Văn bản

Tiết 129,130- Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

I.Tìm hiểu chung:
1. Tác giả

- R. Ta-go (1861-1941) là nhà thơ
hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Là nhà văn đầu tiên của Châu Á
được nhận giải thưởng Nô-ben về
văn học năm 1913 với tập “Thơ
dâng”.

- R. Ta-go -

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

1. Tác giả:

- R. Ta-go (1861-1941) là nhà thơ
hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Là nhà văn đầu tiên của Châu Á
được nhận giải thưởng Nô-ben về
văn học năm 1913 với tập “Thơ
dâng”.
2. Tác phẩm

- Bài thơ được in trong tập Si -su
(Trẻ thơ) xuất bản năm 1909…

- R. Ta-go -

Bài thơ viết bằng tiếng Ben- gan

Clouds and waves
We play from the time we wake till the day ends.
We play with the golden dawn, we play with the silver
moon.
I ask, "But, how am I to get up to you?" They answer,
"Come to the edge of the earth, lift up your hands to
the sky, and you will be taken up into the clouds."
"My mother is waiting for me at home," I say. "How
can I leave her and come?"
Then they smile and float away.
But I know a nicer game than that, mother.
I shall be the cloud and you the moon.
I shall cover you with both my hands, and our housetop will be the blue sky.
The folk who live in the waves call out to me-"We sing from morning till night; on and on we travel
and know not where we pass."
I ask, "But, how am I to join you?" They tell me,
"Come to the edge of the shore and stand with your
eyes tight shut, and you will be carried out upon the
waves."
I say, "My mother always wants me at home in the
evening--how can I leave her and go?"
Then they smile, dance and pass by.
But I know a better game than that.
I will be the waves and you will be a strange shore.
I shall roll on and on and on, and break upon your lap
with laughter.
And no one in the world will know where we both are.

Được chính
Ta-go dịch
sang tiếng
Anh, in trong
tập “Trăng
non” (1915)

3. Đọc - chú thích-bố cục:
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc
chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh
vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình
lên đó được ?”
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất,
đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng
lên tận tầng mây”
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn,
mẹ ạ .
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà
ta sẽ là bầu trời xanh thẳm.

-Thể thơ: Thơ văn xuôi

Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng
hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà
không biết từng đến nơi nao”. Con hỏi:
Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó
được?”.
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền
mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn
mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi
được?”.
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ
tan vào lòng mẹ .
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con
ta ở chốn nào.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go Lời mời gọi của mây
và sóng có điểm gì
giống và khác nhau?

Bố cục:

2 phần

- Phần 1: Từ đầu -> “xanh thẳm”:
Lời mời gọi của mây và em bé sáng
tạo ra trò chơi thứ nhất.
- Phần 2: Còn lại: Lời mời gọi của
sóng và em bé sáng tạo ra trò chơi thứ
hai.

Giữa hai phần có những điểm giống và khác nhau:
- Giống:

Trình tự tường thuật
+ Thuật lại lời rủ rê.
+ Thuật lại lời từ chối và lí do
từ chối.
+ Nêu trò chơi mới do em bé
sáng tạo ra.

- Khác:

+ Ý và lời không hề trùng lặp.
+ Cảnh vật tự nhiên và sự hấp dẫn
của trò chơi cũng khác nhau.
+ Hình ảnh mẹ, tấm lòng mẹ chỉ
xuất hiện một cách gián tiếp qua lời
con, song ở phần 2 rõ nét hơn, da
diết hơn…

Bài thơ có cấu trúc hai phần giống nhau. Theo em,
có nên lược bỏ phần hai để bài thơ ngắn
gọn hơn không?

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go -

II. Đọc - hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
*Mây:

*Sóng:

Lời mời gọi của
mây và sóng với em
bé như thế nào?

…chơi từ khi thức dậy…chiều tà.
…chơi với bình minh vàng,…vầng trăng bạc.

…ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn.
…ngao du nơi này …nơi nao.

Cảm nhận của em
về những cảnh
tượng mà mây và
sóng đã vẽ ra?

