Thứ năm ngày 23 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn

MăngNon

Đọc một số đoạn văn miêu tả hoa, quả dưới
đây và nêu nhận xét về cách miêu tả của tác giả.
1. Tác giả đã miêu tả hoa như thế
nào?
Gợi ý

2. Cách miêu tả hoa có gì đặc sắc?
3. Tác giả đã dùng biện pháp nghệ
thuật gì?

MăngNon

a) Tả hoa

Hoa sầu đâu

Vào khoảng cuối tháng ba, các cây sầu đâu ở vùng quê Bắc Bộ
đâm hoa và người ta thấy hoa sầu đâu nở như cười. Hoa nhỏ bé,
lấm tấm mấy chấm đen nở từng chùm, đu đưa như đưa võng mỗi
khi có gió. Cứ đến tháng ba, nhớ đến sầu đâu là tôi cảm thấy
thoang thoảng đâu đây một mùi thơm mát mẻ, dịu dàng, mát mẻ
còn hơn cả hương cau, mà dịu dàng có khi hơn cả mùi thơm hoa
mộc. Mùi thơm huyền diệu đó hòa với mùi đất của ruộng cày vỡ ra,
mùi đậu đã già mà người nông phu hái về phơi nắng, mùi mạ non
lên sớm xanh màu hoa lí, mùi khoai sắn, mùi rau cần ở các ruộng
xâm xấp nước đưa lên,… Bao nhiêu thứ đó, bấy nhiêu thương yêu,
khiến người ta cảm thấy như ngây ngất, như say một thứ men gì.
Theo Vũ Bằng

MăngNon

cây sầu đâu: cây xoan.

MăngNon

Đọc thêm

Hoa mai vàng

Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào, nhưng
cánh hoa mai to hơn cánh hoa đào một chút. Những nụ
mai không phô hồng mà ngời xanh màu ngọc bích, Sắp
nở, nụ mai mới phô vàng. Khi nở, cánh hoa mai xòe ra
mịn màng như lụa. Những cánh hoa ánh lên một sắc
vàng muốt, mượt mà. Một mùi
hương thơm lựng như nếp hương
phảng phất bay ra.
Mùa xuân và phong tục Việt Nam

MăngNon

b) Tả quả

Quả cà chua

Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo vòng thời gian
chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra những quả nõn chung màu
với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả bé vui mắt như
đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả chùm, quả sinh đôi, quả chùm
ba, chùm bốn. Quả ở thân, quả leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả
những cành to nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi quả cà chua chín
là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà chua thắp đèn lồng trong lùm cây
nhỏ bé, gọi người đến hái. Màu đỏ là màu nhận ra sớm nhất. Những
quả cà chua đầu mùa gieo sự náo nức cho mọi người.

Theo Ngô Văn Phú

MăngNon

MăngNon

Đọc thêm

Trái vải tiến vua

Trái vải tiến vua chỉ nhỉnh hơn cái chén hạt mít
dùng để pha trà tàu một chút. Vỏ của nó không đỏ
mà ong óng một màu nâu, nhẫn lì chứ không có gai
gồ ghề. Khi bóc vỏ ra rồi thì không có nước tèm
lem, mà hột thì chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay út. Cùi
vải dày như cùi dừa nhưng không trắng bạch mà
Vải tiến vua: vải trắng ngà. Đặt lên lưỡi, cắn một miếng thì nước
Hải Dương loại chan hoà, ngọt sắt, nhai thì mềm mà lại giòn, nhai
ngon nhất, ngày khe khẽ thì chính tai mình thấy như sậm sựt.
xưa chuyên để
dâng vua.

