Trường Tiểu học Lê Văn Tám
Luyện từ và câu

Gv. Trần Thị Ngọc

KHỞI ĐỘNG

Truyền thống là gì ?

Truyền thống là lối sống và nếp nghĩ đã hình thành từ lâu
đời và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

KHÁM PHÁ

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: TRUYỀN
1. Kho tàng tục ngữ, ca dao
đã ghi lại nhiều truyền thống quý
THỐNG

báu của dân tộc ta. Em hãy nêu lại mỗi truyền thống nêu dưới
đây bằng một câu tục ngữ hoặc ca dao :
a) Yêu nước
đánh.
b) Lao động cần cù
c) Đoàn kết

M : Giặc đến nhà, đàn bà cũng

a) Yêu nước
- M : Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh.
- Con ơi con ngủ cho lành
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi.
Muốn coi lên núi mà coi
Coi bà Triệu Ẩu cưỡi voi đánh cồng.

b) Lao động cần cù
- Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
- Có công mài sắt có ngày nên kim.
Có làm thì mới có ăn
Không dưng ai dễ đem phần cho ai.
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu
Chồng cày, vợ cấy, con trâu đi bừa.
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi đánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôm phần.

c) Đoàn kết
-

-

Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm laị thành hòn núi cao.
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.

d) Nhân ái
- Thương người như thể thương thân.
- Lá lành đùm lá rách.
- Máu chảy ruột mềm.
- Môi hở răng lạnh.
Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, khó khăn đỡ đần.
- Chị ngã em nâng.
- Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.

2. Mỗi câu tục ngữ, ca dao hoặc câu thơ dưới đây đều nói đến
một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Hãy điền những tiếng
còn thiếu trong các câu ấy vào các ô trống theo hàng ngang để
giải ô chữ hình chữ S.

Chiều
Nước
chiều
lã
mà
ngó
vã
ngược,
nên
hồ
ngó
Nhiễu
Muôn
Lên
Ăn
Nực
Núi
Dù
Nói
Muốn
Cá
Ăn
…
Con
quả
non
điều
dòng
ai
không
cười
cao
quả
chín
từ
nói
có
nhớ
sang
mới
thuở
phủ
bởi
nhớ
sông
…
cha
châu
đông
ăn
kẻ
biết
thì
có
lấy
làm
còn
kẻ
như
muối
đổ
trồng
chấu
bắc
đất
nói
giá
trồng
non
mười
non
biển
…
bồi
tây
…
gương
cây
đá
cao
cây
sâu
xe xuôi
Bầu
ơi
thương
lấy
bí
cùng
Ngó
Tay
không
không
mà
thấy
nổi
mẹ,
…
ngùi
mới
ngùi
ngoan.
…con
Người
Nói
Con
Dạy
Muốn
Con
…
Biển
Tưởng
Lội
Ăn
mười
Núi
Lòng
nhớ
con
không
trong
cưỡng
sông
chê
khoai
con
chê
từ
kẻ
rằng
làm
tasông
cha
thuở
mới
hay
một
đâm,
đất
vẫn
cha
…
chín,
chấu
như
chữ
nhỏ,
thấp
nước
biết
…
hãy
dây
mẹ
xay,
ngã,
kẻ
giữa
nòng
thì
…
trăm
còn
mà
…
biển
phải
giần,
cười
yêu
cạn
ởai
trồng.
rừng.
thơ
nọc
đâu
đường
đâu.
dè
…
lấy
sàng.
sâu.
người
ngây.
…
đứt
cùng.
…
thầy.
đuôi.
chê.
hư.
Tuy
rằng
…
nhưng
chung
một
giàn.

10
11
12
15
14
13
16
987654321
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)
16)

C
K

T

H

U

K

Á

C

G

N

Ú

I

E
Ơ

N
N

G
G

C
N

Á
H

Ư
Ớ

N
L

Ư
Ạ

V

Ữ

H

X
Ư

T

C

Ơ

Ầ

H

Ề

U

I

Ố

N

G

N

G

Ồ

I

H
N

I
H

Ê
A

N
U

Ơ
K

N
Ẻ

C

H

O

Ớ
C

C
H

C
N

Ò
À

N
O

N

G
N

N
H

H
Ớ

Ư
T

Ì

N

Ê

N

Ă

N
U

Đ

Ồ

N

H

À

I

G
Ố
C

C
H

G

Â
Ư

Ạ
N

O
C

Â

Y

Ó

N

Ó

C

Y
Ơ

N

G

1) Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.
2)

Bầu ơi thương lấy bí cùng

9)

Lên non mới biết non cao

Lội sông mới biết lạch nào cạn sâu.

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

10 )

3 ) Núi cao bởi có đất bồi

Lòng ta vẫn vững như cây giữa rừng.

Núi chê đất thấp núi ngồi ở đâu.

11) Chiều chiều ngó ngược ngó, ngó xuôi

4 ) Nực cười châu chấu đá voi

Ngó không thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương.

Tưởng rằng chấu ngã, ai dè xe nghiêng.

12) Nói chín thì nên làm mười

5)

Nói mười làm chín, kẻ cười người chê.
13 ) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Dù ai nói đông nói tây

Người trong một nước phải thương nhau cùng.

Ăn gạo nhớ kẻ đâm xay, giần sàng.

6)

14 ) Uốn cây từ thuở còn non

Cá không ăn muối cá ươn

Con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư.

Dạy con từ thuở hãy còn thơ ngây.

7)

15 )

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Nước lã mà vã nên hồ

Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng.

Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan.

8)

16) Con có cha như nhà có nóc

Muôn dòng sông đỏ biển sâu

Biển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn.

VẬN DỤNG

Nêu thêm một vài câu ca dao, tục ngữ nói về truyền
thống tốt đẹp của nhân dân ta.

DẶN DÒ

Xem lại bài cũ.
Chuẩn bị trước bài mới.