PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO AYUN PA
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
====o0o====

Thứ sáu ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn :

Khởi động:

Nêu cấu tạo bài văn miêu tả cây cối.
Bài văn miêu tả cây cối thường có ba phần:
1. Mở bài: Tả hoặc giới thiệu bao quát về cây.
2. Thân bài: Tả từng bộ phận của cây hoặc tả từng
thời kì phát triển của cây.
3. Kết bài: Có thể nêu ích lợi của cây, ấn tượng đặc
biệt hoặc tình cảm của người tả với cây.

Thứ sáu ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn :
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối

1. Dưới đây là một số đoạn văn tả lá, thân và gốc một số loài cây. Theo em,
cách tả của tác giả trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý ?
a) Tả lá cây :

Lá bàng
Có những cây mùa nào cũng đẹp như cây
bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như
những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày,
ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Khi
lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang
đến những ngày cuối đông, mùa của lá rụng, nó
lại có vẻ đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ
như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày không chán.
Năm nào tôi cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp về phủ
một lớp dầu mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết
nó gợi lên chất liệu gì không? Chất sơn mài.
ĐOÀN GIỎI

Màu lục : Màu xanh sẫm pha vàng

b) Tả thân cây và gốc cây
Cây sồi già
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một
cây sồi lớn, hai người ôm không xuể, có những cành
có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với
những cánh tay to xù xì không cân đối, với những
ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái
vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám
bạch dương tươi cười.
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một
tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành
vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm màu, đang say sưa
ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều. Không
còn thấy những ngón tay co quắp, những vết sẹo và vẻ
ngờ vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ cứng
già hàng thế kỉ, những khóm lá non xanh tươi đã đâm
thẳng ra ngoài. Thật khó lòng tin được chính cây sồi
già cằn cỗi kia đã sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn
ấy.

Cách tả của tác giả trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý ? (tác giả tả bộ
phận nào của cây, tả theo trình tự nào, tìm hình ảnh so sánh và nhân hóa ?)
Lá bàng
Có những cây mùa nào cũng đẹp như
cây bàng. Mùa xuân, lá lábàng
bàngmới
mới nảy
trông như những ngọn lửa
ltrông
lửa xanh.
xanh. Sang hè,
lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ
còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả
sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang đến
những ngày cuối đông, mùa của lá rụng,
nó lại có vẻ đẹp riêng. Những
Những lá
lá bàng
bàng mùa
mùa
đông đỏ như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả
ngày không chán. Năm nào tôi cũng chọn
lấy mấy lá thật đẹp về phủ một lớp dầu
mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi
lên chất liệu gì không ? Chất sơn mài.

Tả màu sắc của lá bàng
theo từng mùa : Xuân-Hạ-Thu-Đông

Cây sồi già
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một cây sồi lớn,
hai người ôm không xuể, có những cành có lẽ phải gãy từ lâu,
vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không
nó như
một một
con
cân đối, với những ngón tay quều quào xoè rộng,
nó như
quái
vật già
khỉnhkhỉnh
đứng đứng
giữa đám
con quái
vậtnua
già cau
nua có
cauvàcókhinh
và khinh
giữa bạch
đám
(So sánh và nhân hoá)
dương
tươi cười.
bạch dương
tươi cười.
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một tháng, cây sồi
già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt
ngất, khẽ đung
đung đưa trong
trong nắng
thẫm màu, đang say sưa ngây ngất,
chiều.
chiều Không còn thấy những ngón tay co quắp, những vết sẹo
buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ cứng già
và vẻ ngờ vực, buồn
hàng thế kỉ, những khóm lá non xanh tươi đã đâm thẳng ra
ngoài. Thật khó lòng tin được chính cây sồi già cằn cỗi kia đã
sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn ấy.

Tả thân, cành, lá của cây sồi già
Từ mùa đông sang mùa xuân

Nêu bật vẻ đẹp riêng của cây, khiến chúng trở nên gần gũi, thân thuộc với con người và
Những
hình
ảnh
so
sánh
và
nhân
hóa
có
dụngcác
gì đoạn
?
Tìm
những
hình
ảnh
so sánh
và
nhân
hóatác
trong
văn.
Tác
giả
miêu
tả
theo
bộ
phận
trình
nào
tự
của
nào
cây
?
?
làm cho bài văn thêm sinh động hơn.

