Tập làm văn 4
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN MIÊU
TẢ CÂY CỐI

Cây mai tứ quý

2. Đọc lại bài Cây mai tứ quý. Trình tự miêu tả
trong bài ấy có điểm gì khác bài Bãi ngô ?
Cây mai tứ quý
Đoạn 1

Đoạn 2

Đoạn 3

Cây
maivề
cao
trên
haitảmét,
thanh,
thân(chiều
thẳng như thân trúc.
Giới
thiệu
cây
mai,
bao dáng
quát về
cây mai
Táncao,
tròndáng,
tự nhiên
phầnnhánh.)
gốc, thu dần thành một điểm ở đỉnh
thân,xoè
tán,rộng
gốc,ởcành,
ngọn. Gốc lớn bằng bắp tay, cành vươn đều, nhánh nào cũng rắn chắc.
Mai tứ quý nở bốn mùa, cánh hoa vàng thẫm xếp làm ba lớp. Năm
Tảđỏ
kĩtía
cánh
cánh dài
nhưhoa,
ức gàquả
chọi,mai.
đỏ suốt từ đời hoa sang đời kết trái. Trái
kết màu chín đậm, óng ánh như những hạt cườm đính trên tầng áo lá lúc
nào cũng xum xuê một màu xanh chắc bền.
Đứng
hoa,
xem
Cảmbên
nghĩcây
củangắm
người
miêu
tả.lá, ta thầm cảm phục cái mầu nhiệm
của tạo vật trong sự hào phóng và lo xa : đã có mai vàng rực rỡ góp với
muôn hoa ngày Tết, lại có mai tứ quý cần mẫn, thịnh vượng quanh năm.
Theo Nguyễn Vũ Tiềm

So sánh cách miêu tả của bài Bãi ngô và bài
Cây mai tứ quý.
Khác nhau

Bài văn miêu tả bãi ngô theo
trình tự nào?

Bài văn miêu tả bãi ngô theo
từng thời kì phát triển của cây
ngô.

Bài văn miêu tả cây mai tứ
quý theo trình tự nào ?

Bài văn miêu tả cây mai tứ
quý theo từng bộ phận của
cây.
Giống nhau

Bài Cây mai tứ quý và bài Bãi
ngô cùng tả về cây cối và đều có 3
phần : Mở bài, thân bài, kết bài.

Bài văn miêu tả cây cối thường có mấy phần ?
3 phần:
+ Mở bài : Tả hoặc giới thiệu bao quát về cây định tả.
+ Thân bài : Tả từng bộ phận của cây hoặc tả
từng thời kì phát triển của cây.
+ Kết bài : Nêu ích lợi của cây, ấn tượng đặc
biệt hoặc tình cảm của người tả với cây.

II. GHI NHỚ: Bài văn miêu tả cây cối thường có ba phần
+ Mở bài : Tả hoặc giới thiệu bao quát về cây.
+ Thân bài : Tả từng bộ phận của cây hoặc
tả từng thời kì phát triển của cây.
+ Kết bài : Nêu ích lợi của cây, ấn tượng đặc
biệt hoặc tình cảm của người tả với cây.

III. LUYỆN TẬP
1. Đọc bài văn sau và cho biết cây gạo được miêu tả
theo trình tự như thế nào?

Cây gạo

Cây gạo
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng trĩu những hoa đỏ mọng và
đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay
mấy bông gạo lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng chúi xuống,
những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn
ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu
cho những con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những bông hoa đỏ ngày nào đã
trở thành những quả gạo múp míp, hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong
quả đầy dần, căng lên;những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều, chín như nồi
cơm chín đội vung mà cười, trắng loá. Cây gạo như treo rung rinh hàng ngàn nồi
cơm gạo mới.

Bài văn miêu tả cây gạo theo
từng thời kì phát triển trong
1 năm, từ lúc ra hoa cho tới
khi kết quả.

2. Lập dàn ý miêu tả một cây ăn quả quen thuộc theo một trong
hai cách đã học :
a) Tả lần lượt từng bộ phận của cây.
b) Tả lần lượt từng thời kì phát triển của cây.

Em hãy nêu tên một số loài cây ăn quả quen thuộc ?

Dàn ý miêu tả Cây chuối (Tả theo từng bộ phận của cây.)
a ) Mở bài : Cây chuối đang có buồng ở vườn nhà em.
b ) Thân bài :
+ Tả bao quát : Cây chuối to, cao mọc thành bụi xanh tốt.
+ Tả chi tiết :
- Rễ như con giun bám vào đất.
- Gốc phình to hơn thân.
- Thân xốp nhẵn bóng như cột đình, có màu đỏ tía.
- Lá to và dài. Lá già màu xanh thẫm, lá non xanh nõn, lá khô héo rũ
xuống thân.
- Hoa chuối lúc mới ra nhọn, chỉa thẳng lên trời.
- Buồng chuối dài to, trĩu xuống.
- Quả chuối như ngón tay úp sát vào nhau.
- Chuối chín ăn ngon và bổ.
c ) Kết bài : Cây chuối có nhiều lợi ích, lá dùng để gói bánh, quả để ăn, thân
cây là thức ăn của lợn, gà,ngan, vịt.

(Tả theo từng thời kì phát triểncủa cây.)

Dàn ý miêu tả Cây ngô
a ) Mở bài : Sau Tết, quê em thường trồng ngô.
b ) Thân bài :
- Cách tra ngô và khi hạt nảy mầm.
- Cây ngô bé lấm tấm xanh như mạ non.
- Cây ngô vươn nhanh, thân mập, lá rộng dài.
- Cây ngô khi trưởng thành có búp hoa trên ngọn.
- Từ thân ngô, núp trong cuống lá, những bắp ngô dần
dần phát triển.
- Hình ảnh cả cây ngô đến mùa thu hoạch.
c ) Kết luận :Ích lợi của cây ngô và cảm nghĩ về công lao khó nhọc
của người trồng ngô.

Bài văn miêu tả cây cối thường có ba phần
+ Mở bài : Tả hoặc giới thiệu bao quát về
cây.
+ Thân bài : Tả từng bộ phận của cây hoặc tả
từng thời kì phát triển của cây.
+ Kết bài : Nêu ích lợi của cây, ấn tượng đặc
biệt hoặc tình cảm của người tả với cây.

Dặn dò
+ Về nhà lập dàn ý hoàn chỉnh lại bài văn tả
cây cối.
+ Quan sát trước một cây mà em thích để
chuẩn bị học bài sau: “ Luyện tập quan sát cây
cối.”