2

Trường Đại học đầu tiên của nước Việt Nam ta?

Quốc Tử Giám

Nội dung học tập để thi cử dưới thời Hậu Lê là gì?

Nho giáo

Những ai được vào học ở Quốc Tử Giám?
Con cháu vua quan và con em thường dân học giỏi cũng
được vào học

2

Đọc thông tin SGK (từ đầu ... Ngày nay)
1. Dưới thời Hậu Lê loại chữ nào chiếm ưu thế?
2. Còn chữ Nôm thì sao?

Chữ Hán, Hán tự ( 漢字 ), hay Chữ
Nho, là loại văn tự ngữ tố - âm tiết
 xuất phát từ tiếng Hán thượng cổ.
Chữ Hán từ khu vực Trung Quốc sau
đó du nhập vào các nước lân cận trong
vùng bao gồm Triều Tiên, Nhật Bản và 
Việt Nam. Khi người Trung Quốc sang
xâm lược nước ta họ đã truyền bá chữ
Hán vào nước ta, nước ta chưa có chữ
viết nên tiếp thu và sử dụng chữ Hán.

Chữ Nôm, còn được gọi là Chữ Hán
Nôm, Quốc
âm hay Quốc
ngữ là
loại 
văn tự ngữ tố - âm tiết dùng để viết tiếng Việt.
Đây là bộ chữ được người Việt tạo ra dựa trên 
chữ Hán, các bộ thủ, âm đọc và nghĩa từ vựng
trong tiếng Việt.
Chữ Nôm bắt đầu hình thành và phát triển
từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20. Sơ khởi, chữ Nôm
thường dùng ghi chép tên người, địa danh, sau
đó được dần dần phổ cập, tiến vào sinh hoạt
văn hóa của quốc gia. Vào thời Nhà Hồ ở 
thế kỷ 14 và Nhà Tây Sơn ở thế kỷ 18, xuất hiện
khuynh hướng dùng chữ Nôm trong văn thư
hành chính. Đối với văn học Việt Nam, chữ
Nôm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là công
cụ xây dựng nền văn học cổ truyền kéo dài
nhiều thế kỷ.

CHỮ NÔM

Thảo luận nhóm 4
Đọc thầm tiếp trong SGK, hãy kể tên những tác giả
và tác phẩm tiêu biểu của thời Hậu Lê ?

Các tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu thời Hậu Lê.

Tác giả

Tác phẩm

Nguyễn Trãi

Bình ngô đại cáo.

Lê Thánh Tông
Hội Tao Đàn

Hồng Đức Quốc Âm thi tập
Các tác phẩm thơ

Nguyễn Trãi

Quốc âm thi tập
Ức trai thi tập

Lý Tử Tấn
Nguyễn Húc

Các bài thơ

Nội dung

Phản ánh khí phách anh
hùng và niềm tự hào dân tộc.
Ca ngợi nhà Hậu Lê; đề
cao công đức của nhà vua.
Nói lên tâm sự những người
muốn đem tài năng trí tuệ
giúp ích cho nước, cho dân
nhưng bị quan lại ghen ghét,
vùi dập.

Nguyễn Trãi (1380 – 1442), hiệu
là Ức Trai, là một nhà chính trị, nhà
văn, người đã tham gia tích cực 
Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh
đạo chống lại sự xâm lược của 
nhà Minh (Trung Quốc) với Đại Việt.
Khi cuộc khởi nghĩa thành công vào
năm 1428, Nguyễn Trãi trở thành khai
quốc công thần của triều đại quân chủ 
nhà Hậu Lê trong Lịch sử Việt Nam
. Ông
được UNESCO vinh
danh
là "Danh nhân văn hóa thế giới" và
là 1 trong 14 anh hùng tiêu biểu của
dân tộc Việt Nam.

Lê Thánh Tông (25/8/1442 –
3/3/1497) là vị Hoàng đế thứ 5
của nhà Hậu Lê trong 
lịch sử Việt Nam, trị vì từ năm 
1460 đến khi qua đời vào năm 
1497, là Hoàng đế trị vì lâu
nhất thời Hậu Lê. Thời kỳ của
ông đánh dấu sự hưng thịnh
của nhà Hậu Lê nói riêng và chế
độ phong kiến Việt Nam nói
chung với tên gọi Hồng Đức
Thịnh Trị

Đền thờ vua Lê Thánh Tông

Nguyễn Trãi

Vì sao có thể coi Nguyễn Trãi, Lê Thánh tông là những nhà văn
hóa tiêu biểu cho giai đoạn này?
Phản ánh khí phách anh hùng và niềm tự hào chân chính của
dân tộc

Đọc thầm SGK trang 52 đoạn từ “Khoa học thời Hậu Lê
đến hết”. Dùng bút chì gạch chân dưới nội dung trọng
tâm về những công trình khoa học và tác giả tiêu biểu
thời Hậu Lê.

