháng chiến.
- Tâm trạng đau đớn tủi hổ của ông Hai khi nghe tin làng mình theo giặc
+ Khi mới nghe tin
+ Khi về đến nhà
+ Những ngày sau
+ Khi mụ chủ nhà đánh tiếng đuổi đi
+ Khi trò chuyện với con trai
- Niềm vui khi tin đồn về làng được cải chính
+ Niềm vui sướng
+ Khoe nhà bị đốt
b)Nghệ thuật xây dựng nhân vật ông Hai
- Đặt nhân vật trong tình huống thử thách
- Miêu tả tâm lí nhân vật
- Hình thức ngôn ngữ (đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm)
c) Đánh giá về lòng yêu làng và yêu nước của ông Hai
- Tình cảm yêu nước bao trùm lên tình cảm làng quê, tình cảm làng quê làm sâu sắc hơn tình yêu quê hương
đất nước.
- Đây là chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân
Pháp.

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 3: Viết bài
HƯỚNG DẪN TRIỂN KHAI THÂN BÀI

Lần lượt trình bày các luận điểm về nhân vật ông Hai theo
dàn bài. Trong quá trình viết phần này cần chú ý :
- Nêu rõ các ý kiến nhận xét của mình về tình yêu làng, yêu nước
của nhân vật ông Hai , về cách thể hiện đặc sắc của Kim Lân.
- Ở từng luận điểm có sự phân tích, chứng minh cụ thể, chính xác
bằng những dẫn chứng trong tác phẩm ( về tâm trạng, suy nghĩ ;
về lời nói, cử chỉ, hành động ; về thái độ của ông đối với các nhân
vật khác…)
- Giữa các luận điểm, đoạn văn cần có sự liên kết, chuyển tiếp.

Triển khai một nội dung trong thân bài
Xác định mục
tiêu

- Chỉ ra được
diễn biến tâm
trạng ông Hai
- Làm rõ
được lòng
yêu làng, yêu
nước của ông
Hai

Nhận xét chung 

- Đoạn văn kể về cuộc trò
chuyện giữa ông Hai và con
trai đã thể hiện một cách chân
thành và cảm động nỗi lòng
sâu xa bền chặt của người
nông dân chất phác này đối
với làng quê, với kháng chiến
và đất nước

Dẫn chứng, phân tích, chứng
minh, bình luận, đánh giá
- Ông Hai hỏi con « Nhà con ở đâu  » cũng là để
khắc ghi cái tên làng chợ Dầu trong tâm khảm,
gợi nhắc con về nơi chôn rau cắt rốn, về tình cảm
cội nguồn thiêng liêng.
- Ông lại hỏi con « Thế con ủng hộ ai » lời đứa bé
rành rọt : « Ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm »
khiến lòng lão vô cùng xúc động «  nước mắt
chảy ròng ròng hai bên má ». ông nói với con mà
như khẳng định với chính mình : « Ừ đúng rồi,
ủng hộ cụ Hồ con nhỉ ! »
- Những lời độc thoại nội tâm : « Anh em…cụ Hồ
trên đầu » như một lời thề thiêng liêng
- Nghệ thuật : sử dụng đối thoại mang tính độc
thoại, kết hợp với độc thoại nội tâm

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 3: Viết bài

HƯỚNG DẪN VIẾT KẾT BÀI

Ông Hai trong “Làng” là một nhân vật tạo ấn tượng sâu sắc đối với
người đọc. Qua truyện ngắn này, bằng những tình huống, chi tiết chân
thực, thú vị, bằng nghệ thuật miêu tả tâm lý sinh động Kim Lân đã
đem đến cho chúng ta một hình tượng hấp dẫn về người nông dân Việt
Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Tình yêu thiết tha,sự gắn bó
sâu nặng với làng quê,đất nước của nhân vật ông Hai luôn luôn có ý
nghĩa giáo dục thấm thía đối với các thế hệ bạn đọc.

Khái quát sức hấp dẫn của nhân vật đến
Khẳng định ý nghĩa, sức sống của nhân vật.

MỘT SỐ CÁCH KẾT BÀI KHÁC

Từ câu thơ, câu văn, câu châm ngôn liên quan đến vấn đề nghị luận để
khẳng định vấn đề nghị luận.
Ví dụ :Lòng yêu nhà ,yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc
( I-li-a Ê-ren-bua)
Từ lý luận văn học để khẳng định sự độc đáo của nhà văn và sức sống của tác
phẩm.
Ví dụ: Mối quan hệ giữa văn học và hiện thực, nhà văn và quá trình sáng tạo…

Từ việc so sánh để thấy được điểm giống nhau cũng như nét riêng biệt của nhân
vật, sự việc…
Ví dụ: so sánh nhân vật ông Hai với nhân vật Lão Hạc,Chị Dậu…

II. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bước 4: Đọc lại và sửa chữa.

- Đọc lại bài viết
- Xem lại các phần mở bài, thân bài, kết bài có phù
hợp với vấn đề nghị luận không, giữa các phần có
sự liên kết hợp lý chưa.
- Sửa chữa bài viết cho hoàn chỉnh

DÀN Ý BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Mở bài

Giới thiệu tác
phẩm ( tùy theo
yêu cầu cụ thể của
đề bài) và nêu ý
kiến đánh giá sơ
bộ của mình

Thân bài

Nêu các luận điểm
chính về nội dung và
nghệ thuật của tác
phẩm; có phân tích,
chứng minh bằng các
luận cứ tiêu biểu, xác
thực.

Kết bài

Nêu nhận định,
đánh giá chung của
mình về tác phẩm
truyện ( hoặc đoạn
trích)

III. LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

Bài tập 1:
Cho đề bài: Cảm nhận của em về đoạn trích truyện Chiếc
lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.
Em hãy lập dàn ý chi tiết cho đề bài trên.