2

3

Thứ Ba, ngày 4 tháng 4 năm 2023
Lịch sử

Bài 10: Phong trào Tây Sơn và
vương triều Tây Sơn (tiết
1+2+3)
(Hướng dẫn học trang 28-34)

MỤC TIÊU
Sau bài học, em:
- Trình bày sơ lược cuộc tiến công ra Bắc tiêu diệt chính quyền họ
Trịnh của nghĩa quân Tây Sơn, mở đầu cho việc thống nhất đất
nước.
- Tường thuật sơ lược trên lược đồ diễn biến cuộc tiến công của
quân Quang Trung đại phá quân Thanh.
- Nêu được những chính sách lớn của Quang Trung.
- Biết đánh giá công lao của Nguyễn Huệ - Quang Trung trong việc
thống nhất đất nước, bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng đất nước.

1. Tìm hiểu mục đích tiến công ra Bắc của nghĩa quân Tây Sơn năm 1786

a) Đọc thông tin sau:
- Năm 1771, ba anh em Nguyễn Huệ dựng cờ khởi nghĩa ở ấp

Tây Sơn (thuộc An khê, Gia Lai ngày nay).
- Năm 1777, nghĩa quân lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng
Trong.
- Năm 1785, Nguyễn Huệ lãnh đạo nghĩa quân đánh tan 5 vạn
quân Xiêm.
- Sau khi lật đổ chính quyền họ Nguyễn, làm chủ toàn bộ vùng
đất Đàng Trong, năm 1786, Nguyễn Huệ quyết định tiến ra
Thăng Long để lật đổ chính quyền họ Trịnh, thống nhất
giang sơn.

Mùa xuân năm
1771, ba anh em
Nguyễn Nhạc, Nguyễn
Huệ, Nguyễn Lữ lên
vùng Tây Sơn thượng
đạo lập căn cứ lật đổ
chính
quyền
họ
Nguyễn ở Đàng Trong.

Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

Ông là người rất mưu
trí, tinh thông võ nghệ và
có tài thao lược trong
quân sự. Do có nhiều công
lao nên Nguyễn Huệ còn
được nhân dân xem là
“người anh hùng áo vải”
của dân tộc Việt Nam.
Nguyễn Huệ (1753 – 1792)

- Năm 1771, ba anh em Nguyễn Huệ dựng cờ khởi nghĩa ở ấp Tây Sơn
(thuộc An khê, Gia Lai ngày nay).
- Năm 1777, nghĩa quân lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong.
- Năm 1785, Nguyễn Huệ lãnh đạo nghĩa quân đánh tan 5 vạn quân
Xiêm.
- Sau khi lật đổ chính quyền họ Nguyễn, làm chủ toàn bộ vùng đất Đàng
Trong, năm 1786, Nguyễn Huệ quyết định tiến ra Thăng Long để lật đổ
chính quyền họ Trịnh, thống nhất giang sơn.
b) Trao đổi: Mục đích tiến công ra Bắc năm 1786 của nghĩa quân Tây Sơn là
gì?
 Mục đích tiến công ra Bắc năm 1786 của nghĩa quân Tây Sơn là:
Sau khi lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong (năm 1777) và tiêu
diệt gọn 5 vạn quân Xiêm (năm 1785), năm 1786 Nguyễn Huệ quyết định tiến
quân ra Bắc để lật đổ chính quyền họ Trịnh, thống nhất giang sơn.

2. Tìm hiểu diễn biến và kết quả cuộc tiến công ra Bắc của nghĩa quân Tây
Sơn năm 1786
a) Đọc kĩ đoạn hội thoại sau:
b) Thống nhất trả lời các yêu cầu
sau:
- Kể lại chiến thắng của nghĩa
quân Tây Sơn tiêu diệt chính
quyền họ Trịnh?
- Cuộc tiến công ra Bắc của nghĩa
quân Tây Sơn năm 1786 đạt được
kết quả ra sao?

