1

Mức độ
phức tạp

Từ Industry 1.0 đến Industry 4.0
Cách mạng công
nghiệp thứ 1
Các dụng cụ sản
xuất cơ khí xuất
phát từ máy hơi
nước

Cách mạng công
nghiệp thứ 2
sản xuất hàng loạt
lớn, khái niệm
phân công lao
động, sử dụng
năng lượng điện

Máy dệt cơ đầu
tiên trên thế giới
1784

Cách mạng
công nghiệp
thứ 3
Trên cơ sở sử
dụng kỹ thuật
điện tử, CNTT và
sản xuất tự động

Băng chuyền
tự động đầu
tiên trong lò
sát sinh,
Cincinati,
1870

Bộ Điều khiển
lập trình đầu
tiên,1969

Cách mạng
công nghiệp
thứ 4
Trên cơ sở sử
dụng các Không
gian điều khiển.

?

Thời gian
Hình 1. Giới thiệu về mốc thời gian và mốc đánh dấu các cuộc Cách mạng
Công nghiệp
2
Source : engineersjournal.ie

CMCN 1.0

Hình 2: Nhà may dệt hơi nước đầu tiên ở Anh

3

CMCN 2.0

Hình 3: Dây chuyền lắp ráp Auto đầu tiên trên thế giới (hãng Ford, model T
4

CMCN 3.0

Hình 4: Dây chuyền đóng chai tự động của nhà máy bia Heineken

5

CMCN 4.0
Y tế thông minh
Không gian sống thông minh

Các loại cảm biến

Giao thông thông minh

Hình 5: Hệ thống Điều khiển học CPS. Nguồn
(http://museodeelectronica.blogspot.com/p/sistemas-cyber-fisicos.html)

6

Cách mạng Công nghiệp 4.0 (Industry
4.0)

Cách mạng Công nghiệp 4.0 liên quan
đến Internet kết nối vạn vật. Con
người, máy móc, thiết bị, công việc
được kết nối mọi nơi để sinh ra sản
phẩm hay dịch vụ mới. Trong khái
niệm mới này nhà ở, trường học, nhà
máy, doanh nghiệp, hệ thống
logistics, cơ quan công quyền truyền
thống ... được chuyển đổi thành đối
tượng thông minh hơn.
7

“Chúng ta đang tiến tới một cuộc
cách mạng công nghệ, công nghiệp
làm thay đổi cơ bản lối sống, phong
cách làm việc và cách thức giao tiếp.
Xét về phạm vi, mức độ và tính phức
tạp, sự dịch chuyển này không giống
với bất kỳ điều gì mà con người từng
trãi qua”.
GS. Klaus Schwab
8

Industry 4.0
BIG DATA

KG ĐIỀU
KHIỂN
-

Điện
toán
đám
mây

Bảo vệ và bảo
mật tốt
Vòng đời sp dài

CẢM BIẾN

NHÀ
CUNG
ỨNG

-

- Tự động hoàn toàn
- Các máy, thiết bị
nối kết với nhau
- Máy giao tiếp với
nhau

HỆ
THỐNG
SX TIÊN
TIẾN

Độ tin cậy cao
Sai sót bằng 0
Có thể dò tìm
Có thể dự đoán

- Khách hàng & Nhà
cung cấp gần gũi
- Linh hoạt
- Đáp ứng cao nhất
các yêu cầu khác
nhau
- Sản xuất theo nhu
cầu
ĐÁP ỨNG NHIỀU
NHẤT SỰ ĐA DẠNG
CỦA KHÁCH HÀNG

KHÁCH
HÀNG

MÁY IN 3D
SẢN XUẤT LINH
HOẠT.
- Kết nối toàn
diện chuỗi
cung ứng
- Liên lạc trao
đổi

-

Tạo mẫu nhanh
Loại bỏ hao phí
Đáp ứng mọi
nhu cầu

CÔNG NGHỆ
NANO
VẬT LIỆU MỚI

ROBOT

-

-

-

Kỹ thuật tiên
tiến
Tạo ra những
sản phẩm độc
đáo

Tự động
hóa toàn
diện

XE KHÔNG
NGƯỜI LÁI
-

Chi phí thấp
Kết nối toàn diện
Tăng sự an toàn

INTERNET
KẾT NỐI VẠN
VẬT

NHÀ MÁY TƯƠNG
LAI

TÀI NGUYÊN TƯƠNG LAI

- NL thay thế

- Năng lượng xanh và tái
sinh
- Năng lương thay thế

9

Source: http://blog.robotiq.com/

Một số dự đoán vào 2025
– 10% người dân mặc các loại quần áo kết nối với internet
– 90% người dân có thể lưu trữ dữ liệu không giới hạn và miễn
phí (có kèm quảng cáo)
– 1 nghìn tỷ cảm biến kết nối với internet
– Dược sĩ rô bốt đầu tiên ở Mỹ
– 10% kính đọc sách kết nối với internet
– 80% người dân hiện diện số trên internet
– Chiếc ô tô đầu tiên được sản xuất hoàn toàn bằng công nghệ in
3D
– Chính phủ đầu tiên thay thế điều tra dân số bằng các nguồn dữ
liệu lớn
– Chiếc điện thoại di động cấy ghép trên cơ thể người đầu tiên
được thương mại hóa
– 5% sản phẩm tiêu dùng được in bằng công nghệ in 3D
– 90% dân số sử dụng điện thoại thông minh và thường xuyên
truy cập internet
10

NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA CMCN
4.0
• Tác động tới tất cả lãnh vực sản xuất, dịch vụ,
giáo dục, y tế, nông nghiệp, du lịch, hành
chính, quốc phòng …
• Có thách thức những cũng có cơ hội, có tác
động tiêu cực nhưng cũng có những ảnh
hưởng tích cực.

11

NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA CMCN 4.0
SẢN XUẤT THÔNG MINH
•
•

•
•
•

Các dây chuyền sản xuất sẽ kết hợp với nhau để
sản xuất tự động hóa đơn chiếc với mức giá thấp
hơn.
Chúng ta gọi đây là thời đại sản xuất hàng loạt
sản phẩm đơn chiếc theo nhu cầu của khách hàng
(Mass customization). Thí dụ: hàng tốt hơn, giá rẽ
hơn, đẹp hơn, phù hợp hơn, sạch hơn, phân phối
nhanh hơn …
Tự động hóa gần như hoàn toàn với máy tính kết
nối, điều khiển và Robot
Các máy móc thiết bị đều kết nối với nhau thông
qua Internet-of-things (Internet kết nối vạn vật)
Việc cung ứng nguyên liệu và phân phối sản phẩm
cũng thông minh hơn (Smart logistics)

12

DU LỊCH THÔNG MINH
VỚI KHÁI NIỆM SHARING ECONOMY

13

KINH TẾ CHIA SẺ

14

Một số thí dụ: https://turo.com/ ; https://www.airbnb.com/ https://www.vizeat.com/
15

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH
• Nông nghiệp 4.0
• Đầu vào: Trồng và nuôi gì thích hợp với thị trường
ngày càng khó tính? Môi trường thay đổi ? Sản
lượng bao nhiêu ? Chủng loại thế nào ?
• Đầu ra: thị trường mới, nhiều thách thức, nhiều
cạnh tranh

16

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

Các cảm biến có thể nhận biết và kiểm soát mọi sự thay đổi của độ ẩm, nhiệt độ,
ánh sáng
17

Thí dụ về trồng Lan Hồ điệp
• https://www.facebook.com/maivuduy/videos
/788646804628035/

18

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

19

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH và BÀI TOÁN
ĐƯỢC MÙA MẤT GIÁ
• “Được mùa mất giá ! Được giá mất mùa!”: thể hiện sự
lệch pha giữa cung và cầu.
• Tại sao lệch pha này càng ngày càng diễn ra rộng, sâu,
cường độ cao hơn, tần suất cao hơn? Và chúng ta phải
giải cứu !
• Tại sao trong chuỗi giá trị sản phẩm, người nông dân lại
nhận được giá trị thấp nhất ?
• Nhu cầu sản phẩm nông nghiệp là gì ?
• Có cách gì để giảm thiểu thiệt hại và chấm dứt tình trạng
trên không?
20

Thí dụ về lệch pha

(Source: Statistics in 2014)
21

Một chuỗi giá trị sản phẩm Nông nghiệp điển hình

22

NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH
LỜI GIẢI ĐỀ NGHỊ

- Xây dựng chuỗi cung ứng cho loại sản phẩm trên cơ sở phân tích chuỗi giá trị
- Kết nối (liên kết) dọc và ngang trong chuỗi giá trị
- Thiết kế hệ thống nối kết và thông minh hơn.
23

Y TẾ THÔNG MINH

24

GIÁO DỤC THÔNG MINH
• Ảnh hưởng gì ?
• Chuẩn bị ra sao ?

25

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC
TRONG CMCN 4.0
-

CMCN 4.0  Giáo dục 4.0 ?

