The women's day
Bµi 47. 8-3
§¹i n·o
Vuquynh
THCS Hïng Dòng - H­ng Hµ - Th¸i B×nh
Th¸ng 01 N¨m 2010

NguyÔn ThÞ Kim Hoa

KiÓm tra bµi cò
X¸c ®Þnh c¸c phÇn cña n·o bé trªn h×nh vÏ.

3

1. §¹i n·o
2. TiÓu n·o
3. N·o trung gian

4

4. Trô n·o

Video

Tiết 49:

Bài 47- Đại não

I CÊu t¹o cña ®¹i n·o:

H·y so s¸nh kÝch th­íc cña ®¹i n·o víi c¸c
bé phËn kh¸c cña n·o bé ?
§¹i n·o

TiÓu n·o
N·o
trung gian

Trô n·o

N·o bé bæ däc

Tiết 49: Bài 47- Đại não
I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o:
- §¹i n·o lµ phÇn ph¸t triÓn nhÊt cña n·o bé ng­êi

Quan s¸t h×nh 47.1 nªu nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o cña ®¹i n·o

R·nh liªn
b¸n cÇu

Khe n·o

Khóc cuén
cña n·o
BCN tr¸i

BCN ph¶i

H47-1. H×nh n·o bé nh×n tõ trªn

Tõ h×nh 47.2 cho ta biÕt nh÷ng ®Æc ®iÓm g× cña ®¹i n·o?

Thïy ®Ønh

Thïy tr¸n

Thïy chÈm

R·nh ®Ønh

R·nh
th¼ng gãc
ngoµi

R·nh
Th¸i d­¬ng

TiÓu n·o

Thuú th¸i d­¬ng

H47-2. B¸n cÇu n·o tr¸i

§­êng liªn
b¸n cÇu

ChÊt x¸m
ChÊt tr¾ng

C¸c nh©n
nÒn

§­êng dÉn
truyÒn
xuèng

N¬i b¾t
chÐo cña ®­
êng dÉn
truyÒn
xuèng

Quan s¸t h×nh 47.3 c¸c em biÕt ®­îc nh÷ng ®iÒu g× ?

PHIÕU HäC TËP

§iÒn vµo chç chÊm c¸c thuËt ng÷ thÝch hîp
• Bề mặt của đại não có nhiều nếp gấp, đó là các(1)
….
khe
vµ r·nh làm tăng diện tích bề mặt vỏ não (nơi
………(2)……..

chứa thân của các nơron) lên tới 2300-2500cm2. Hơn
2/3 vỏ não nằm trong các khe và rãnh. Vỏ não chỉ dày
khoảng 2-3mm, gồm 6 lớp, chủ yếu là các tế bào hình
tháp. Các rãnh chia mỗi nöa đại não ra làm các thùy.
Rãnh đỉnh ngăn cách thùy ……(3)……..
và
tr¸n
…(4)Rãnh thái dương ngăn cách thùy trán
®Ønh
thùy………….;
vµ thuú ®Ønh với
thuú th¸i d­¬ng Trong các thùy, các
…………(5)
khe đã tạo thành
các
hồi
hay
khúc
cuộn
não.
………..
……………(6).
chÊt tr¾ng trong đó chứa các nhân
• Dưới vỏ não
là…………….
nền (nhân dưới vỏ)

- Dùa vµo ®o¹n th«ng
tin võa hoµn thµnh h·y
nªu c¸c ®Æc ®iÓm cÊu
t¹o ngoµi cña ®¹i n·o?

TiÕt 49 - Bµi 47: §¹i n·o
I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o
1. CÊu t¹o ngoµi
chia n·o

+ 2 b¸n cÇu ®¹i n·o
Thuú tr¸n
Thuú ®Ønh
Thuú th¸i d­¬ng
Thuú chÈm
* Trong c¸c thuú cã c¸c khe
c¸c håi ( khóc cuén n·o)
* C¸c r·nh, c¸c khe
T¨ng diÖn tÝch bÒ mÆt vá n·o( 2300 – 2500cm2)
* BÒ mÆt cã c¸c + R·nh liªn b¸n cÇu
+ R·nh ®Ønh
r·nh s©u
+ R·nh th¸i d­¬ng
+ R·nh th¼ng gãc ngoµi

1

5

5

2
9

8
3

10

8

6

6

7

Dựa vào hình 47.3
hãy nêu cấu tạo
trong của đại não?