Tiết 136

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

I. Tìm hiểu chung
II. Đọc-hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:

- R. Ta-go Em có nhận xét gì về trò
chơi của mây và sóng?

… chơi từ khi ….. chiều tà
*Mây:
…chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc
*Sóng:

… ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn

… ngao du nơi này… nơi nao

Vẽ ra một thế giới
thơ mộng giữa vũ
trụ bao la, rực rỡ
sắc màu…

=> Những trò chơi hấp dẫn, thú vị, gợi trí tò mò của tuổi thơ.

1. Lời mời gọi của mây và sóng:
- Mây và sóng đã rủ em chơi và hát suốt ngày, ngao
du khắp nơi.
- Thế giới vô cùng hấp dẫn, đẹp, kì lạ, vui tươi, rực
rỡ sắc màu, tràn ngập niềm vui và hạnh phúc.
- Lời rủ rê của những người sống “trên mây”và “trong
sóng”, sức hấp dẫn của những trò chơi đối với em bé
khó có thể từ chối.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Lời từ chối và trò chơi của em bé:
a. Lời từ chối của em bé:

- R. Ta-go Sau cảm
đó, em
quyết
định
Tình
củabéem
bé đối

Làm
đến
được
Điều
gìsao
đã có
giúp
béthế
vượt
Thái
độ
của
emthể
béem
như
vớitrước
mẹ
thế
nào?
nàomây
quavà
với
họ?
nào
lời
rủthế
rê
của
mây
qua
thửnhư
thách
của
quyết
định đó?
và sóng?
sóng?

… chơi từ khi ….. chiều tà
*Mây:
…chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc
*Sóng:

… ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn

… ngao du nơi này… nơi nao

Vẽ ra một thế giới
thơ mộng giữa vũ
trụ bao la, rực rỡ
sắc màu…

-> Những trò chơi hấp dẫn, thú vị, gợi trí tò mò của tuổi thơ.

- Lúc đầu hỏi đường muốn đi. Nhưng sau đó Em bé từ chối lời
mời của mây và sóng vì không muốn rời xa mẹ.
-> Em bé rất yêu thương mẹ.
=> Chính tình mẫu tử đã giúp em bé vượt lên những ham muốn vui chơi
của bản thân để ở bên mẹ -> Thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Lời từ chối và trò chơi của em bé:
a. Lời từ chối của em bé:

- R. Ta-go Sau cảm
đó, em
quyết
định
Tình
củabéem
bé đối

Làm
đến
được
Điều
gìsao
đã có
giúp
béthế
vượt
Thái
độ
của
emthể
béem
như
vớitrước
mẹ
thế
nào?
nàomây
quavà
với
họ?
nào
lời
rủthế
rê
của
mây
qua
thửnhư
thách
của
quyết
định đó?
và sóng?
sóng?

- Lúc đầu hỏi đường muốn đi. Nhưng sau đó Em bé từ chối lời
mời của mây và sóng vì không muốn rời xa mẹ.
-> Em bé rất yêu thương mẹ.
=> Chính tình mẫu tử đã giúp em bé vượt lên những ham muốn vui chơi
của bản thân để ở bên mẹ -> Thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc.

1. Lời mời gọi của mây và sóng:
2. Lời từ chối và trò chơi của em bé:
a. Lời từ chối của em bé:

- Lúc đầu hỏi đường muốn đi. Nhưng sau đó Em bé từ chối lời mời
của mây và sóng vì không muốn rời xa mẹ.