-

Xã hội đòi hỏi mọi thứ phải rẻ hơn, nhanh
hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn, lịch sự hơn …

-

Hệ thống Kết nối  thông minh hơn

-

Giáo dục: kết nối  sáng tạo công nghệ và
khởi nghiệp

26

GIÁO DỤC 4.0
Đặc tính

Trước-1980
Giáo dục
1.0

1980s
Giáo dục
2.0

1990s
Giáo dục
3.0

2000s
Giáo dục
4.0

Trọng tâm

Giáo dục

Có việc làm

Tạo ra kiến thức

Sáng tạo và Kiến tạo
giá trị

Chương trình
đào tạo

Đơn ngành

Liên Ngành

Đa ngành

“Biến ngành”

Công nghệ

Giấy & viết

Máy tính & máy
tính xách tay

Internet & Điện
thoại

Internet of Things

Mức độ hiểu biết
về Kỹ thuật số

« Người tị nạn»

«Người nhập cư»

«Người bản xứ»

«Công dân KTS»

Giảng dạy

Một chiều

Hai chiều

Đa chiều

Không giới hạn

Trường học

Lớp học trực tiếp Lớp học trực tiếp
& trực tuyến

Mạng lưới

Hệ sinh thái

Sản phẩm

Người lao động
có kỹ năng

Người lao động có Người tạo ra
kiến thức
kiến thức

Nhà sáng tạo và
Người khởi nghiệp

(nguồn trích dẫn: Johnson O. C. – NUS)
27

Kỹ năng cần có ?

28

Những Kỹ năng quan trọng

29

GIÁO DỤC THÔNG MINH
• Giải pháp:

– Chương trình đào tạo linh hoạt (Trans-disciplines)
– Phương cách đào tạo linh hoạt (nhiều hình thức
truyền thống kết hợp hiện đại; lớp học kết hợp
nghiên cứu tình huống … đào tạo trực tuyến …)

– Thúc đẩy Giảng viên nghiên cứu, chuyển
giao công nghệ và sáng tạo, khởi nghiệp
– Trường học  Smart School
– Trường Đại học  kết nối địa phương, công
nghiệp

30

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

31

Hệ thống giao thông thông minh

Hệ thống điều khiển
32

33

34

Camera

Camera Server

Xử Lý Tín Hiệu Camera

35

 Nhận lưu lượng đếm xe và bộ phát hiện hành của chương trình đếm xe
 Thực hiện chay chương trình mô phỏng, đánh giá và đề xuất bộ đèn tối ưu

36

37

Hệ Thống Điều Khiển Đèn Giao Thông

Chính phủ điện tử (CPĐT)
• Theo World Bank:
"CPĐT là việc các cơ quan Chính phủ sử dụng một
cách có hệ thống Công Nghệ Thông Tin – Truyền
Thông để thực hiện quan hệ với công dân, doanh
nghiệp, các tổ chức xã hội, người lao động. Nhờ đó
giao dịch của các cơ quan Chính phủ với công dân
và các tổ chức sẽ được cải thiện, nâng cao chất
lượng. Lợi ích mong đợi thu được sẽ là giảm thiểu
tham nhũng, tăng cường tính công khai, sự tiện lợi,
góp phần vào sự tăng trưởng và giảm chi phí".
38

Chính phủ Điện tử E-Government
CP – Công dân
-Thuế; Luật lệ
-Giao thông
-Du lịch …
CP – Kinh doanh
-Thuế ;
-Hợp đồng ;
-Hỗ trợ DN .
CP - CP
-DỊch vụ chung;
-Chuyển đổi vốn;
-Phối hợp
CP – Người lao động
-Lợi ích;
-Thành tích;
-Cơ hội;
-Việc làm…
39

Đề xuất các bước chiến lược
Các bước cơ bản trong việc ứng phó với CMCN 4.0

Vạch ra chiến
lược ứng phó
CMCN. 4.0 cho
địa phương,
ngành (Ở đâu?
Làm gì? )

Đưa ra các
đề án thử
nghiệm

Xác định năng Thu thập và
lực cần có
phân tích số
hoặc tư vấn
liệu cao cấp

Chuyển đổi
Kỹ thuật Số

Chủ động lập
kế hoạch cho
tiếp cận hệ
thống và thực
thi toàn hệ
thống

40

Đề xuất các GP chiến lược
1. Vạch ra chiến lược ứng phó CMCN. 4.0 cho địa phương, ngành…
(Mình đang ở đâu? Cần làm gì? Độ ưu tiên thế nào ?) Thí dụ: Ưu tiên
1: Giáo dục, 2: Nông nghiệp …
2. Đưa ra các đề án thí điểm: xác định thời gian, mục tiêu, ràng buộc, và đề
án thí điểm.
3. Xác định năng lực cần có hoặc thuê đơn vị tư vấn
4. Thu thập và phân tích số liệu cao cấp: đây là bước khá quan trọng,
chú ý nguyên lý GIGO
5. Chuyển đổi Kỹ thuật Số: Bắt đầu số hóa các công việc, dữ kiện. Thí dụ: trước
đây làm số liệu trên Excel, sao chép thủ công, giờ cần một chương trình máy
tính, chuyển đổi số liệu tự động.
6. Chủ động lập kế hoạch cho tiếp cận hệ thống và thực thi toàn hệ thống:
Mở rộng ra đến đâu, mức độ nào … cần tính toán cụ thể và đây là bước
thực thi.

41