* Kể lại chiến thắng của nghĩa quân
Tây Sơn tiêu diệt chính quyền họ
Trịnh:
- Năm 1786, đội quân thủy và bộ
của Nguyễn Huệ băng băng tiến vào
kinh thành Thăng Long, đánh mạnh
vào trận địa của quân Trịnh.
 - Trịnh Khải ra lệnh cho quân đánh
nhưng
không
ai dám
*trả
Kết
quả cuộc
tiến
công tiến.
ra Bắc của
 - Quân
Tây
nghĩa
quân
TâySơn
Sơn bắn
năm đạn
1786lửa
là: vào
Trịnh,
quân
Trịnh
nhanh
-quân
Nguyễn
Huệ lật
đổ chính
quyền
họ
chónglàm
đại chủ
bại.được Thăng Long
Trịnh,
Trịnh
Khảicaicởi
bỏ chạy,
nhưng
-  -Giao
quyền
trịáo
ở Đàng
Ngoài
cho
bị dân
bắt vàvànộp
quân
vua
Lê (1786)
bắtcho
đầunghĩa
việc thống
Tây Sơn.
nhất
đất nước.

3. Tìm hiểu Quang Trung đại phá quân Thanh năm 1789
a) Xem đoạn phim và kết hợp đọc đoạn văn sách giáo khoa trang 30

Tam Điệp

Đêm mồng 3 Tết năm
Kỉ Dậu (1789) quân
ta tấn công và nhanh
chóng chiếm được
đồn Hà Hồi
Mờ sáng mồng 5 tết,
quân ta tấn công đồn
Ngọc Hồi và đồn
Đống Đa







Ngọc Hôì
Hà Hồi

Tam Điệp

LƯỢC ĐỒ QUANG TRUNG ĐẠI PHÁ QUÂN THANH

Quân ta chiếm đồn

 Vì sao quân ta đánh thắng được 29 vạn quân
Thanh?
Cách đánh
Dẫn chứng
Bất ngờ Đánh vào dịp Tết (mồng 3 Tết năm Kỉ Dậunăm 1789) khiến giặc chủ quan.
Bí mật Bí mật vây chặt đồn Hà Hồi, giặc vẫn không
hay biết.
Quân ta ghép những mảnh gỗ ván thành
Sáng tạo những tấm lá chắn, lấy rơm dấp nước quấn
ngoài, rồi cứ 20 người khiếng một tấm tiến lên.
17

4. Tìm hiểu một số chính sách của vua Quang Trung và tác dụng của các
chính sách ấy
a) Đọc đoạn hội thoại sau:
PHIẾU HỌC TẬP
Điền thông tin về các chính sách của
Quang Trung vào bảng sau: 
Lĩnh vực

Nội dung
các chính sách

Nông nghiệp
 
Giao thương, buôn  
bán
Văn hóa, giáo dục

 

PHIẾU HỌC TẬP
Điền thông tin về các chính sách của Quang Trung vào bảng sau: 
Lĩnh vực
Nông nghiệp

Nội dung các chính sách
 Ban "Chiếu khuyến nông“ lệnh cho nông dân trở về quê
cũ cày cấy, khai phá đất hoang
Kết quả: Mùa màng bội thu, tốt tươi.

 

Giao thương, buôn bán Đúc tiền mới, mở cửa biển, cửa biên giới được tự do buôn
bán trong và ngoài nước.
Kết quả: Giao thương, buôn bán phát triển nhanh.

Văn hóa, giáo dục

 

Ban hành "Chiếu lập học", lấy chữ Nôm làm chữ quốc gia
Kết quả: Phát triển giáo dục, bảo tồn và phát triển chữ
viết dân tộc.

Chiếu khuyến nông do vua
Quang Trung ban bố

Vua Quang Trung

Người dân trở về quê khai phá ruộng hoang để cày cấy.

Mùa màng tươi tốt

* Những chính sách của vua Quang Trung về kinh tế của vua Quang Trung
đã giúp cho nông nghiệp ngày càng phát triển mùa màng tốt tươi. Buôn bán
giao thương trong nước được thuận tiện. Trao đổi hàng hoá với nước ngoài
được thúc đẩy mạnh mẽ.