Theo VŨ BẰNG

MăngNon

1. Đọc hai đoạn văn tả hoa sầu đâu, tả quả cà chua. Nêu
nhận xét về cách miêu tả của tác giả trong mỗi đoạn.
1. Tác giả đã miêu tả hoa như thế
nào?
Gợi ý

2. Cách miêu tả hoa có gì đặc sắc?
3. Tác giả đã dùng biện pháp nghệ
thuật gì?

MăngNon

1. Đọc hai đoạn văn tả hoa sầu đâu, tả quả cà chua. Nêu
nhận xét về cách miêu tả của tác giả trong mỗi đoạn.
a) Tả
hoa sầu
đâu

b) tả
quả cà
chua

MăngNon

Cách miêu
Tả cả chùmtả
hoa, không

tả từng bông, vì hoa sầu
đâu nhỏ mọc thành
chùm, có cái đẹp cả
chùm.

Vào khoảng cuối tháng
ba, các cây sầu đâu ở vùng
quê Bắc Bộ đâm hoa và
người ta thấy hoa sầu đâu
nở như cười. Hoa nhỏ bé,
lấm tấm mấy chấm đen nở
từng chùm, đu đưa như
đưa võng mỗi khi có gió.

MăngNon

Cách miêu
tả Đặc tả mùi thơm

đặc biệt của hoa

Cứ đến tháng ba, nhớ đến sầu đâu là tôi cảm thấy thoang
thoảng đâu đây một mùi thơm mát mẻ, dịu dàng, mát mẻ còn
hơn cả hương cau, mà dịu dàng có khi hơn cả mùi thơm hoa
mộc. Mùi thơm huyền diệu đó hòa với mùi đất của ruộng cày
vỡ ra, mùi đậu đã già mà người nông phu hái về phơi nắng,
mùi mạ non lên sớm xanh màu hoa lí, mùi khoai sắn, mùi rau
cần ở các ruộng xâm xấp nước đưa lên,… Bao nhiêu thứ đó,
bấy nhiêu thương yêu, khiến người ta cảm thấy như ngây ngất,
như say một thứ men gì.

MăngNon

Hình ảnh
so sánh
Hoa sầu đâu nở
như cười.

Bao nhiêu thứ đó,
bấy nhiêu thương
yêu, khiến người ta
cảm thấy như ngây
ngất, như say một
thứ men gì.

Tả hoa sầu đâu:
MăngNon

- Tả từng chùm, không tả từng bông,
mọc thành chùm.
- Mùi thơm đặc biệt của hoa bằng
cách so sánh( mùi thơm mát dịu hơn
cả hương cau, dịu dàng hơn cả hương
hoa mộc; cho mùi thơm huyền diệu đó
hòa vào các hương vị khác của đồng
quê.
-Dùng từ
ngữ hình ảnh thể hiện tình cảm của tác
giả: hoa nở như cười, bao nhiêu thứ đó
bấy nhiêu yêu thương, khiến người ta
cảm thấy như ngây ngất, như say say
một thứ men gì.

MăngNon

b) Tả quả

Quả cà chua

Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo vòng thời gian
chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra những quả nõn chung màu
với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả bé vui mắt như
đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả chùm, quả sinh đôi, quả chùm
ba, chùm bốn. Quả ở thân, quả leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả
những cành to nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi quả cà chua chín
là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà chua thắp đèn lồng trong lùm cây
nhỏ bé, gọi người đến hái. Màu đỏ là màu nhận ra sớm nhất. Những
quả cà chua đầu mùa gieo sự náo nức cho mọi người.

Theo Ngô Văn Phú

MăngNon

Tác giả đã miêu tả quả cà chua theo thứ tự
nào?

Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo vòng
thời gian chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra những
quả nõn chung màu với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả bé
vui mắt như đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả chùm,
quả sinh đôi, quả chùm ba, chùm bốn. Quả ở thân, quả
leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả những cành to
nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi quả
cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà chua thắp
đèn lồng trong lùm cây nhỏ bé, gọi người đến hái. Màu
đỏ
nhậntừrakhi
sớm
chua
đầu
Tả là
câymàu
cà chua
hoanhất.
rụng Những
đến khiquả
kết cà
quả,
từ khi
mùa
gieoxanh
sự náo
nức
người.
quả còn
đến
khicho
quảmọi
chín.

