Tiếng
Việt

Hướng dẫn học trang 72

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách
Hướng dẫn học Tiếng Việt 5 quyển 1.

Tập trung lắng nghe và làm theo
yêu cầu của cô giáo.
Hoàn thành bài tập cô giao.

Những người bạn tốt

A-ri-ôn là một nghệ sĩ nổi tiếng của nước Hi Lạp cổ. Trong một cuộc thi
ca hát ở đảo Xi-xin, ông đoạt giải nhất với nhiều tặng vật quý giá. Trên
đường trở về kinh đô, đến giữa biển thì đoàn thủy thủ trên chiếc tàu chở ông
nổi lòng tham, cướp hết tặng vật và đòi giết A-ri-ôn. Nghệ sĩ xin được hát bài
ông yêu thích trước khi chết. Bọn cướp đồng ý. A-ri-ôn đứng trên boong tàu
cất tiếng hát, đến đoạn mê say nhất, ông nhảy xuống biển. Bọn cướp cho
rằng A-ri-ôn đã chết liền dong buồm trở về đất liền.
Nhưng những tên cướp đã nhầm. Khi tiếng đàn, tiếng hát của A-ri-ôn
vang lên, có một đàn cá heo đã bơi đến vây quanh tàu, say sưa thưởng thức
tiếng hát của người nghệ sĩ tài ba. Bầy cá heo đã cứu A-ri-ôn. Chúng đưa
ông trở về đất liền nhanh hơn cả tàu của bọn cướp. A-ri-ôn tâu với vua toàn
bộ sự việc nhưng nhà vua không tin, sai giam ông lại.
Hai hôm sau, bọn cướp mới về tới đất liền. Vua cho gọi chúng vào gặng
hỏi về cuộc hành trình. Chúng bịa chuyện A-ri-ôn ở lại đảo. Đúng lúc đó A-riôn bước ra. Đám thủy thủ sửng sốt, không tin vào mắt mình. Vua truyền lệnh
trị tội bọn cướp và trả lại tự do cho A-ri-ôn.
Sau câu chuyện kì lạ ấy, ở nhiều thành phố Hi Lạp và La Mã đã xuất hiện
những đồng tiền khắc hình một con cá heo cõng người trên lưng. Có lẽ đó là
đồng tiền được ra đời để ghi lại tình cảm yêu quý con người của loài cá
thông minh.

(Theo Lưu Anh)

 Vì sao nghệ sĩ A-ri-ôn phải nhảy xuống
biển?
Nghệ sĩ A-ri-ôn phải nhảy xuống biển vì thủy thủ
trên tàu nổi lòng tham, cướp hết tặng vật của ông,
đòi giết ông.

 Điều kì lạ gì đã xảy ra khi nghệ sĩ cất tiếng
hát giã biệt cuộc đời?
Điều kì lạ xảy ra khi nghệ sĩ cất tiếng hát giã biệt
cuộc đời là: Khi A-ri-ôn hát giã biệt cuộc đời, đàn cá
heo đã bơi đến vây quanh tàu và say sưa thưởng
thức tiếng hát của ông. Bầy cá heo đã cứu A-ri-ôn
khi ông nhảy xuống biển và đưa ông trở về đất liền
nhanh hơn cả tàu của bọn cướp.

 Qua câu chuyện, em thấy cá heo
đáng yêu, đáng quý ở điểm nào?
 Qua câu chuyện, em thấy cá heo
đáng quý ở điểm:
• Biết thưởng thức tiếng hát của
người nghệ sĩ.
• Biết cứu giúp nghệ sĩ khi ông
nhảy xuống biển.
 Cá heo là bạn tốt của người trên
biển.

Nội dung của bài muốn nói
với em điều gì?

NỘI DUNG

Khen ngợi sự thông minh,
tình cảm gắn bó của cá heo với
con người.

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC
EM LÀ MỘT TRÀNG VỖ
TAY THẬT LỚN.

G
N
Ừ
M
CHÚC
!
M
E
C
CÁ

Thứ Tư, ngày 18 tháng 10 năm 2023
Tiếng Việt
BÀI 7B. ÂM THANH TRONG CUỘC
SỐNG (Tiết 1)
Hướng dẫn học trang 72

MỤC TIÊU

Đọc – hiểu bài Tiếng đàn ba-lalai-ca trên sông Đà.

Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà
(Trích)

Trên sông Đà
Một đêm trăng chơi vơi
Tôi đã nghe tiếng đàn Ba-la-lai-ca
Một cô gái Nga mái tóc màu hạt dẻ
Ngón tay đan trên những sợi dây đồng.
Lúc ấy
Cả công trường say ngủ cạnh dòng sông
Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ
Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ
Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà.
Ngày mai
Chiếc đập lớn nối liền hai khối núi
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên
Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả
Từ công trình thuỷ điện lớn đầu tiên
(Quang Huy)

Xe ben: xe tải, thùng xe có thể được điều khiển cho dốc
hẳn xuống để đổ vật liệu.
Ba-la-lai-ca: tên một loại đàn 3 dây của người Nga.
Sông Đà: sông chảy qua tỉnh Hoà Bình (trên sông này,
tại khu vực thị xã Hoà Bình, các chuyên gia Liên Xô đã
giúp chúng ta xây dựng một công trình thuỷ điện lớn)

- Đoạn 1: Từ đầu …. những sợi dây đồng.

