BÀI 32: THỰC HÀNH:
CHỨNG MINH THÂN VẬN
CHUYỂN NƯỚC VÀ LÁ THOÁT
HƠI NƯỚC

NỘI DUNG BÀI HỌC
THỰC HÀNH: CHỨNG MINH
THÂN VẬN CHUYỂN NƯỚC
VÀ LÁ THOÁT HƠI NƯỚC

Tiết 1

THÍ NGHIỆM
CHỨNG
MINH THÂN
VẬN
CHUYỂN
NƯỚC

Tiết 2

THÍ NGHIỆM
CHỨNG
MINH LÁ
THOÁT HƠI
NƯỚC

EM LÀM NHÀ KHOA HỌC
• Học sinh báo cáo kết quả thí
nghiệm đã được giao nhiệm vụ từ
tiết học trước
+ Chuẩn bị: lọ hoa thủy tinh hoặc bình nhựa trong suốt; nước; hạt phân
NPK; nhổ một cây có rễ bất kì, rửa sạch đất.
+ Tiến hành: Hòa tan 3-4 hạt phân vào lọ hoa hoặc bình nhựa 0,5 lít
nước cho đến khi tan hết. Đổ 1 lớp dầu ăn vào để hạn chế hơi nước
thoát ra ngoài. Đánh dấu mực nước ban đầu. Đặt cây có rễ đã chuẩn bị
vào cho ngập hết phần rễ. Sau 2-3 ngày, quan sát sự thay đổi của mực
nước.

KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM
Nhận xét:
-Mực nước trong bình giảm so với
lúc ban đầu
Kết luận:
=> Phần lớn nước được rễ hút vào
cây.
Vậy sau khi rễ hút nước, nước được
vận chuyển như thế nào?

BÀI 32: THỰC HÀNH:
CHỨNG MINH THÂN VẬN
CHUYỂN NƯỚC VÀ LÁ THOÁT
HƠI NƯỚC

I. THÍ NGHIỆM CHỨNG MINH
THÂN VẬN CHUYỂN NƯỚC

Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

GV: Trần Thu Thảo

Nêu các dụng cụ, mẫu vật cần cho thí nghiệm?

1. CHUẨN BỊ

DỤNG CỤ, MẪU VẬT

Cốc thủy tinh

Kính lúp

Dao mổ

Mực pha nước

Cần tây hoặc hoa hồng

Hai nhánh cần tây cắm vào 2 cốc nước màu chuẩn bị
trước 30 phút – 60 phút

PHIẾU HỌC TẬP (1)

Thí nghiệm 1
Thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển
nước

Hiện tương/Kết quả

Giải thích
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Trả lời các câu hỏi:
Tại sao trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước ta phải sử dụng nước pha màu?
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

Nghiên cứu thông tin SGK nêu
các bước tiến hành thí nghiệm.

Các bước
Sử dụng kính lúp
để quan sát phần
mạch dẫn trong các
đoạn cuống lá.

Bước 3

Dùng dao cắt
ngang phần cuống
lá cần tây bị
nhuộm màu thành
các đoạn ngắn..

Bước 2

Bước 1

Dùng dao mổ cắt
ngang qua cuống lá
cần tây rồi cắm vào
cốc nước màu, để
ra chỗ thoáng từ 30
- 60 phút, quan sát
sự thay đổi màu
của cuống lá.
(chuẩn bị trước)

Học sinh tiến hành thí nghiệm (bước 2, bước 3), hoàn thành
phiếu học tập 1 theo nhóm

Bước 2

Dùng dao mổ cắt ngang phần
cuống lá cần tây có lá bị nhuộm
màu thành các đoạn ngắn..
Bước 3

Sử dụng kính lúp để quan
sát phần mạch dẫn trong các
đoạn cuống lá.

PHIẾU HỌC TẬP (1)

Thí nghiệm 1
Thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển
nước

Hiện tương/Kết quả

Giải thích
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Trả lời các câu hỏi:
Tại sao trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước ta phải sử dụng nước pha màu?
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

KẾT QUẢ

- Lá của cây cần tây dần chuyển màu giống màu của cốc nước tương ứng.
- Khi cắt ngang thân cây có vùng bị chuyển màu giống màu của cốc nước tương ứng.

PHIẾU HỌC TẬP (1)
Thí nghiệm 1
Thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển
nước

Hiện tương/Kết quả
- Lá của cây cần tây dần chuyển màu giống màu
của cốc nước tương ứng.
- Khi cắt ngang thân cây có vùng bị chuyển màu
giống màu của cốc nước tương ứng.