Bộ “Đại Việt sử kí toàn thư” ghi lại lịch sử nước ta từ thời
Hùng Vương đến đầu Hậu Lê là của tác giả:

A

Lương Thế Vinh.

B

Lê Thánh Tông.

C

Ngô Sĩ Liên

Nguyễn Trãi có bộ sách ghi lại toàn bộ diễn biến của
cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là bộ?

A. Lam Sơn thực lục.
B. Đại thành toán pháp.
C. Dư địa chí.

Tác phẩm dư địa chí của Nguyễn Trãi có nội dung?
A. Kiến thức toán học.
B. Kiến thức Y học
C. Xác định lãnh thổ, giới thiệu tài nguyên, phong tục
tập quán của nước ta.

Cuốn“Đại thành toán pháp” tập hợp những kiến
thức toán học đương thời là của tác giả ?

A.Ngô Sĩ Liên
B. Lương Thế Vinh.
C. Lê Thánh Tông.

Tác giả, công trình khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê:
Tác giả

Ngô Sĩ Liên

Công trình
khoa học

Đại Việt sử
kí toàn thư.

Nội dung
- Ghi lại Lịch sử nước ta từ thời Hùng
Vương đến đầu thời Hậu Lê.

Đại Việt sử ký toàn thư đôi khi gọi tắt là Toàn
thư, là bộ quốc sử viết bằng Hán văn của 
Việt Nam, viết theo thể biên niên, ghi chép lịch
sử Việt Nam từ thời đại truyền thuyết Kinh
Dương Vương năm 2879 TCN đến năm 1675
 đời vua Lê Gia Tông nhà Hậu Lê. Bộ sử này
được khắc in toàn bộ và phát hành lần đầu
tiên vào năm Đinh Sửu, niên hiệu Chính Hòa
năm thứ 18, triều vua Lê Hy Tông, tức là năm
1697. Đây là bộ chính sử Việt Nam xưa nhất
còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay, do nhiều
đời sử quan trong Sử quán triều Hậu Lê biên
soạn.

Tác giả, công trình khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê:
Tác giả

Ngô Sĩ Liên

Nguyễn
Trãi
Lương Thế
Vinh

Công trình
khoa học

Nội dung

Đại Việt sử
kí toàn thư.

- Ghi lại Lịch sử nước ta từ thời Hùng
Vương đến đầu thời Hậu Lê.

Lam Sơn
thực lục.

- Ghi lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.

Dư địa chí.
Đại thành
toán pháp

- Xác định rõ ràng lãnh thổ quốc gia
nêu lên những tài nguyên, sản phẩm
của đất nước và một số phong tục tập
quán của nhân dân ta.

Kiến thức toán học

Lương Thế Vinh là người đỗ
trạng nguyên dưới triều Lê Thánh
Tông và làm quan tại viện Hàn
Lâm.Từ nhỏ Lương Thế Vinh đã
nổi tiếng về khả năng học mau
thuộc, nhanh hiểu, và khả năng
sáng tạo trong các trò chơi như đá
bóng, thả diều, câu cá, bẫy chim.
Nhờ khả năng về toán học và đo
lường mà sau này ông được nhân
dân gọi tên là Trạng Lường khi
đỗ trạng nguyên.

Bài học
Hậu Lê (thế kỷ XV), văn học và
Dưới thời ………….
khoa học của nước ta đã đạt được những thành
tựu đáng kể. Nguyễn
…………........và…..……………….là
Trãi
Lê Thánh Tông
những tác giả tiêu biểu trong thời kỳ đó.

Qua bài học này các em có cảm nhận gì về văn học và
khoa học thời Hậu Lê?

+ Danh nhân đất Việt – Nhà xuất bản Thanh niên
+ Thần đồng nước ta – Nhà xuất bản giáo dục
+ Chuyện hay sử cũ – Nhà xuất bản Thanh niên