Tập làm văn
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối

Bµi tËp 1( a ): §äc ®o¹n v¨n miªu t¶ hoa d­íi ®©y vµ nªu
nhËn xÐt vÒ c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶.

a) Tả hoa

Hoa sÇu ®©u

Vµo kho¶ng cuèi th¸ng ba, c¸c c©y hoa sÇu ®©u ë vïng quª B¾c Bé
®©m hoa vµ ng­êi ta thÊy hoa sÇu ®©u në nh­c­êi. Hoa nhá bÐ, lÊm tÊm mÊy
chÊm ®en në tõng chïm, ®u ®­a nh­ ®­a vâng mçi khi cã giã. Cø ®Õn th¸ng
ba, nhí ®Õn sÇu ®©u lµ t«i c¶m thÊy thoang tho¶ng ®©u ®©y mét mïi th¬m
m¸t mÎ, dÞu dµng, m¸t mÎ cßn h¬n c¶ h­¬ng cau, mµ dÞu dµng cã khi h¬n
c¶ mïi th¬m hoa méc. Mïi th¬m huyÒn diÖu ®ã hoµ víi mïi cña ®Êt
ruéng cµy vì ra, mïi ®Ëu ®· giµ mµ ng­êi n«ng phu h¸i vÒ ph¬i n¾ng, mïi
m¹ non lªn sím xanh mµu hoa lÝ, mïi khoai s¾n, mïi rau cÇn ë c¸c ruéng
x©m xÊp n­íc ®­a lªn,… Bao nhiªu thø ®ã, bÊy nhiªu th­¬ng yªu, khiÕn ng­êi
ta c¶m thÊy nh­ng©y ngÊt, nh­say say mét thø men g×.
Theo Vò B»ng

Đọc thêm

hoa sầu đâu

Vào khoảng cuối tháng ba, các cây sầu đâu ở vùng quê Bắc
Bộ đâm hoa và người ta thấy hoa sầu đâu nở như cười.
Hoa nhỏ bé, lấm tấm mấy chấm đen nở từng chùm, đu đưa
như đưa võng mỗi khi có gió. Cứ đến tháng ba, nhớ đến
sầu đâu là tôi cảm thấy thoang thoảng đâu đây một mùi
thơm mát mẻ, dịu dàng, mát mẻ còn hơn cả hương cau, mà
dịu dàng có khi hơn cả mùi thơm hoa mộc. Mùi thơm
huyền diệu đó hòa với mùi của đất ruộng cày vỡ ra, mùi
đậu đã già mà người nông phu hái về phơi nắng, mùi mạ
non lên sớm xanh màu hoa lí, mùi khoai sắn, mùi rau cần
ở các ruộng xâm xấp nước đưa lên,… Bao nhiêu thứ đó,
bấy nhiêu thương yêu, khiến người ta cảm thấy như ngây
ngất, như say say một thứ men gì.

Hoa sÇu ®©u
Vµo kho¶ng cuèi th¸ng ba, c¸c c©y hoa sÇu ®©u ë vïng quª B¾c Bé ®©m hoa
vµ ng­êi ta thÊy hoa sÇu ®©u në nh­ c­êi. Hoa nhá bÐ, lÊm tÊm mÊy chÊm ®en në
tõng chïm, ®u ®­a nh­ ®­a vâng mçi khi cã giã. Cø ®Õn th¸ng ba, nhí ®Õn sÇu ®©u
lµ t«i c¶m thÊy thoang tho¶ng ®©u ®©y mét mïi th¬m m¸t mÎ, dÞu dµng, m¸t mÎ
cßn h¬n c¶ h­¬ng cau, mµ dÞu dµng cã khi h¬n c¶ mïi th¬m hoa méc. Mïi th¬m
huyÒn diÖu ®ã hoµ víi mïi cña ®Êt ruéng cµy vì ra, mïi ®Ëu ®· giµ mµ ng ư­êi
n«ng phu h¸i vÒ ph¬i n¾ng, mïi m¹ non lªn sím xanh mµu hoa lÝ, mïi khoai s¾n,
mïi rau cÇn ë c¸c ruéng x©m xÊp nư­íc ®­a lªn,… Bao nhiªu thø ®ã, bÊy nhiªu th­
¬ng yªu, khiÕn ng­êi ta c¶m thÊy nh­ng©y ngÊt, nh­say say mét thø men g×.
Theo Vò B»ng