Giải thích
 Lá và phần mạch gỗ ở cuống lá chuyển màu giống như màu của cốc nước màu tương ứng
bởi vì mạch gỗ trong thân vận chuyển nước pha màu lên lá.
+ Kết luận: Mạch gỗ có chức năng vận chuyển nước từ rễ lên thân rồi lên lá.
Trả lời các câu hỏi:
Tại sao trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước ta phải sử dụng nước pha
màu?
Thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước ta phải sử dụng nước pha màu vì nước là
chất không màu, việc pha màu sẽ kiến chúng ta dễ quan sát được sự hấp thụ của nước ở
thân

I. THÍ NGHIỆM CHỨNG MINH THÂN VẬN CHUYỂN NƯỚC
1.Chuẩn bị:
2. Tiến hành thí nghiệm:
a. Các bước: SGK
b. Hiện tượng:
- Lá của cây cần tây dần chuyển màu giống màu của cốc nước tương ứng.
- Khi cắt ngang thân cây có vùng bị chuyển màu giống màu của cốc nước
tương ứng.
c. Giải thích
 Lá và phần mạch gỗ ở cuống lá chuyển màu giống như màu của cốc nước
màu tương ứng bởi vì mạch gỗ trong thân vận chuyển nước pha màu lên lá.
3. Kết luận:
Mạch gỗ có chức năng vận chuyển nước từ rễ lên thân rồi lên lá.

Mạch gỗ là tập hợp các tế
bào đã chết, hoá gỗ. Tế bào
mạch gỗ gồm hai loại chính
là quản bào và mạch ống.
Những tế bào cùng loại nối
liền với nhau tạo thành ống
dẫn hình trụ kéo dài từ rễ
lên thân và đến lá cây
tương tự như mạch máu ở
động vật.

Ở thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước, để rút ngắn thời gian
thí nghiệm, nên dùng mẫu vật là những cây có đặc điểm thân như thế
nào? Vì sao?
- Để rút ngắn thời gian thí nghiệm, nên
dùng mẫu vật là những cây có đặc điểm
thân ngắn, không có nhiều cành trên
thân, mạch gỗ lớn. Mẫu vật này sẽ có
quá trình vận chuyển nước và các chất
diễn ra tương đối nhanh. Nhờ đó, tốc
độ di chuyển của nước từ thân lên lá,
hoa nhanh, rút ngắn được thời gian thí
nghiệm.

LUYỆN TẬP

Câu 1. Trong thí nghiệm chứng minh thân
vận chuyển nước, việc sử dụng nước có pha
màu có tác dụng
A. tăng tốc độ vận chuyển nước của thân.
B. tăng tốc độ thoát hơi nước của thân.
C. giúp dễ dàng quan sát kết quả hơn.
D. tăng tốc độ thoát hơi nước của thân.

Câu 2. Trong thí nghiệm chứng minh thân vận
chuyển nước, nếu cắm cành hoa hồng trắng vào
dung dịch màu tím thì
A. lá cây sẽ chuyển sang màu tím.
B. cánh hoa sẽ chuyển sang màu tím.
C. kích thước lá cây sẽ tăng lên.
D. kích thước cánh hoa sẽ tăng lên.

Câu 3. Trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển
nước, khi dùng dao cắt ngang phần thân và quan sát
dưới kính lúp thì thấy xuất hiện những chấm có màu
đậm trùng với màu của dung dịch nước màu. Những
chấm có màu đậm này chính là:
A. mạch gỗ của thân.
B. biểu bì của thân.
C. mạch rây của thân.
D. khí khổng của thân.

VẬN DỤNG

Em có thể tạo ra
một bông hoa
nhiều màu sắc
như vậy?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

•Tiến hành thí nghiệm tạo ra bông hoa có nhiều màu, chụp ảnh,
quay lại video và gửi lên padlet của lớp
•Chuẩn bị cho tiết học sau:
Làm thí nghiệm chứng minh theo nhóm 4 học sinh tại nhà:
+ Chuẩn bị 2 bao nilong trong suốt và 2 chậu cây cùng loài, cùng
kích cỡ (1 chậu để nguyên lá và một chậu cắt bỏ hoàn toàn lá cây).
+ Trùm túi nilong lên 2 chậu cây, buộc kĩ miệng túi, quan sát hiện
tượng sau 1 giờ.
+ Chụp hình ảnh hoặc quay video quá trình thực hiện, mang sản
phẩm và báo cáo tại lớp vào tiết học sau.

Tiết 2
II. THÍ NGHIỆM CHỨNG
MINH LÁ THOÁT HƠI
NƯỚC

Nghiên cứu thông tin SGK nêu
dụng cụ, mẫu vật cần dùng
cho thí nghiệm.

1 Chuẩn bị :
DỤNG CỤ, MẪU VẬT

Hai chậu cây trong đó có một chậu ngắt hết lá

Túi nylon

Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

Nêu các bước tiến hành thí
nghiệm.

