Ôn tập về dấu câu

Hiểu được tác
dụng của dấu
hai chấm.
Biết cách sử dụng
dấu hai chấm trong
câu văn, đoạn văn.

KHỞI
ĐỘNG

Ở tiết Chào
học trước,
các bạn đã
các bạn,
tìm hiểu về mình, bây giờ
mình là dấu phẩy
mình có vài câu hỏi để xem
đây.
các bạn có nhớ mình không
nhé!

Dấu phẩy trong câu sau có tác
dụng
gì?đường này
Mấy năm nay,
đoạn
thường có sự cố.
Ngăn cách các bộ phận cùng chức
vụ trong câu
Ngăn cách trạng ngữ với chủ
ngữ và vị ngữ
Ngăn cách các vế câu trong
câu ghép

Đặt dấu phẩy vào chỗ
thích hợp trong câu sau:

Sáng nay trên đường từ nhà
,
đến trường
tôi đã gặp một ,
chú mèo rất dễ thương.

Dấu phẩy mà em vừa đặt trong câu trên có
tác dụng
gì?từ nhà đến
Sáng nay, trên
đường
trường, tôi đã gặp một chú mèo rất dễ
thương.
Ngăn cách trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ

Các bạn học
sinh
vẫn
Các
bạn
giỏi thật
Kìa, hai chấm, sao
chưa hiểu về
mình,
ít rất
khi vui khi
đấy!
Mình
trông cậu buồn thế?
sử dụng mình
trong
câuvề mình
các bạn
hiểu
văn nên mình nhiều
buồn lắm!
như vậy.

Các bạn học sinh lớp 5 ơi,
hãy giúp hai chấm vui lên
bằng cách thực hiện
những thử thách sau nhé!

Ôn tập về dấu câu
(Dấu hai chấm)

KHÁM PHÁ

Các bạn ơi, hãy nhớ lại kiến thức cũ để biết mình được
sử dụng trong những trường hợp nào nhé!
1. Báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời nói của nhân vật
(dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch ngang)
Ví dụ 1: Tôi nói với anh:
- Út chỉ muốn làm thật nhiều cho cách mạng.
Ví dụ 2: Một ý nghĩ vụt đến, Ma-ri-ô hét to: “Giu-li-ét-ta, xuống đi!
Bạn còn bố mẹ …”

Để nhớ kĩ hơn về tớ, bây giờ, chúng mình cùng tham gia
những thử thách sau nhé!

Ví dụ:

2. Báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời giải thích cho
bộ phận đứng trước.

Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra: cánh đồng
với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những
đoàn thuyền ngược xuôi.

Thử
thách
1
Trong mỗi trường hợp dưới đây, dấu hai chấm được dùng làm gì?
a. Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu

b. Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi
học.
Thanh
Tịnh

a. Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu
 Đây là lời nói của chú
ai? công an.
Báo
phận
câudùng
đứnglàm
saugì?
là lời nói của nhân vật
Dấuhiệu
hai bộ
chấm
được
(dùng phối hợp với dấu gạch ngang)

Các bạn đã biết được công dụng của mình
b. Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi
rồi đấy. Bây giờ hãy thực hiện Thử thách 2
học.
để biết đặt mình vào vị trí nào nhé!
 Vì sao cảnh vật xung quanh tác giả lại có sự thay đổi lớn?
Tịnh
Báo
hiệu
phận
câu dùng
đứnglàm
sau gì?
là lời giải thích cho bộ phận
Dấu
haibộ
chấm
được
đứng trước.

Thanh

a.