Th¶o
luËn
nhãm

1. Nªu c¸ch miªu t¶ hoa cña nhµ v¨n?
2. T¸c gi¶ miªu t¶ hoa víi nh÷ng nÐt ®Æc s¾c nµo?
3. T¸c gi¶ dïng biÖn ph¸p nghÖ thuËt g× ®Ó t¶?
1. T¶ c¶ chïm, kh«ng t¶ tõng b«ng.
2. T¶ mïi th¬m ®Æc biÖt cña hoa.
3. Miªu t¶ b»ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt so s¸nh.

Qua ®o¹n v¨n t¶ hoa
sÇu ®©u, em cã nhËn xÐt g×
vÒ c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶?

1. T¶ c¶ chïm, kh«ng t¶ tõng b«ng.
2. T¶ mïi th¬m ®Æc biÖt cña hoa.
3. BiÖn ph¸p nghÖ thuËt so s¸nh.

Bµi tËp 1( b ): §äc ®o¹n v¨n miªu
t¶ qu¶ d­íi ®©y
vµ nªu nhËn xÐt vÒ
c¸ch miªu t¶ cña t¸c gi¶.

Qu¶ cµ chua
§ªm huyÒn diÖu ®· rñ hoa cµ chua lÆn theo vßng
thêi gian chuyÓn vÇn. Hoa biÕn ®i vÒ c©y t¹o ra nh÷ng
chïm qu¶ nân chung mµu víi c©y víi l¸.
Cµ chua ra qu¶, xum xuª, chi chÝt, qu¶ lín qu¶ bÐ
vui m¾t nh­ ®µn gµ mÑ ®«ng con. Qu¶ mét, qu¶ chïm,
qu¶ sinh ®«i, qu¶ chïm ba, chïm bèn. Qu¶ ë th©n, qu¶
leo nghÞch ngîm lªn ngän lµm oÎ c¶ nh÷ng nh¸nh to
nhÊt.
N¾ng ®Õn t¹o vÞ th¬m m¸t dÞu dÇn trong qu¶. Mçi
qu¶ cµ chua chÝn lµ mét mÆt trêi nhá hiÒn dÞu. Cµ chua
th¾p ®Ìn lång trong lïm c©y nhá bÐ, gäi ng­êi ®Õn h¸i.
Mµu ®á lµ mµu nhËn ra sím nhÊt. Nh÷ng qu¶ cµ chua
®Çu mïa gieo sù n¸o nøc cho mäi ng­êi.

Qu¶ cµ chua
§ªm huyÒn diÖu ®· rñ hoa cµ chua lÆn theo vßng thêi gian chuyÓn vÇn.
Hoa biÕn ®i vÒ c©y t¹o ra nh÷ng chïm qu¶ nân chung mµu víi c©y víi l¸.
Cµ chua ra qu¶, xum xuª, chi chÝt, qu¶ lín qu¶ bÐ vui m¾t nh­ ®µn gµ mÑ
®«ng con. Qu¶ mét, qu¶ chïm, qu¶ sinh ®«i, qu¶ chïm ba, chïm bèn. Qu¶ ë
th©n, qu¶ leo nghÞch ngîm lªn ngän lµm oÎ c¶ nh÷ng nh¸nh to nhÊt.
N¾ng ®Õn t¹o vÞ th¬m m¸t dÞu dÇn trong qu¶. Mçi qu¶ cµ chua chÝn lµ mét
mÆt trêi nhá hiÒn dÞu. Cµ chua th¾p ®Ìn lång trong lïm c©y nhá bÐ, gäi ng­êi
®Õn h¸i. Mµu ®á lµ mµu nhËn ra sím nhÊt. Nh÷ng qu¶ cµ chua ®Çu mïa gieo
sù n¸o nøc cho mäi ng­ưêi.
Theo Ng« V¨n Phó
1. Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu
t¶ qu¶ cña t¸c gi¶?