2. Cách tiến hành

BƯỚC 1

Đánh dấu hai
chậu cây là
chậu cây A và
chậu cây B.

BƯỚC 2

Ngắt toàn
bộ lá cây ở
chậu A và
cây ở chậu
B
giữ
nguyên lá

BƯỚC 3

Trùm túi nylon
trong suốt lên
cây trong chậu
A và chậu B

BƯỚC 4

Sau khoảng 15
phút đến 30 phút
quan
sát
hiện
tượng trong túi
nylon trùm trên
cây chậu A và cây
chậu B

Báo cáo kết quả của thí nghiệm

THẢO LUẬN (5 phút)
PHIẾU HỌC TẬP (2)

Thí nghiệm 2
Hiện tương/Kết quả
Thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển
nước
Giải thích
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
Kết luận:
……………………………………………………………………………………………………
Trả lời các câu hỏi:
Tại sao trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước phải trùm túi nylon trong suốt, kín
toàn bộ phần lá cây?
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP (2)

Thí nghiệm 2
Thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước

Hiện tương/Kết quả
Phần túi nylon ở chậu A vẫn trong, hầu như
không có sự thay đổi nào.
- Phần túi nylon ở chậu B bị mờ đục dần.

+ Giải thích
Cây ở chậu A đã bị ngắt toàn bộ lá nên hầu như không có quá trình thoát hơi nước; do đó, phần
túi nylon của chậu A không có hơi nước bám lên, không bị mờ. Ngược lại, cây ở chậu B để
nguyên lá nên có quá trình thoát hơi nước qua lá của cây; do đó phần túi nylon của chậu B bị
mờ, có hơi nước bám lên.
+ Kết luận: Quá trình thoát hơi nước diễn ra chủ yếu ở lá.
+Trả lời các câu hỏi:
Tại sao trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước phải trùm túi nylon trong suốt, kín
toàn bộ phần lá cây?
- Phải trùm túi nylon trong suốt để cây vẫn nhận được ánh sáng đảm bảo tốc độ thoát hơi nước
qua lá đồng thời việc trùm túi nylon trong suốt cũng đảm bảo dễ dàng quan sát hiện tượng khi
túi nylon bị mờ đục.
- Phải trùm kín toàn bộ phần lá cây để đảm bảo hơi nước thoát ra không thoát ra ngoài không
khí làm ảnh hưởng đến kết quả của thí nghiệm.

II. THÍ NGHIỆM CHỨNG MINH LÁ THOÁT HƠI NƯỚC
1.Chuẩn bị:
2. Tiến hành thí nghiệm:
a. Các bước: SGK
b. Hiện tượng:
- Phần túi nylon ở chậu A vẫn trong, hầu như không có sự thay
đổi nào.
- Phần túi nylon ở chậu B bị mờ đục dần.
c. Giải thích
 - Cây ở chậu A đã bị ngắt toàn bộ lá=> hầu như không có quá
trình thoát hơi nước, do đó phần túi nylon của chậu A không bị
mờ
- Cây ở chậu B để nguyên lá => có quá trình thoát hơi nước
qua lá; do đó phần túi nylon của chậu B bị mờ.
3. Kết luận:

LUYỆN TẬP

Các khẳng định sau đây đúng hay sai
1
2.

3.
4.

5.

STT

Khẳng định

Mạch gỗ vận chuyển nước và muối khoáng
trong thân
Khi tiến hành thí nghiệm chứng minh lá
thoát hơi nước , nên ngừng tưới nước cho
cây để đất trong chậu thật khô
Lá là cơ quan duy nhất của cây có thể thoát
hơi nước
Trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi
nước, thời gian quan sát thấy hơi nước ở túi
nilon có thể thay đổi tùy thuộc loài cây, điều
kiện thời tiết

 

 Đúng
 Sai

 Sai
 Đúng

Nên sử dụng cành hoa màu trắng trong thí  Đúng
nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước.

VẬN DỤNG

Tại sao vào những ngày hè nóng bức, đứng dưới bóng cây, chúng ta lại có cảm
giác mát mẻ, dễ chịu?

Lá: quang hợp, trao
đổi khí và thoát hơi
nước

Ghi tên, chức
năng chính
các cơ quan
của cây trong
sơ đồ sau:

Thân: nâng đỡ cây, vận
chuyển nước muối
khoáng và các chất hữu cơ
Rễ: bám cây vào lòng đất, rễ hút
nước và các chất khoáng, hô hấp

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Hoàn thành báo cáo thực hành theo mẫu
-Chuẩn bị trước bài 33: Cảm ứng ở sinh vật