=> Tác giả tả từng thời kì phát triển của quả.

MăngNon

Cách miêu tả quả cà chua của tác giả có gì đặc
sắc?Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo

vòng thời gian chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra
những quả nõn chung màu với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả
bé vui mắt như đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả
chùm, quả sinh đôi, quả chùm ba, chùm bốn. Quả ở
thân, quả leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả
những cành to nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi
quả cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà
chua thắp đèn lồng trong lùm cây nhỏ bé, gọi người
đến hái. Màu đỏ là màu nhận ra sớm nhất. Những
quả
chua
đầucà
mùa
gieo
sựxuê,
náo chi
nứcchít
chovà
mọi
Táccà
giả
tả quả
chua
xum
vẻngười.
đẹp cả

MăngNon

Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật
gì?

+ Tác giả sử dụng biện pháp so sánh:

Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo vòng
thời gian chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra những
quả nõn chung màu với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả bé
vui mắt như đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả chùm,
quả sinh đôi, quả chùm ba, chùm bốn. Quả ở thân, quả
leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả những cành to
nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi quả
cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà chua
thắp đèn lồng trong lùm cây nhỏ bé, gọi người đến
hái. Màu đỏ là màu nhận ra sớm nhất. Những quả cà

MăngNon

Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật
gì?

+ Tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa:
Đêm huyền diệu đã rủ hoa cà chua lặn theo vòng
thời gian chuyển vần. Hoa biến đi để cây tạo ra những
quả nõn chung màu với cây với lá.
Cà chua ra quả xum xuê, chi chít, quả lớn, quả bé
vui mắt như đàn gà mẹ đông con. Quả một, quả chùm,
quả sinh đôi, quả chùm ba, chùm bốn. Quả ở thân, quả
leo nghịch ngợm lên ngọn làm ỏe cả những cành to
nhất.
Nắng đến tạo vị thơm mát dần trong quả. Mỗi quả
cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu. Cà chua thắp
đèn lồng trong lùm cây nhỏ bé, gọi người đến hái. Màu
đỏ là màu nhận ra sớm nhất. Những quả cà chua đầu

MăngNon

Tả quả cà chua:
- Tả cây cà chua từ khi hoa
rụng đến khi kết quả, từ khi
quả còn xanh đến khi quả
chín.
- Tả
cà chua ra quả, xum xuê, chi
chít với những hình ảnh so
sánh( quả lớn quả bé vui như
gà mẹ đông con…). Hình
ảnh nhân hóa ( quả leo
nghịch ngợm lên ngọn…)

MăngNon

Chọn một số
nét đặc sắc
của hoa (quả)
để miêu tả.

Kết hợp
miêu tả với
cảm xúc.
Sử dụng so
sánh, nhân
hóa.

Chọn từ ngữ
làm nổi bật
đặc điểm của
hoa (quả).

Thứ tự MT: Tả
từng bộ phận
hoặc từng thời kì
phát triển của bộ
phận.
Hoa: miêu tả
hình dáng,
Lưu ý khi
màu sắc,
miêu tả
hương thơm.

hoa, quả

Quả: tả hình
dáng, màu
sắc, mùi vị.

MăngNon

1. Đọc hai đoạn văn tả hoa sầu đâu, tả quả cà chua. Nêu
nhận xét về cách miêu tả của tác giả trong mỗi đoạn.
a) Tả
hoa sầu
đâu

b) tả
quả cà
chua

- Tả từng chùm, không tả từng bông, mọc thành chùm.
- Mùi thơm đặc biệt của hoa bằng cách so sánh (mùi thơm mát dịu
hơn cả hương cau, dịu dàng hơn cả hương hoa mộc; cho mùi thơm
huyền diệu đó hòa vào các hương vị khác của đồng quê).
- Dùng từ ngữ hình ảnh thể hiện tình cảm của tác giả: hoa nở như
cười, bao nhiêu thứ đó bấy nhiêu yêu thương, khiến người ta cảm thấy
như ngây ngất, như say say một thứ men gì.
- Tả cây cà chua từ khi hoa rụng đến khi kết quả, từ khi quả còn xanh
đến khi quả chin.
- Tả cà chua ra quả, xum xuê, chi chít với những hình ảnh so sánh
(quả lớn quả bé vui như gà mẹ đông con…).
- Hình ảnh nhân hóa ( quả leo nghịch ngợm lên ngọn…)