TiÕt 49 -

Bµi 47:

§¹i n·o

I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o
1. CÊu t¹o ngoµi
2. CÊu t¹o trong
* ChÊt x¸m ( vá n·o): dµy kho¶ng 2-3 mm, gåm 6 líp tÕ bµo, chñ yÕu lµ c¸c tÕ bµo
h×nh th¸p
* ChÊt tr¾ng ( d­íi vá n·o): lµ c¸c ®­êng thÇn kinh

2

1

3
1. ChÊt x¸m
2. §­êng liªn b¸n cÇu
3. Nh©n nÒn
4. §­êng dÉn truyÒn
xuèng
5. N¬i b¾t chÐo

4
5

Sau khi bÞ tai biÕn Sau khi bÞ chÊn th­ Sau khi bÞ viªm
¬ng sä n·o
m¹ch m¸u n·o
mµng n·o

Mét ng­êi bçng
d­ng mÊt trÝ nhí

Ng­êi thanh niªn
nµy bÞ liÖt

Ch©n kh«ng
cö ®éng ®­îc,
nãi ngäng...

Mét con chã b×nh th­êng

Con vËt nhËn biÕt ®­îc c¸c sù vËt
x¶y ra xung quanh
Ph©n biÖt ®­îc ai quen, ai l¹
Tù biÕt ®i t×m thøc ¨n khi ®ãi
......

Mét con chã bÞ c¾t bá vá n·o

Con vËt trë nªn thê ¬, l·nh ®¹m víi
mäi thø xung quanh
Kh«ng ph©n biÖt ®­îc ai quen, ai l¹
Dï ®ãi còng kh«ng biÕt tù ®i t×m thøc
¨n…

Häc ®­îc mét sè ®iÒu ®¬n MÊt tÊt c¶ c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu
gi¶n mµ chñ d¹y, h×nh kiÖn ®· ®­îc thµnh lËp, nã
thµnh ®­îc c¸c ph¶n x¹ cã kh«ng cßn nhí g×....
®iÒu kiÖn

Qua nh÷ng h×nh ¶nh mµ chóng ta võa
quan s¸t em cã kÕt luËn g× vÒ vai trß
cña vá n·o?
Vá n·o lµ trung ­¬ng thÇn kinh cña c¸c
ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn, trÝ nhí, trÝ kh«n.

TiÕt 49 - Bµi 47: §¹i n·o
I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o
1. CÊu t¹o ngoµi
2. CÊu t¹o trong
II.Sù ph©n vïng chøc n¨ng cña ®¹i n·o
- ChÊt x¸m: (Vá n·o) lµ trung ­¬ng thÇn kinh cña c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn, c¶m gi¸c,
ý thøc, trÝ nhí, trÝ kh«n.
- ChÊt tr¾ng:

DÉn truyÒn

Bµi 47
§¹i n·o
I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o
II. Sù ph©n vïng chøc n¨ng cña ®¹i n·o

Quan s¸t H47-4> Mét sè vïng chøc n¨ng cña vá n·o

Dùa vµo th«ng tin trong SGK, ®èi chiÕu víi h×nh 47- 4, h·y chän
c¸c sè t­¬ng øng víi c¸c vïng chøc n¨ng ®Ó ®iÒn vµo « trèng.

a) Vïng c¶m gi¸c
b) Vïng vËn ®éng

4

3

c) Vïng hiÓu tiÕng nãi
d) Vïng hiÓu ch÷ viÕt
e) Vïng vËn ®éng ng«n ng÷
g) Vïng vÞ gi¸c
h) Vïng thÝnh gi¸c
i) Vïng thÞ gi¸c

5

2
8

6

7
1

Bµi 47
§¹i n·o
I. CÊu t¹o cña ®¹i n·o
II. Sù ph©n vïng chøc n¨ng cña ®¹i n·o

*Vá n·o cã nhiÒu vïng , mçi vïng cã chøc n¨ng riªng
*ë ng­êi xuÊt hiÖn

+ vïng vËn ®éng ng«n
ng÷.
+ vïng hiÓu tiÕng nãi vµ ch÷ viÕt.

a) Vïng c¶m gi¸c

3

b) Vïng vËn ®éng

4

c) Vïng hiÓu tiÕng nãi

6

d) Vïng hiÓu ch÷ viÕt

7

e) Vïng vËn ®éng ng«n ng÷

5

g) Vïng vÞ gi¸c

8

h) Vïng thÝnh gi¸c

2

i) Vïng thÞ gi¸c

1

Chóng ta cÇn lµm g×
®Ó b¶o vÖ bé n·o ?