Đồng tiền thời
Quang Trung

Quang Trung Thông Bảo Quang Thuận Thông Bảo
Quang Trung Đại Bảo

200 đồng Nguyễn Huệ năm 1966

Mặt trước

Mặt sau

 Tại sao vua Quang Trung lại đề cao chữ Nôm?
- Vì chữ Nôm là chữ viết do dân ta sáng tạo ra
từ lâu, đã được các đời Lý, Trần sử dụng.
- Chữ Nôm dựa vào cách viết của chữ Hán
nhưng đọc theo âm Hán Việt.
- Đề cao chữ Nôm là đề cao vốn quý của dân
tộc, thể hiện ý thức tự cường dân tộc.

Sách chữ Nôm

Chiếu
Nôm bút
tích của
Quang
Trung

Viện Sùng Chính

Vua Quang Trung và Nguyễn Thiệp

5. Đánh giá công lao của Nguyễn Huệ - Quang Trung đối với sự
nghiệp thống nhất, bảo vệ và xây dựng đất nước
Dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của em, hãy cho biết những
đóng góp của vị anh hùng Nguyễn Huệ - Quang Trung đối với dân
tộc?
 Những đóng góp của vị anh hùng Nguyễn Huệ - Quang Trung đối
với dân tộc:
· Lật đổ chính quyền Đàng Trong - Đàng Ngoài, thống nhất giang
sơn về một mối.
· Lãnh đạo nghĩa quân Tây Sơn đánh bại quân Thanh, bảo vệ nền
độc lập cho dân tộc.
· Ban hành nhiều chính sách để xây dựng nền kinh tế đất nước.
Giữ gìn nền văn hóa độc lập dân tộc.

Bảo tàng Quang Trung (Thị trấn Phú Phong- Huyện Tây Sơn- Tỉnh Bình Định)

33

34

6. Đọc và ghi vào vở
Đọc đoạn văn sau đây và ghi vào vở những điều em học được từ
đoạn văn:
Sau khi lật đổ chính quyền chúa Nguyễn, làm chủ toàn bộ vùng
đất vàng Trong (năm 1777), nghĩa quân Tây Sơn tiến công ra Bắc,
lật đổ chính quyền chúa Trịnh và giao quyền cai trị ở Đàng Ngoài
cho vua Lê (năm 1786) mở đầu việc thống nhất đất nước sau hơn
200 năm bị chia cắt. Hơn thế, dưới sự lãnh đạo tài tình của Nguyễn
Huệ - Quang Trung, quân Tây Sơn đã lập nên những chiến công
vang dội , đánh bại quân giặc ngoại xâm (quân Xiêm – năm 1785,
quân Thanh năm 1789), giữ vững nền độc lập dân tộc. Vua Quang
Trung đã ban hành nhiều chính sách tiến bộ để xây dựng và phát
triển đất nước.

1. Làm bài tập
1.1 Hãy liên hệ kiến thức đã học, giải thích vì sao Quang
Trung ban hành các chính sách kinh tế và văn hóa?
 Quang Trung ban hành các chính sách về kinh tế và văn
hóa vì:
Sau hơn 200 năm đất nước bị chia cắt, loạn lạc đã làm
cho kinh tế đất nước bị tàn phá nặng nề. Đời sống nhân dân
cực khổ. Văn hóa, giáo dục không phát triển. Chính vì vậy,
sau khi tiêu diệt quân Thanh, đất nước lập lại hòa bình,
Quang Trung đã ban hành các chính sách nhằm phát triển
kinh tế và gây dựng và khôi phục lại nền văn hóa dân tộc.

1.2. Nối ý ở cột A với ý ở cột B cho phù hợp (ghi kết quả vào vở
bằng cách ghi số và chữ cái)

Các bạn
giỏi lắm!

41

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC EM
LÀ MỘT TRÀNG VỖ TAY
THẬT LỚN.

CẢM ƠN
CÁC EM!

Bạn hãy cùng người thân
thực hiện hoạt động ứng
dụng trang 34.
Vận dụng kiến
thức đã học
vào thực tiễn.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!