Thứ sáu ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn :
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối
Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều gì ?
Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử dụng các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn miêu tả có tác
dụng làm cho sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần gũi, sinh động hơn
và như thế bài văn sẽ hay hơn, sinh động hơn.
2. Viết một đoạn văn tả lá, thân hay gốc của một cây mà em yêu thích.
Kể tên một số cây mà em yêu thích .

Tả lá chuối
Nhìn từ xa, cây chuối như
một chiếc ô xanh mát rượi. Cây
chuối có nhiều tàu lá, có tàu đã
già khô bị gió đánh rách ngang
và rũ xuống gốc. Các tàu lá còn
xanh thì liền tấm, to như cái
máng nước. Tàu trên ngọn, lá
còn cuộn, chưa mở hết, trông
như một chiếc loa màu xanh
rung rung trước gió.

Tả thân, lá cây mít
Trước sân nhà em có
trồng một cây mít. Thân
cây to bằng một vòng
tay của em, màu nâu
sẫm. Cành lá xum xuê.
Lá mít dày, xanh mướt,
hình bầu dục to bằng
bàn tay. Lúc già, lá
chuyển màu vàng rồi
vàng
sậm
và
rụng
xuống, trở về với đất
mẹ.

Tả thân, gốc cây dừa
Thoạt nhìn, cây dừa như một chiếc ô
khổng lồ, phủ bóng mát cả một góc
vườn. Gốc dừa to như cột nhà, rễ tua tủa
ăn sâu, bám chắc vào lòng đất.Thân dừa
cao, màu nâu, không thẳng như thân
chuối mà có dáng nghiêng nghiêng.
Tả lá dừa
Trên ngọn dừa, lá mọc thành từng
tàu xòe đều ra xung quanh. Có những
tàu dài đến hai, ba mét. Lá dừa xanh
bóng, mọc xuôi theo cuống. Nhìn từ
xa, chúng giống như những chiếc lược
khổng lồ chải vào mây xanh.

Tả thân, lá cúc:
Cúc mọc thành bụi, thân mềm,
thanh mảnh. Lá cúc to bằng nửa
bàn tay, xẻ thành những đường
cong mềm mại, mọc so le trên thân.
Khóm cúc chỉ cao độ năm sáu tấc,
mọc loà xoà tạo nên một vẻ đẹp tự
nhiên. Đầu mỗi cành là một chùm
nụ với hàng chục chiếc xinh xinh
giống như những cúc áo màu xanh
nhạt. Dăm ba chiếc nụ hé nở với
những cánh vàng e ấp.

Tả lá chuối
Nhìn từ xa, cây chuối như một chiếc ô xanh mát rượi. Cây chuối có nhiều
tàu lá, có tàu đã già khô bị gió đánh rách ngang và rũ xuống gốc. Các tàu lá
còn xanh thì liền tấm, to như cái máng nước. Tàu trên ngọn, lá còn cuộn,
chưa mở hết, trông như một chiếc loa màu xanh rung rung trước gió.
Tả thân, lá cây mít
Trước sân nhà em có trồng một cây mít. Thân cây to
bằng một vòng tay của em, màu nâu sẫm. Cành lá xum
xuê. Lá mít dày, xanh mướt, hình bầu dục to bằng bàn
tay. Lúc già, lá chuyển màu vàng rồi vàng sậm và rụng
xuống, trở về với đất mẹ.
Tả lá dừa
Trên ngọn dừa, lá mọc thành từng tàu xòe đều ra xung quanh. Có những
tàu dài đến hai, ba mét. Lá dừa xanh bóng, mọc xuôi theo cuống. Nhìn từ xa,
chúng giống như những chiếc lược khổng lồ chải vào mây xanh.

Thứ sáu ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn :
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối
Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều gì ?
Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử dụng các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa khi viết văn miêu tả có tác
dụng làm cho sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần gũi, sinh động hơn
và như thế bài văn sẽ hay hơn, sinh động hơn.

GV: Lê Thị Xuân Huyền