- §éi mò nãn, mò b¶o
hiÓm
- Kh«ng ®Ó ®Çu qu¸ nãng

hoÆc qu¸ l¹nh ®ét ngét

- Kh«ng ®Ó tæn th­¬ng ®¹i
n·o
-Phßng chèng bÖnh viªm
mµng n·o
…

N·o c¸

N·o Õch

N·o th»n
l»n

Tªn ®èi t­îng
C¸
Bß s¸t
Chim
§­êi ­¬i
Ng­êi

N·o chim

N·o thó

TØ lÖ n·o víi träng l­îng c¬ thÓ
1:5688
1:1320
1:212
1:100
1:35

N·o ng­êi

Những đặc điểm tiến hoá về cấu tạo và
chức năng của đại não người so với thú
là:
- Khối lượng não so với cơ thể ở người lớn hơn
các động vật khác thuộc lớp Thú.
- Vỏ não có nhiều khe, rãnh làm tăng diện tích
bề mặt (khèi l­îng chÊt x¸m lín)
- Ngoài trung khu vận động và cảm giác như
các động vật thuộc lớp Thú, ở người còn có
các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ
(nãi, viÕt, hiÓu tiÕng nãi, hiÓu chữ viÕt)

KiÓm tra
¸n:
H·y ®iÒn vµo chç §¸p
(Ghi
…) c¸c
tõ hoÆc côm tõ thÝch hîp
nhí
ph¸t(1)
triÓn
nhÊt
§¹i n·o lµ phÇn n·o ……
……
.. ë ng­êi. §¹i n·o gåm: ….(2)
chÊt
x¸mthµnh vá n·o lµ trung t©m cña c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn;
… t¹o
nh÷ng
ng thÇn
chÊt tr¾ng n»m d­íi vá n·o lµ ………….(3)……
.…®­
..ênèi
c¸c kinh
phÇn cña vá n·o víi nhau vµ vá n·o víi c¸c phÇn d­íi cña hÖ
thÇn kinh. Trong chÊt tr¾ng cßn cã c¸c ……....(4)
……nÒn
...
nh©n
Nhê c¸c …
. .(5)
r·nh
vµ……
khe do sù gÊp nÕp cña vá n·o, mét mÆt lµm
cho diÖn tÝch bÒ mÆt cña vá n·o t¨ng lªn, mÆt kh¸c chia n·o
c¸c(6)thïy
thµnh …
… vµ c¸c håi n·o, trong ®ã cã vïng c¶m gi¸c vµ
vËn ®éng
ng÷
vïng vËn ®éng, ®Æc biÖt lµ vïng ……
..…(7)ng«n
………
... vµ vïng
hiÓu tiÕng nãi vµ ch÷ viÕt.

1

® ¹

2

R ·
a n h

®

n h

·

3

T h

u ú

t r ¸ n

o

4

t ñ

y s

è n
«

b

5

B

I

n · o

¸ n t h

Ø

n

g

© n b

Ê t

t

o

¹ i

é

Gîi ý hµng däc :

Bé
§­êphËn
ngVïng
n»m
nµo
gi÷a
thuú
trong
tr¸n
cét
vµ
sèng
th¸i
d­
gäi
g×?
HiÖn
vËn
t­n»m
îhiÖn
ngph¸t
®éng
liÖt
nöa
ng«n
ng­
ng÷
êho¸
ithuú
cßn
®­
îcëng­
gäi
thuú
lµlµnµo?
g×?
Bé
phËn
thÓ
sù
tiÕn
nhÊt
cña
con
êi
Bé
phËn
triÓn
nhÊt
ën»m
n·o
ê¬ing
g×? lµng­

* N·o ng­êi trung b×nh 1350g, chøa kho¶ng 100
tØ n¬ron vµ 900 tØ tÕ bµo ®Öm vµ n©ng ®ì
* §¹i n·o chiÕm 85% kl n·o bé, vá n·o chiÕm
75% sè n¬ron cña toµn bé hÖ TK,
* Trong 1mm3 cã kh«ng d­íi 100 000 n¬ron, chØ
cã kho¶ng 4% sè l­îng n¬ron ®­îc ho¹t ®éng.
* Tæng chiÒu dµi c¸c m¹ch m¸u n·o tíi 560km,
mçi phót n·o ®­îc cung cÊp 3/4 lit m¸u
……………

DÆn dß vÒ nhµ
- TËp vÏ s¬ ®å ®¹i n·o
- Tr¶ lêi c¸c c©u hái cuèi bµi trong SGK
- §äc
môc®·
emVuquynh
cã biÕt
Giê
häc
kÕt
thóc xin tr©n träng c¶m ¬n
- So¹n
bµi 48
“HÖ
thÇn
kinhDòng
sing
ìng”
c¸c
thÇy
gi¸o,
c«Hïng
gi¸o
vµ-d­c¸c
em- Th¸i
häcB×nh
sinh
THCS
H­
ng Hµ
Th¸ng 01 N¨m 2010