MăngNon

- Tả từng chùm, không tả từng bông, mọc thành chùm.
- Mùi thơm đặc biệt của hoa bằng cách so sánh (mùi thơm mát dịu hơn cả hương cau, dịu
dàng hơn cả hương hoa mộc; cho mùi thơm huyền diệu đó hòa vào các hương vị khác của
đồng quê).
- Dùng từ ngữ hình ảnh thể hiện tình cảm của tác giả: hoa nở như cười, bao nhiêu thứ đó bấy
nhiêu yêu thương, khiến người ta cảm thấy như ngây ngất, như say say một thứ men gì.

- Tả cây cà chua từ khi hoa rụng đến khi kết quả, từ khi quả
còn xanh đến khi quả chin.
- Tả cà chua ra quả, xum xuê, chi chít với những hình ảnh so
sánh (quả lớn quả bé vui như gà mẹ đông con…).
- Hình ảnh nhân hóa ( quả leo nghịch ngợm lên ngọn…)

MăngNon

2. Viết một đoạn văn tả một loài hoa hoặc một
thứ quả mà em yêu thích.
Gợi ý
 Em thích một loài hoa hay loại quả nào?
 Em sẽ tả theo trình tự nào?
- Tả từng bộ phận.
- Tả từng thời kì phát triển của bộ phận.
 Loài hoa hay thứ quả đó có điểm gì nổi bật?
 Loài hoa hay thứ quả đó phát triển như thế nào?

MăngNon

Chọn một số nét đặc
sắc, nổi bật của hoa
(quả) để miêu tả.

Lưu ý
khi miêu
tả hoa
hay quả

Hoa: hình dáng, màu sắc,
hương thơm của một bông
hoa hay một chum hoa
Quả: hình dáng, màu sắc,
mùi vị của quả (có thể tả ở
những thời điểm phát triển
khác nhau)

Chọn các từ ngữ nổi bật được đặc điểm của hoa (quả);
sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hóa

Kết hợp miêu tả hoa (quả) với cảm xúc của người viết.

MăngNon

MăngNon

MăngNon

Ví dụ 1: Tả hoa hướng dương
Những bông hoa hướng dương có một màu vàng
rực rỡ, tươi tắn như những tia nắng mặt trời. Hoa
hướng dương có hàng trăm cánh mỏng, xếp xen kẽ
vào nhau cùng rung rinh theo chiều gió. Phía trong
là nhị hoa, to, dày và đậm màu hơn phần cánh.
Loài hoa này có một điều đặc biệt là luôn hướng về
phía mặt trời. Vì vậy, nó là biểu tượng đẹp của khát
vọng vươn tới chân lí như chính tên gọi của loài
hoa.

MăngNon

Ví dụ 2: Tả quả khế
Khi những bông hoa tím rời cành, trôi theo dòng
nước là lúc những quả khế non chào đời. Quả lúc
đầu xanh vàng, nhỏ nhắn, e ấp giữa tán lá. Quả khế
lớn dần, chuyển sang màu xanh đậm nhưng các
múi vẫn còn khô, ăn vào hơi chát chát. Rồi thời
gian dần trôi, nghoảnh đi nghoảnh lại đã thấy
những chùm khế vàng mọng lủng lẳng trong vòm
cây như những chiếc đèn lồng. Cắn một miếng,
nước chan hoà, vị ngọt mát thấm vào cổ họng. Ôi,
ngon làm sao!

MăngNon

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!