TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN HỒNG

TIẾNG VIỆT - LỚP 5B
GIÁO VIÊN: HOANG THỊ DUNG

Khởi động

Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một
người, một vật, một việc ta có thể dùng ... hoặc
những từ ngữ đồng nghĩa thay thế cho những từ
ngữ đã dùng ở câu đứng trước.
(Chọn đáp án đúng để điền vào dấu ba chấm)

A. từ thay thế

B. đại từ

C. từ đồng
nghĩa

D. cặp từ hô
ứng

Từ gạch chân trong đoạn: “Cứ mỗi năm, cây gạo lại
xòe thêm được một tán lá tròn vươn cao lên trời xanh.
Thân nó xù xì, gai góc, mốc meo, vậy mà lá thì xanh
mở, non tươi, dập dờn đùa trong gió.” chỉ sự vật nào?

A. tán lá tròn
B. trời xanh
C. thân cây
D. cây gạo

Hai câu trong đoạn: “Cứ mỗi năm, cây gạo lại xòe
thêm được một tán lá tròn vươn cao lên trời xanh.
Thân nó xù xì, gai góc, mốc meo, vậy mà lá thì xanh
mởn, non tươi, dập dờn đùa trong gió.” liên kết với
nhau bằng cách nào?
A. bằng dấu câu

B. bằng cách lặp từ ngữ

C. bằng cặp từ hô ứng

D. bằng thay thế từ ngữ

TIẾNG VIỆT

Luyện tập
thay thế từ
ngữ để liên

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Chỉ ra được những từ ngữ thay thế và
tác dụng của việc liên kết câu bằng
cách thay thế từ ngữ.
Vận dụng phép liên kết bằng cách thay
thế những từ ngữ lặp lại để diễn đạt lại
đoạn văn, tránh lặp từ.
Viết đoạn văn có sử dụng phép thay thế
từ ngữ để liên kết câu.

Luyện tập

Bài 1:
a) Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những từ ngữ
nào để chỉ nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)?
b)
Việcchuyện
dùng nhiều
ngữThiên
thay thế
cho nhau
như vậy tưởng
có tác
Nghe
Phù từ
Đổng
Vương,
tôi thường
tượnggì?
đến một trang nam nhi ,sức vóc khác người, nhưng tâm
dụng
hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả mọi người thời
xưa. Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận,
đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương nặng. Tuy
thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa cơm (chỗ ấy
nay lập đền thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm,
xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u
nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
Nguyễn Đình Thi

Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường tưởng
tượng đến một trang nam nhi ,sức vóc khác người, nhưng tâm
hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả mọi người thời
xưa. Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận,
đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương nặng. Tuy
thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa cơm (chỗ ấy
nay lập đền thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm,
xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u
nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
b) Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau như vậy có tác
dụng gì?
Tránh việc lặp từ, giúp cho diễn đạt sinh động hơn, rõ ý
hơn mà vẫn đảm bảo sự liên kết.

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Triệu
TriệuThị
Thị
Triệu
Trinh
Thị Thị
Trinh
bắn
Trinh xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Triệu
cung rất giỏi, thường theo các phườn săn đi săn thú. Có lần, Triệu Thị
Triệu đã
Thị bắn
Trinhhạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
Trinh
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Triệu
Triệu
Thị Trinh bắn cung rất giỏi, thường theo các phườn săn đi săn thú. Có
Triệu
Trinh
lần, Triệu
ThịThị
Trinh
đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự
thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Triệu
Triệu
Thị Trinh bắn cung rất giỏi, thường theo các phườn săn đi săn thú. Có
Triệu
Trinh
lần, Triệu
ThịThị
Trinh
đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự
thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
Triệu Thị Trinh
Trinh đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán
phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
Triệu Thị Trinh
Trinh đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán
phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
nàng đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
nàng đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Thị
Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
Triệu
Thị Trinh
Thị
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Triệu Triệu
Thị Trinh
Trinh anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm
cùng
lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh
dũng của Triệu Thị Trinh
sáng
với non sông, đất nước.
Triệu
Thịmãi
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
nàng đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
bóc, Triệu Triệu
Thị Trinh
Thị Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
người con gái
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, người
gái
vùng núi
núi Quan
QuanYên
Yê cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa chống quân xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công
nhưng tấm gương anh dũng của Triệu
Triệu Thị
Thị Trinh
Trinhsáng mãi với non sông,
đất nước.
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
nàng đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
Thị Trinh
bóc, Triệu Triệu
Thị Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
người con gái
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, người
gái
vùng núi
núi Quan
QuanYên
Yê cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa chống quân xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công
nhưng tấm gương anh dũng của Triệu
Triệu Thị
Thị Trinh
Trinhsáng mãi với non sông,
đất nước.
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau
bằng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa:
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa). Người
thiếu nữ họ Triệu
Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Nàng
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần,
nàng đã bắn hạ một con báo gấm hung dữ trước sự thán phục của
trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp
Thị Trinh
bóc, Triệu Triệu
Thị Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền
người con gái
nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, người
gái
vùng núi
núi Quan
QuanYên
Yê cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa chống quân xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công
nhưng tấm gương anh dũng của Bà
bà sáng mãi với non sông, đất nước.
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Bài 3: Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương hiếu học,
trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên kết câu.

Gợi ý:
Tấm gương hiếu học mà em chọn là ai?
Người đó như thế nào?
Chúng ta có thể dùng những từ ngữ nào để
chỉ nhân vật đó?

Bài 3: Viết một đoạn văn ngắn kể về một tấm gương hiếu học,
trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên kết câu.
Mạc Đĩnh Chi nhà nghèo nhưng rất hiếu học. Hàng
ngày, mỗi lần đi gánh qua ngôi trường gần
cậu bé
nhà, ...................................
nép vào hiên nghe lỏm.
trò nghèo,
Thấy ............................
nhưng ham học, thầy giáo
cậu
nhận .......................
vào học. Nhờ thông minh,
cậu học trò họ Mạc
chăm chỉ, .......................................
gánh củi ngày
nào đã trở thành trò giỏi nhất trường.

cậu học trò họ
cậu bé,cậu, trò nghèo,
Mạc.

Dặn dò

Chuẩn bị cho tiết luyện từ và
câu tuần 27 “Mở rộng vốn
từ: Truyền thống”.