Bài thơ có mấy
- Đoạn 3: Ngày mai
... thuỷ điện lớn đầu tiên.
đoạn?

- Đoạn 2: Lúc ấy ... lấp loáng sông Đà.

Mỗi em đọc
một đoạn
hoặc cả bài
thơ.

* Đọc đúng:
ba-la-lai-ca, hạt dẻ, tháp khoan, ngẫm nghĩ,
nằm nghỉ, lấp loáng, nối liền, nằm, công trình.

* Ngắt câu:

- Cả công trường /say ngủ cạnh dòng sông
- Những tháp khoan /nhô lên trời ngẫm nghĩ
- Những xe ủi, xe ben/ sóng vai nhau nằm nghỉ.

1) Những chi tiết nào trong bài
thơ gợi lên hình ảnh một đêm
trăng rất tĩnh mịch?
+ Những chi tiết trong bài gợi tả
hình ảnh đêm trăng trong bài thơ
rất tĩnh mịch là:
- Cả công trường đang say ngủ
cạnh dòng sông.
- Những tháp khoan nhô lên trời
ngẫm nghĩ.
- Những xe ủi, xe ben sóng vai
nhau nằm nghỉ.

2) Chi tiết nào cho thấy đêm trăng rất tĩnh
mịch nhưng vẫn sinh động, vẫn dạt dào
sống?chi tiết trong bài vừa gợi tả hình
+sức
Những
ảnh đêm trăng trên công trường vừa tĩnh
mịch, vừa sinh động đó là:
- Có tiếng đàn ba-la-lai-ca của cô gái Nga.
- Có dòng sông lấp loáng dưới ánh trăng.
- Có những sự vật được tác giả miêu tả bằng
biện pháp nhân hóa: công trường say ngủ,
tháp khoan bận ngẫm nghĩ, xe ủi, xe ben
sóng vai nhau nằm nghỉ.

 Những sự vật này tưởng như tĩnh lặng nhưng nhờ
có phép nhân hóa, liên tưởng thú vị của tác giả
mà chúng dường như cũng đang hoạt động, tồn
tại cùng với tiếng đàn ba-la-lai-ca của cô gái Nga
khiến cho đêm trăng trên công trường vừa tĩnh

3) Những hình ảnh nào trong bài thơ
thể hiện sự gắn bó giữa con người với
thiên nhiên trong đêm trăng trên
sông
Đà?
* Gợi ý: Tìm những câu thơ miêu tả tiếng
đàn (cũng là tâm tư, tình cảm của con
người)
hoàtiếng
vào cảnh
vật đêm
“Chỉ còn
đàn ngân
ngatrăng trên
sông Đà.

Với một dòng trăng lấp loáng sông
Đà”.
 Đây là hình ảnh đẹp:

+ Thể hiện sự gắn bó, hòa quyện giữa con
người với thiên nhiên, giữa ánh trăng với
dòng sông.
+ Tiếng đàn ngân lên, lan tỏa… vào dòng

+ Tìm những câu thơ sử dụng
biện pháp nhân hoá. Nêu tác
dụng của biện pháp nhân hoá
trong việc tả cảnh.
Nhân hóa là một
biện pháp nghệ thuật
sử dụng những từ ngữ
vốn để gọi, hoặc để chỉ
hoạt động, tính chất
của con người để chỉ sự
vật.

+ Những câu sử dụng biện pháp nhân
hóa là:

Cả công trường đang say ngủ cạnh dòng
sông
Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ
Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên

Việc sử dụng biện pháp nhân hóa
Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả.

trong bài có  tác dụng khiến cho
những sự vật trong bài như xe ben,
xe ủi, tháp khoan,… những vật cồng
kềnh xa lạ bỗng trở nên gần gũi như
con người. Đồng thời chúng cũng
khiến cho đêm trăng trên sông đà
vừa mang sự tĩnh mịch lại vừa gợi sự

Trong bài thơ này,
tác giả đã sử dụng
những biện pháp
nghệ thuật nào?

Trong bài thơ này, tác
giả đã sử dụng những biện
pháp nghệ thuật nhân hóa.

Nội dung của bài thơ
muốn nói với em điều gì?

NỘI DUNG
Cảnh đẹp kì vĩ của công trường
Thủy điện sông Đà cùng với tiếng
đàn ba-la-lai-ca trong ánh trăng
và ước mơ về một tương lai tươi
đẹp khi công trình hoàn thành.

 Qua

bài này,
em cần làm gì?

Qua bài này, em cần
yêu thiên nhiên, yêu quê
hương, đất nước, kính
trọng và biết ơn các
chuyên gia nước ngoài.

Học thuộc lòng bài thơ.
Chuẩn bị bài sau.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!