Chương 2. BẢNG TUẦN HOÀN CÁC
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT
TUẦN HOÀN

BÀI 5. CẤU TẠO BẢNG TUẦN
HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA
HỌC

I. LỊCH SỬ PHÁT MINH BẢNG TUẦN
HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
II. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC
NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN
HOÀN
III. CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN

I. LỊCH SỬ PHÁT MINH BẢNG TUẦN
HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Năm 1789. A. Lavoisier ( người Pháp) xếp 33 nguyên tố hóa học thành nhóm các chất khí, kim loại, phi kim và đất.

Năm 1829. Đô- be –rai-nơ ( người Đức) phân loại các nguyên tố thành các nhóm có tính chất hóa học giống nhau

Năm 1866, Niu-lan ( người Anh) đã xếp các nguyên tố hóa học theo chiều tang khối lượng nguyên tử thành các
octave( quãng tám). Nguyên tố thứ 8 lặp lại tính chất của nguyên tố đầu tiên.

Năm 1869. Men-đê-lê-ep( Nga) và May-ơ( Đức) đều sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng khối lượng nguyên tử
vào các hàng và cột

Đến năm 2016, xếp 118 nguyên tố theo chiều tang của điện tích hạt nhân nguyên tử.

Bảng phân loại tuần hoàn ( dạng bảng ngắn )

Bảng phân loại tuần hoàn ( dạng bảng dài )

II. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN
TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Viết cấu hình e của các nguyên tử sau và nhận xét số lớp e của chúng?
Na( Z= 11), Mg( Z= 12), Al ( Z=13)

Na (Z=11) :1s2 2s2 2p6 3s1

Mg (Z= 12): 1s2 2s2 2p6 3s2

Al ( Z=13): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1

 Đều có 3 lớp electron

II. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN
TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
Viết cấu hình e của các nguyên tử sau và nhận xét số e lớp ngoài cùng
của chúng?
Li( Z= 3), Na ( Z= 11), K ( Z=19)
Li (Z=3) :1s2 2s1

Na (Z=11) :1s2 2s2 2p6 3s1

K (Z=19) :1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1

 Đều có 1e lớp ngoài cùng.

II. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ

Nguyên tắc 1. Các nguyên tố được sắp xếp theo
chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
Nguyên tắc 2. Các nguyên tố có cùng số lớp electron
trong nguyên tử được xếp thành một hàng, gọi là
chu kì.
Nguyên tắc 3. Các nguyên tố có số electron hóa trị
trong nguyên tử như nhau được xếp thành một cột,
gọi là nhóm.

III.CẤU TẠO BẢNG
TUẦN HOÀN

Dựa vào Bảng tuần
hoàn (SGK – T25) em
hãy nêu cấu tạo của
bảng tuần hoàn các
nguyên tố hóa học?

CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN

Hình 4.2 cho biết các thông tin gì về nguyên tử
Oxygen?

VẬN DỤNG

- Nguyên tử oxygen có
số proton = số eletron = số đơn vị
điện tích hạt nhân = số hiệu
nguyên tử = 8
- Nguyên tố ở ô số 6 có
 Ký hiệu hóa học: C
 Tên nguyên tố: Carbon
 Số hiệu nguyên tử: 6
 Khối lượng nguyên tử: 12
 Số eletron: 6

- Nguyên tố ở ô số 11 có
 Ký hiệu hóa học: Na
 Tên nguyên tố: Sodium
 Số hiệu nguyên tử: 11
 Khối lượng nguyên tử: 23
 Số eletron: 11

Quan sát bảng tuần hoàn, cho biết số hiệu nguyên tử, số lớp
electron lần lượt của nguyên tử Carbon (C) và Aluminium (Al) .
Hai nguyên tố đó nằm ở chu kì nào trong bảng tuần hoàn?

+1

+2

H

He

+3

+4

+5

+6

Li

Be

B

C

Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì, chúng ta sẽ
nghiên cứu 3 chu kì đầu tiên.

Chu kì 1 gồm 2 nguyên
tố là H và He. Nguyên
tử của các nguyên tố
này có 1 lớp electron.
Điện tích hạt nhân tăng
từ H là +1 đến He là +2
(hình 3.2).

Chu kì 2 gồm 8 nguyên
tố từ Li đến Ne. Nguyên
tử của các nguyên tố này
có 2 lớp electron. Điện
tích hạt nhân tăng dần từ
Li là +3 đến Ne là +10
(hình 3.3)

Hình 3.3. Mô hình cấu tạo nguyên tử
Lithium và Neon

Chu kì 3 gồm 8 nguyên
tố từ Na đến Ar. Nguyên
tử của các nguyên tố này
có 3 lớp electron. Điện
tích hạt nhân tăng dần từ
Na là +11 đến Ar là +18
(hình 3.4)

Quan sát hình 4.3 (SGK – 27) cho biết
tên, ký hiệu nguyên tử và điện tích hạt
nhân nguyên tử các nguyên tố xung
quanh nguyên tố Carbon?
 Liền kề bên trái nguyên tố Carbon là
nguyên tố Boron; ký hiệu là B; điện tích hạt
nhân bằng +5
 Liền kề bên trái nguyên tố Carbon là
nguyên tố Nitrogen; ký hiệu là N; điện tích
hạt nhân là +7
 Phía bên dưới nguyên tố Carbon là nguyên
tố Silicon; ký hiệu là Si; điện tích hạt nhân
là +14

Hãy cho biết số lớp eletron của
nguyên tử các nguyên tố chu kỳ 3

Chu kỳ 3 gồm các nguyên tố mà
nguyên tử có 3 lớp eletron

+3

+11

+9

+17