~ Kim Lân
~

Vợ nhặt

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

a) Cuộc đời

• Tên khai sinh: Nguyễn Văn Tài
• Quê quán: làng Phù Lưu, xã Tân Hồng. huyện
Từ Sơn, Bắc Ninh
• Gia đình khó khăn
• Năm 1944: tham gia hội Văn hóa cứu quốc,
phục vụ kháng chiến

b) Sự nghiệp văn học

• Sở trường: truyện ngắn
• Đề tài:
+ Phong tục và đời sống làng quê
+ Cuộc sống khổ cực của con người
trước cách mạng
Þ Là nhà văn một lòng một dạ đi về với “đất”,
với “người”, với “thuần hậu nguyên thủy” của cuộc sống

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

1 . TÁ C G I Ả : K I M L Â N

a) Xuất xứ
• Vợ nhặt là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim
Lân in trong tập truyện “Con chó xấu xí” (1962)

b) Hoàn cảnh sáng tác
• Sau Cách Mạnh tháng 8: Viết nhưng còn dang
dở
• Năm 1954: Dựa vào một phần cốt truyện cũ để
viết lại

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

2 . TÁ C P H Ẩ M

a) Xuất xứ
b) Hoàn cảnh sáng tác
c) Nhan đề:

Vợ
Nhặt
 ⇓
Vợ
Nhặt ⇓
Người phụ nữ được
Cầm lên vật bị đánh
 cưới hỏi đàng hoàng
rơi
Nhân vật đượ
 ⇓c trân trọng, Hành động⇓thể hiện
ng
sự th
rẻươ
rúng
Viyêu
ệc tth
ốươ
t lành
Đáng
ng, tội
nghiệp
Vợ nhặt
Nhặt vợ

=> Sự khốn cùng của hoàn
Con người bị rẻ rúng
cảnh

=> Tình cảnh thê thảm, tủi nhục của
người dân nghèo trong nạn đói khủng

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

2 . TÁ C P H Ẩ M

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết

- Bối cảnh:
Nạn đói năm 1945

Xóm ngụ cư

Con người 

Không gian

• Trẻ em không buồn
nhúc nhích
• Xanh xám như những
bóng ma
• Lặng lẽ như những
bóng ma
• Những khuôn mặt hốc
hác u tối

• Âm thanh: 
+ Tiếng quạ gào thê
thiết
+ Tiếng hờ khóc
• Mùi vị:
+ Gây gây của xác
người
+ Ẩm thối của rác rưởi

=> Bức tranh đầy tử khí,
cõi âm và cõi dương như

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

1. TÌNH HUỐNG TRUY ỆN

- Xuất hiện ngay từ nhan đề tác phẩm:
=> Nhan đề “Vợ nhặt” tạo ra tình huống có vấn
đề
- Được tạo dựng trên cơ sở những mâu thuẫn,
trớ trêu:
 Tràng sống ở xóm ngụ cư, nghèo mà lại xấu xí, thô kệch

Þ Tình huống éo le được tạo ra bởi
trớ trêu thứ nhất
sự
Lấy được vợ
đối đầu khốc liệt giữa:
trớ trêu thứ hai
+ sự sống >< cái chết
Giữa nạn đói khủng khiếp nhất lịch sử
+ hạnh phúc >< đau khổ
+ hi vọng >< tuyệt vọng
Phản ứng của mọi người: Ngạc nhiên
+ ấm áp tình người >< lạnh lẽo,
thê lương của chết chóc

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

1. TÌNH HUỐNG TRUY ỆN

- Đói, nghèo do đâu?
=> Tố cáo tội ác của thực dân Pháp qua bức
tranh xám xịt về thảm cảnh chết đói

=> Giá trị hiện thực
- Đến với nhau trong cảnh nghèo đói
=> Tình nhân ái, cưu mang, đùm bọc lẫn
nhau, khát vọng hướng tới cuộc sống hạnh
phúc

=> Giá trị nhân đạo

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

1. TÌNH HUỐNG TRUY ỆN

NH
Â
N V
TR
VIỆ ÀN
ẬT
C N G VÀ
HẶ
T V
Ợ

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

2.

a) Tràng trước khi lấy vợ
• Hoàn cảnh xuất thân: 
+ Dân ngụ cư, ăn nhờ, ở đậu
+ Sống với mẹ già trong một căn nhà xiêu
vẹo trên bãi đất hoang mọc lổn nhổn những
búi cỏ dại
• Ngoại hình: xấu xí, thô kệch

Þ Sự khốn khổ, lầm lũi, đáng thương.
Tràng gần như hội tụ đủ các nguy
cơ để ế vợ.
=> Hình ảnh của Tràng điển hình cho
số phận người nông dân Việt Nam