1.T¶ c©y cµ chua tõ khi hoa rông ®Õn khi
kÕt qu¶, tõ khi qu¶ xanh ®Õn khi qu¶ chÝn.

2. T×m nÐt næi bËt nhÊt cña ®o¹n
v¨n?

2. T¶ cµ chua ra qu¶ xum xuª, chi chÝt vµ
vÎ ®Ñp cña qu¶ khi chÝn

3. T¸c gi¶ miªu t¶ qu¶ cµ chua
b»ng nh÷ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt
nµo?

3. T¸c gi¶ miªu t¶ b»ng nghÖ thuËt so s¸nh
vµ nh©n ho¸

T¶ hoa

T¶ qu¶

1. T¶ c¶ chïm, kh«ng t¶ tõng b«ng.

1.T¶ c©y cµ chua tõ khi hoa rông ®Õn khi
kÕt qu¶, tõ khi qu¶ xanh ®Õn khi qu¶ chÝn.

2. T¶ mïi th¬m ®Æc biÖt cña hoa.

2. T¶ cµ chua ra qu¶ xum xuª, chi chÝt vµ
vÎ ®Ñp cña qu¶ khi chÝn

3. T¸c gi¶ miªu t¶ b»ng biÖn ph¸p
nghÖ thuËt so s¸nh.

3. T¸c gi¶ miªu t¶ b»ng nghÖ thuËt so s¸nh
vµ nh©n ho¸

? Khi miêu tả các bộ phận của cây chúng ta cần tả
như thế nào?

- Khi miêu tả các bộ phận của cây ta cần lưu ý:
Chọn một số nét đặc sắc, sau đó lần lượt đưa ra các nhận xét
về các hình ảnh đã quan sát được. Diễn tả chúng bằng các
cách như dùng từ ngữ gợi hình, gợi âm thanh; như so sánh,
nhân hoá . . .; như kết hợp tả sự vật với diễn đạt cảm xúc của
người viết.

Bài 1: Đọc một số đoạn văn miêu
tả hoa, quả dưới đây và nêu nhận
xét về cách miêu tả của tác giả.
Bài 2: Viết một đoạn văn tả một
loài hoa hoặc một thứ quả mà em
yêu thích.

Hoa mai vàng
Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào,
nhưng cánh hoa mai to hơn cánh hoa đào một
chút. Những nụ mai không phô hồng mà ngời
xanh màu ngọc bích, Sắp nở, nụ mai mới phô
vàng. Khi nở, cánh hoa mai xòe ra mịn màng
như lụa. Những cánh hoa ánh lên một sắc
vàng muốt, mượt mà. Một mùi hương thơm
lựng như nếp hương phảng phất bay ra.
Mùa xuân và phong tục Việt Nam

Bµi tËp 2: ViÕt mét ®o¹n v¨n t¶ mét loµi hoa
hoÆc mét thø qu¶ mµ em yªu thÝch.

VÝ dô ®o¹n v¨n t¶ hoa:
B«ng hoa h­íng d­¬ng thËt to vµ rùc rì.
Hµng tr¨m c¸i c¸nh máng xÕp xen kÏ vµo
nhau rung rinh theo chiÒu giã. Nhôy hoa
mµu ®en nh­ mêi gäi lò ong b­ím ®Õn vui
cïng. Hoa h­íng d­¬ng lµ biÓu t­îng ®Ñp cña
mét kh¸t väng v­¬n tíi ch©n lÝ nh­chÝnh tªn
gäi cña loµi hoa.

VÝ dô ®o¹n v¨n t¶ qu¶:
Theo thêi gian, nh÷ng qu¶ cam lín
dÇn råi chuyÓn tõ mµu xanh nh¹t sang
mµu vµng t­¬i. §Õn lóc ®­¬c ¨n th× nã
kho¸c chiÕc ¸o vµng ­¬m. Nh÷ng qu¶
cam ãng lªn, da c¨ng mäng. Chóng nh­
nh÷ng chiÕc ®Ìn lång nhá treo l¬ löng
trªn c©y. ¡n qu¶ cam ë v­ên nhµ em
thËt m¸t vµ ngät.