1. Trong các câu văn sau, những hoạt động nào
được so sánh với nhau?
a) Em bé giận dữ hai chân giậm bình bịnh
như đầm lún đất.
b) Chú ngựa phi nhanh như bay.

MiÒn B¾c

MiÒn Trung

MiÒn Nam

Thứ tư ngày 27 tháng 11 năm 2019

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: TỪ ĐỊA PHƯƠNG.
DẤU CHẤM HỎI, CHẤM THAN

Bài 1.Chọn và xếp các từ ngữ sau vào bảng phân loại :

bố/ba, mẹ/má, anh cả/ anh hai, quả / trái, hoa /
bông, dứa /thơm /khóm, sắn / mì, ngan / vịt xiêm.
Từ dùng ở miền Bắc

bố

Từ dùng ở miền Nam

ba

bố/ba, mẹ/má, anh cả/ anh hai, quả / trái, hoa / bông,
dứa /thơm /khóm, sắn / mì, ngan / vịt xiêm.
Từ dùng ở
miền Bắc

bố
mẹ
anh cả
quả
hoa
dứa
sắn
ngan

Từ dùng ở
miền Nam

ba
má
anh hai
trái
bông
thơm, khóm
mì
vịt xiêm

MỘT SỐ TỪ ĐỊA PHƯƠNG KHÁC
Từ dùng ở
miền Bắc

Từ dùng ở
miền Nam

na
roi

mãng cầu
mận

quả trứng gà quả lê-ki-ma

Bài 2: Các từ in đậm trong đoạn thơ sau thường được dùng
ở một số tỉnh miền Trung. Em hãy tìm những từ trong
ngoặc đơn cùng nghĩa với các từ ấy.

Gan chi gan rứa, mẹ nờ ?
Mẹ rằng:Cứu nước, mình chờ chi ai ?
Chẳng bằng con gái, con trai
Sáu mươi còn một chút tài đò đưa
Tàu bay hắn bắn sớm trưa
Thì tui cứ việc nắng mưa đưa đò...
Tố Hữu
( thế, nó, gì, tôi, à)

Mẹ Suốt, tên thật là
Nguyễn Thị Suốt một phụ nữ Quảng
Bình đã vượt qua
bom đạn địch, chở
hàng nghìn chuyến
đò đưa bộ đội qua
sông Nhật Lệ trong
thời kì kháng chiến
chống Mỹ.

Gan gì gan thế, mẹ à?
Mẹ rằng: Cứu nước, mình chờ gì ai?
Chẳng bằng con gái, con trai
Sáu mươi còn một chút tài đò đưa
Tàu bay nó bắn sớm trưa
Thì tôi cứ việc nắng mưa đưa đò...
chi cùng nghĩa với …gì

Chi cùng nghĩa với …gì.

.rứa

hắn cùng nghĩa với nó

cùng nghĩa với …thế

nờ cùng nghĩa với …à

tui cùng nghĩa với …. tôi

Töø duøng ôû mieàn Bắc,
miền Nam

• khoâng
• ñaâu
• sao
• kia

Töø duøng ôû mieàn Trung

•
•
•
•

noû
moâ
raêng
teâ

KẾT LUẬN

Những từ ngữ được dùng ở một
hoặc một vài địa phương được
gọi là từ địa phương.

Bài 3: Em điền dấu câu nào vào mỗi ô trống dưới đây?
Cá heo ở vùng biển Trường Sa
Đêm trăng, biển yên tĩnh. Một số chiến sĩ thả câu. Một số khác quây
quần trên boong tàu ca hát, thổi sáo. Bỗng có tiếng đập nước ùm ùm
như có ai đang tập bơi. Một người kêu lên: “Cá heo ” Anh em ùa ra
vỗ tay hoan hô : “A
Cá heo nhảy múa đẹp quá
” Thế là cá thích,
nhảy vút lên thật cao. Có chú quá đà, vọt lên boong tàu cách mặt nước
đến một mét. Có lẽ va vào sắt bị đau, chú nằm im, mắt nhắm nghiền.
Một anh chiến sĩ đến nâng con cá lên hai tay, nói nựng :
- Có đau không, chú mình
Lần sau, khi nhảy múa, phải chú ý nhé
Anh vuốt ve con cá rồi thả xuống nước. Cả đàn cá quay ngay lại phía
boong tàu, nhảy vung lên một cái như để cảm ơn rồi toả ra biển rộng.
Theo Hà Đình Cẩn

Bài 3: Em điền dấu câu nào vào mỗi ô trống dưới đây?
Cá heo ở vùng biển Trường Sa
Đêm trăng, biển yên tĩnh. Một số chiến sĩ thả câu. Một số khác quây
quần trên boong tàu ca hát, thổi sáo. Bỗng có tiếng đập nước ùm ùm
như có ai đang tập bơi. Một người kêu lên: “Cá heo
” Anh em ùa ra
!
! quá ” Thế là cá thích,
vỗ tay hoan hô! : “A
Cá heo nhảy múa đẹp
nhảy vút lên thật cao. Có chú quá đà, vọt lên boong tàu cách mặt nước
đến một mét. Có lẽ va vào sắt bị đau, chú nằm im, mắt nhắm nghiền.
Một anh chiến sĩ đến nâng con cá lên hai tay, nói nựng :
- Có đau không, chú mình ? Lần sau, khi nhảy múa, phải chú ý nhé !
Anh vuốt ve con cá rồi thả xuống nước. Cả đàn cá quay ngay lại phía
boong tàu, nhảy vung lên một cái như để cảm ơn rồi toả ra biển rộng.
Theo Hà Đình Cẩn

Quần đảo Trường Sa

1. Tìm từ dùng ở miền Bắc- Trung- Nam
cá quả: từ miền Bắc

cá tràu: từ miền Trung

cá lóc: từ miền Nam

2. Tìm từ dùng ở miền Bắc- Trung- Nam

bát : từ miền Bắc
đọi: từ miền Trung

chén: từ miền Nam

3. Em sẽ điền dấu câu nào vào các câu sau đây:
- Em học bài xong chưa

?

- Theo em, từ địa phương có dễ nhớ không ?
- Tiếng Việt của chúng ta phong phú quá !