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

2 . N H Â N V Ậ T T R À N G VÀ V I Ệ C N H Ặ T V Ợ

b) Việc Tràng lấy vợ
- Lần gặp đầu tiên:
+ Địa điểm: Trên đường đẩy xe thóc
+ Diễn biến: “Muốn ăn cơm trắng với
giò này/Lại đây mà đẩy xe bò với anh, nì.”
=> Bông đùa
- Lần gặp thứ hai:
+ Địa điểm: quán nước ngoài chợ
+ Diễn biến: Tràng đãi Thị 4 bát bánh đúc “Này nói
đùa chứ về với tớ thì ra khuân hàng lên xe rồi cùng về.”
=> Bông đùa

=> Tình thế vừa bi lại vừa

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

2 . N H Â N V Ậ T T R À N G VÀ V I Ệ C N H Ặ T V Ợ

c) Diễn biến tâm trạng của Tràng
khi lấy vợ
- Khi gTh
ặpị đmồẹng
: ý:
• •M
ới ch
đầờu:bà
“thóc
Lúc
cụ Tgứạ:o đến cái thân mình cũng
chả+bithếất ycósờnuôi
sợ nổi không, lại còn đèo bòng.”
•        +
Sau: loanh
tặc lưỡ
i: “Chậc, kệ!”
quanh
       + “Quái sao nó lại buồn thế nhỉ?”
       +
ờ ngng
ợ nh
không
phải thế
- Khi
vềng
xóm
ụ ưcư
:
•Khi bà cụ Tứ về:
• Phớn phở khác thường
+ reo lên như một đứa trẻ, lật đật ra đón
• Tùm tỉm cười nụ, 2 mắt sáng lên lấp lánh
+ thở phào một cái, người nhẹ hẳn đi
• Thích ý lắm… mặt vênh lên tự đắc
=> Hồ=>
i hHãnh
ộp, lo di
lắệng
n, và
đắnh
c ýẹ nhõm khi bà cụ Tứ
đồng ý với quyết định của Tràng

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

2 . N H Â N V Ậ T T R À N G VÀ V I Ệ C N H Ặ T V Ợ

c) Diễn biến tâm trạng của Tràng
khi lấy vợ
- Sáng hôm sau:
• Thấy mình như bước ra từ giấc mơ, trong người
- Suy
êm
ái, lửnghĩ
ng lơ trong bữa cơm đầu tiên: lá cờ đỏ
vàướ
đoàn
ườmi ọđói
đê đSổộip
• Tr
c mắtng
anh
i thđi
ứ đtrên
ều thay
• Thấy mình nên người, nghĩ đến tương lai và hạnh
=> Gieo hạt giống hy vọng mãnh liệt
phúc
vào
tâm
ồnnTràng
• Nguồ
n vui
nhưhtia
ắng, như ánh bình minh, đem
sinh khí đến cuộc sống ngập tràn chết chóc của sự
đói nghèo

Þ Hạnh phúc, vui sướng, phấn chấn, niềm vui đầy
tính nhân văn

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiế

2 . N H Â N V Ậ T T R À N G VÀ V I Ệ C N H Ặ T V Ợ

III. TỔNG KẾT

1. Giá trị nội d

III. TỔNG KẾT
a. Giá trị hiện thực
• Phơi bày bản chất tàn bạo của thực dân Pháp,
phát xít Nhật gây ra nạn đói 1945
• Tấm lòng của người dân khi đến với cách mạng
b. Giá trị nhân đạo
• Đồng cảm, xót thương với số phận người lao động
nghèo khổ
• Lên án tội ác của thực dân, phát xít
• Trân trọng tấm lòng nhân đạo, niềm khao khát hạnh
phúc của những người dân nghèo
• Dự báo cho những người nghèo khổ con đường đấu
tranh để vươn tới một tương lai tươi sáng

2. Giá trị nghệ t

III. TỔNG KẾT
•
•

Cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, đầy éo le nhưng
nhờ thế mà các nhân vật của Kim Lân xuất hiện mà bộc lộ
hết những phẩm chất tốt đẹp của mình.
Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, không kịch tính nhưng sự
sắp xếp các chi tiết gây được sự hứng thú, tò mò cho người
đọc.
•
•

Bút pháp miêu tả tâm lí, thế giới nội tâm nhân vật
tinh tế
Ngôn ngữ gần gũi, giản dị, mộc mạc mang đậm dấu
ấn của vùng nông thôn Bắc Bộ - một trong những
đặc trưng trong phong cách sáng tác của Kim Lân

ã
đ
n
ạ
b
c
á
c
à
v
ô
c
n
ơ
m
ả
C
!
e
h
g
n
g
n
lắ