-> Em bé rất yêu thương mẹ.
=> Chính tình mẫu tử đã giúp em bé vượt lên những
ham muốn vui chơi của bản thân để ở bên mẹ -> Thể
hiện giá trị nhân văn sâu sắc.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go Tác giả đã sử dụng những biện

Từ chối lời mời của mây
pháp nghệ thuật nào khi miêu
và sóng. Em bé đã nghĩ
chơi
của em bé?
ra tả
tròtrò
chơi
nào?
b. Trò chơi sáng tạo của em bé :

Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm
-> So

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười
vang vỡ tan vào lòng mẹ

sánh, tưởng tượng độc đáo, sử dụng hình ảnh tượng trưng (mây,
trăng, sóng, bến bờ…)

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go Hãy so sánh cuộc vui chơi
của mây và sóng với trò
chơi do em bé sáng tạo ra?

b. Trò chơi sáng tạo của em bé:

Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười
vang vỡ tan vào lòng mẹ

-> So

sánh, tưởng tượng độc đáo, sử dụng hình ảnh tượng trưng (mây,
trăng, sóng, bến bờ…)
-> Trò chơi hấp dẫn, thú vị hơn nhiều vì có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và
mẹ.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go Em hiểu gì về câu thơ cuối
cùng của bài thơ?

b. Trò chơi sáng tạo của em bé:

“Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào”
=> Tình mẫu tử luôn ở khắp mọi nơi, vĩnh hằng, thiêng liêng, bất diệt.

 b.

Trò chơi sáng tạo của em bé:

- Em vẫn yêu Mây – Sóng và tự biến mình thành
Mây – Sóng nhưng có thêm mẹ hiền là trăng, là
bến bờ được chơi đùa trong một mái nhà vũ trụ,
hòa hợp với thiên nhiên và tình mẫu tử.
 
- Tình cảm mẹ con bao la ngang tầm vũ trụ. Tình
mẫu tử có ở khắp nơi, thiêng liêng, bất diệt.
 
- Hình ảnh TN mang ý nghĩa tượng trưng : mẹ con → Tình mẫu tử khắp nơi , thiêng liêng và bất
diệt

Những hình ảnh
thiên nhiên trong
bài thơ có ý
nghĩa

Tượng trưng
cho những
quyến rũ
của cuộc
đời; vừa
diễn tả tình
mẹ con
ngang tầm
vũ trụ.

? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con
bài thơ còn có thể gợi cho ta suy
ngẫm thêm điều gì nữa ?

- Cuộc sống con người thường gặp những cám dỗ.
Muốn khước từ những cám dỗ đó, con người cần
có chỗ dựa vững chắc như tình mẫu tử.
- Hạnh phúc không phải là cái gì xa xôi bí ẩn, hay
do ai ban phát mà do chính mình tạo ra.

Có lẽ cuộc đời mỗi con người là một cuộc
hành trình dài. Từ những bước chập chững
đầu đời cho đến cả mai sau hình bóng mẹ
vẫn hằng dõi theo ta mãi.
Câu chuyện của em bé đã kéo chúng ta
trở lại trong cái ngày xưa hồn nhiên bằng
những trò chơi bên mẹ. Mẹ được ví như
mặt trăng, biển cả. Đó là thiên nhiên lớn
lao, là vũ trụ vĩnh hằng vô cùng vô tận. Còn
con là mây, sóng bay cao, lan xa để mãi hát
lên những lời tụng ca về mẹ. Mẹ là người
mãi ở trong tim mỗi chúng ta.

Văn bản

MÂY VÀ SÓNG

- R. Ta-go -

III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Bố cục bài thơ 2 phần giống nhau
những không trùng lặp về ý và lời.
- Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa
tượng trưng.
2. Ý nghĩa:
- Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng
của tình mẫu tử.

Nêu nghệ thuật
đặc sắc của bài
thơ?

Nêu ý nghĩa của
bài thơ?

SƠ ĐỒ TƯ DUY

Bài hát ca ngợi
về điều gì?

IV. Luyện tập:


Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về tình
mẫu tử .

Hướng dẫn về nhà
1. Bài vừa học:
- Nắm được nội dung, nghệ thuật của văn
bản.
- Viết đoạn văn cảm nhận của em về tình mẫu
tử.
2. Bài sắp học: “ Ôn tập về thơ ”
- Hệ thống hoá kiến thức cơ bản về tác phẩm
thơ hiện đại trong chương trình ngữ văn 9
- Nắm được nội dung, nghệ thuật của các bài
thơ
- Đặc điểm và thành tựu thơ VN sau 1945.