Trận đánh đã bắt đầu
Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào trong
Quân
ta ào lên trước
Thử
các khổ thơ, các câu văn dưới đây?
Một tên giặc ngã nhào
thách
2 dậy được. b. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ
Chết rồi, không
* Gợi ý: Hãy dựa
mình
đợivào
một tác
nàngdụng
tiên áocủa
xanh
bay xuống từ trời và
Chết là không nhúc nhích
bao giờ vào
cũngđúng
hi vọng
khi
tha
thiết cầu xin “Bay
để
điền
dấu
hai
chấm
vị
trí
nhé!
Sao nó cứ lồm cồm?
đi, diều ơi! Bay đi”
Tính ăn gian chẳng thích
Theo Tạ Duy
Chơi thật thà vui hơn.
c. Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt Anh
gặp
Thằng giặc cuống cả chân một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ phía tây là dãy
Nhăn nhó kêu rối rít
Trường Sơn trùng điệp, phía đông là biển cả bao
- Đồng ý là tao chết
la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc xanh màu
Nhưng đây … tổ kiến lục diệp.
àng!
Theo Văn Nhĩ

THẢO LUẬN
NHÓM 4

CHIA SẺ

a.

Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy
vàng!
được.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít
:
- Đồng ý là tao chết
Nhưng đây … tổ kiến

 là lời nói trực tiếp của nhânĐịnh
vật
Chết là không nhúcHải
 dấu hai chấm được đặt trước lời nói
nhích
trực tiếp của nhân vật
Sao nó cứ lồm cồm?

hích

Tính

ăn

gian

chẳng

b. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên
áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hi vọng khi tha thiết
cầu xin:“Bay đi, diều ơi! Bay đi”  là lời nói trực tiếp của nhân vật
Theo Tạ Duy Anh
 dấu hai chấm được đặt trước lời nói trực tiếp của nhân vật

c. Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt gặp một phong cảnh
thiên nhiên kì vĩ : phía tây là dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông là
biển cả bao la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc xanh màu lục diệp.
Theo Văn Nhĩ
 bộ phận phía sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước

Trong mẩu chuyện vui dưới đây, người bán hàng hiểu lầm ý của
khách như thế nào? Để người bán Thử
hang khỏi hiểu lầm, ông khách cần thêm
dấu gì vào tin nhắn của mình, dấu đó đặt sau chữ nào?
thách 3
Chỉ vì quên một dấu câu
Có ông khác nọ đến cửa hàng đặt vòng hoa viếng bạn. Ông dặn người
bán hàng ghi lên băng tang: “Kính viếng bác X.” Nhưng về đến nhà, nghĩ lại,
thấy lời phúng còn đơn giản quá, ông bèn sai con chuyển cho người bán hàng
một tin nhắn, lời lẽ như sau: “Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn
bác sẽ được lên thiên đàng.”
Lúc vòng hoa được đem tới đám tang, ông khách mới giật mình. Trên
vòng hoa cài một dải băng đen với dòng chữ thật là nắn nót: “Kính viếng bác
X. Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.”
Theo tạp chí

 Tin nhắn của ông khách là gì?
 Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên
thiên đàng. (hiểu là nếu còn chỗ viết trên băng tang)
 Người bán hàng hiểu lầm ý của ông khách như thế nào?
 Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên
đàng.
 Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông khách cần đặt thêm dấu gì
vào tin nhắn của mình, dấu đó đặt sau chữ nào?
 Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ : linh hồn bác sẽ được lên
thiên đàng.
Đây là câu cần viết trên băng tang.

Các bạn thấy không, chỉ vì thiếu tớ mà
mọi người hiểu sai ý nhau. Các bạn hãy
nhớ những tác dụng của tớ để sử dụng
đúng cách nhé!

VẬN DỤNG

Viết một đoạn văn hoặc một đoạn hội
thoại nói về việc học tập của mình trong
đó có sử dụng dấu hai chấm. Nêu tác
dụng của từng dấu hai chấm trong đoạn
văn hoặc đoạn hội thoại đó.

Hiểu được tác
dụng của dấu
hai chấm.
Biết cách sử dụng
dấu hai chấm trong
câu văn, đoạn văn.

Xem lại nội
dung bài
học.
Chuẩn bị bài sau:
Mở rộng vốn từ:
Trẻ em