Tập làm văn
Tuần 32

Luyện tập xây dựng mở bài,
kết bài trong bài văn miêu tả con vật

Khởi động

1. Bài văn miêu tả con vật gồm mấy phần, là những
phần nào?
Bài văn miêu tả con vật thường có ba phần:
a. Mở bài: Giới thiệu con vật sẽ tả.
b. Thân bài:
a) Tả hình dáng.
b) Tả thói quen sinh hoạt và một vài hoạt động chính
của con vật.
c. Kết bài: Nêu cảm nghĩ đối với con vật.

2. Có những cách mở bài, kết bài nào?
Có 2 kiểu mở bài

Có 2 kiểu kết bài

Mở bài trực tiếp
Mở bài gián tiếp
Kết bài không mở rộng
Kết bài mở rộng

Khám phá

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
Chim công múa
Mùa xuân trăm hoa đua nôû, ngàn lá khoe sức sống mơn
mởn. Mùa xuân cũng là mùa công múa.
Công thường đi từng đôi nhẩn nha kiếm ăn giữa rừng.
Chim công cũng bới như gà, ăn mối, ăn kiến, ăn sâu bọ như gaø
nhaø. Khi kiếm ăn hay nhởn nhơ dạo xung quanh những gốc cây
cổ thụ hoặc đậu trên cành cao, đuôi con công đực thu lại như
chiếc quạt giấy khép hôø. Nhưng khi con công mái kêu “cút, cút”
thì lặp tức con đực cũng lên tiếng “ực, ực” đáp lại, đồng thời
xòe bộ đuôi thành một chiếc ô rực rỡ che rợp cả con mái. Từng
đôi công suốt ngày kiếm ăn, suốt ngày múa vờn bên nhau. Chiếc
ô màu sắc đẹp đến kì ảo xập xòe uốn lượn dưới ánh nắng xuân
ấm áp.
Quả không ngoa khi người ta ví chim công là những
nghệ sĩ múa của rừng xanh.
Theo VI HỒNG, HỒ THỦY GIANG

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
a) Chép lại đoạn mở bài và đoạn kết bài của bài văn.
Xác định cách mở bài, kết bài đã học:
…………………………….
…………………………….
- Đoạn …………………………….
mở bài: …………………………….
…………………………….

- Cách mở bài:
………………….
………………….
………………….
………………….

…………………………….
…………………………….
- Đoạn …………………………….
kết bài: …………………………….
…………………………….

- Cách kết bài:
………………….
………………….
………………….
………………….

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
a) Chép lại đoạn mở bài và đoạn kết bài của bài văn.
Xác định cách mở bài, kết bài đã học:
…………………………….
Mùa xuân trăm hoa đua
…………………………….
nở, ngàn lá khoe sức sống
- Đoạn …………………………….
mơn mởn. Mùa xuân
mở bài: …………………………….
cũng là mùa công múa.
…………………………….

- Cách mở bài:
………………….
Mở bài gián tiếp.
………………….
………………….
………………….

…………………………….
Quả không ngoa khi
…………………………….
người ta ví chim công là
- Đoạn …………………………….
những nghệ sĩ múa của
kết bài: …………………………….
rừng xanh.
…………………………….

- Cách kết bài:
………………….
Kết bài mở rộng.
………………….
………………….
………………….

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
b) Chọn và ghi vào chỗ trống câu văn trong bài văn để:
………………………………………...
- Mở bài theo
………………………………………...
cách trực tiếp:
………………………………………...
- Kết bài theo ………………………………………...
cách không mở ………………………………………...
………………………………………...
rộng:

1. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
b) Chọn và ghi vào chỗ trống câu văn trong bài văn để:
………………………………………...
- Mở bài theo
Mùa xuân cũng là mùa công múa.
………………………………………...
cách trực tiếp:
………………………………………...
Chiếc ô màu sắc đẹp đến kì ảo xập
- Kết bài theo ………………………………………...
xòe uốn lượn dưới ánh nắng xuân
cách không mở ………………………………………...
………………………………………...
ấm áp.
rộng:

* Các cách mở bài, kết bài của bài Chim công múa:
Trực tiếp/Không mở rộng

Mở
bài:

Kết
bài:

Gián tiếp/Mở rộng

Mùa xuân cũng là
mùa công múa.

Mùa xuân trăm hoa
đua nở, ngàn lá khoe
sức sống mơn mởn.
Mùa xuân cũng là
mùa công múa.

Chiếc ô màu sắc đẹp
đến kì ảo xập xòe uốn
lượn dưới ánh nắng
xuân ấm áp.

Quả không ngoa khi
người ta ví chim
công là những nghệ
sĩ múa của rừng
xanh.

2. Viết đoạn mở bài cho bài văn tả con vật em vừa làm
trong tiết tập làm văn trước theo cách mở bài gián tiếp:
- Xem lại tiết tập làm văn trước, em đã miêu tả ngoại
hình, hoạt động của con vật yêu thích nào? Hãy viết
đoạn mở bài theo cách mở bài gián tiếp cho bài văn đó.
Ví dụ:
Gia đình em nuôi rất nhiều con vật, nào là đàn gà
với nhiều màu sắc, nào chú cún con tinh nghịch, nhưng
em thích nhất là Miu, một con mèo tam thể mà bà em
đã nuôi từ rất lâu.

3. Viết đoạn kết bài cho bài văn tả con vật em vừa làm
trong tiết tập làm văn trước theo cách kết bài mở rộng:
- Xem lại tiết tập làm văn trước, em đã miêu tả ngoại
hình, hoạt động của con vật yêu thích nào? Hãy viết
đoạn kết bài theo cách kết bài mở rộng cho bài văn đó.
Ví dụ:
Có Miu, em như có thêm một người bạn luôn ở
cạnh em lúc học bài. Từ ngày có Miu, lũ chuột tự dưng
biến mất. Miu đúng là một con vật hữu ích, đáng yêu,
đáng quý. Em thầm hứa sẽ luôn yêu thương, chăm sóc
cho Miu.

VẬN DỤNG

1. Xác định cách mở bài trong hai đoạn mở bài sau:
a) Phương đông vừa ửng hồng, không gian vẫn còn mờ ảo
bởi màn sương đêm còn giăng kính. Bỗng một tiếng gà gáy
vang động xé tan màn sương sớm:“Ò…ó…o!”. Đó là tiếng
gáy của chú gà trống nhà em.
b) Để tạo nguồn thu nhập cho gia đình, mẹ em nuôi một đàn
gà. Trong đàn gà đó, em thích nhất là chú gà trống.
2. Xác định cách kết bài trong hai đoạn kết bài sau:
a. Chú mèo giúp gia đình em bắt chuột. Vì vậy, em rất yêu
quý chú.
b. Chú gà trống vừa đẹp vừa oai vệ và dũng mãnh. Ngoài ra,
chú còn là chiếc đồng hồ báo thức chính xác, vui nhộn, sống
động nhất mà các hãng đồng hồ hiện nay chẳng bao giờ tạo
ra được. Vì vậy, em chăm sóc chú thật chu đáo.

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!