Tiết 28. Văn bản:

CHỊ EM THUÝ KIỀU
(Trích Truyện Kiều)
Nguyễn Du

I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
III. TÔNG KẾT

4

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Vị trí đoạn trích: phần mở đầu “Gặp gỡ và
đính ước” từ câu 15 đến câu 38, sau phần giới
thiệu gia cảnh nhà Vương viên ngoại.
2. Đại ý : Đoạn trích giới thiệu về vẻ đẹp, tài
đức của hai chị em Thuý Kiều.

3. Đọc - bố cục :
- 4 câu đầu : Giới thiệu chung hai chị em Kiều.
- 4 câu tiếp : Miêu tả chân dung Thúy Vân.
- 12 câu tiếp : Miêu tả sắc và tài của Thúy Kiều.
- 4 câu cuối : Cuộc sống êm đềm của hai chị em Kiều.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1/ Vẻ đẹp chung của hai chị em Kiều :

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1/ Vẻ đẹp chung của hai chị em Kiều :

Hai chị em có vẻ đẹp như
thế nào ?

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Vẻ đẹp chung của 2 chị em Kiều:
 - “Tố nga” ẩn dụ người con gái đẹp
- “Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân” giới thiệu thứ bậc trong gia
đình, khẳng định tình cảm gắn bó
- “ Mai cốt cách, tuyết tinh thần”( cốt cách như mai, tinh thần như tuyết)
 ước lệ tượng trưng, phép đối.
+ Ngoại hình: vóc dáng mảnh mai, cốt cách thanh cao.
+ Tâm hồn: trong trắng, tinh khôi.
- “Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười” thành ngữ nhấn mạnh
mỗi người có một vẻ đẹp riêng nhưng đều đạt đến hoàn mỹ.

II/ Tìm hiểu văn bản :

II/ Tìm hiểu văn bản :
1/ Vẻ đẹp chung của hai chị em
Kiều :
Mỗi người có vẻ đẹp khác
nhau và hoàn hảo “mười phân
vẹn mười”  Bút pháp ước lệ,
gợi tả vẻ đẹp thanh cao, duyên
dáng của hai chị em.

Thúy Vân có vẻ đẹp như
thế nào ?

2. Vẻ đẹp của Thuý Vân:

2. Vẻ đẹp của Thuý Vân:
- Giới thiệu khái quát: “Trang trọng” : vẻ đẹp đoan
trang, cao sang, quý phái.
-Miêu tả chi tiết :
+ “Khuôn trăng đầy đặn” ẩn dụ khuôn mặt đầy đặn,
phúc hậu như vầng trăng rằm.
+ “Nét ngài nở nang”: chân mày cong, sắc nét, hơi đậm
(có người hiểu là nét người: thân hình cân đối, khỏe
mạnh).

+ “Hoa cười ngọc thốt đoan trang”  nhân hóa: gợi tả
khuôn miệng tươi tắn như hoa, giọng nói trong trẻo như
ngọc, tính tình trang nghiêm đứng đắn.
+ “Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da” động từ
“thua, nhường” nhân hóa: mái tóc mượt mà, bồng bềnh
mây cũng phải thua, làn da trắng đến mức tuyết cũng
phải nhường.
  Phép liệt kê, ước lệ tượng trưng: vẻ đẹp hài hoà, đoan
trang, dự báo cuộc sống bình lặng, suôn sẻ.

2/ Vẻ đẹp Thúy Vân :
Các đường nét như khuôn mặt, mái
tóc, làn da, nụ cười, giọng nói được miêu
tả bằng bút pháp ước lệ  Vẻ đẹp hài
hòa, phúc hậu, êm đềm với thiên nhiên
nên dự báo cuộc đời nàng sẽ bình lặng,
suôn sẻ.

3/Tài
Vẻvà
đẹp
Kiều :
sắccủa
củaThúy
Kiều được
miêu tả như
thế nào ?

3. Vẻ đẹp của Thuý Kiều:

3. Vẻ đẹp của Thuý Kiều:
* Giới thiệu khái quát: “Sắc sảo mặn mà” từ láy đứng sau phó từ “càng” gợi
nên vẻ đẹp về trí tuệ và tâm hồn.
 nghệ thuật đòn bẩy
a. Vẻ đẹp nhan sắc:
- “Làn thu thuỷ”: đôi mắt trong sáng, tĩnh lặng, huyền ảo, đẹp như nước mùa thu.
- “Nét xuân sơn”: lông mày thanh tú, xinh đẹp như nét núi mùa xuân.
- “Hoa ghen”, “liễu hờn”  phép nhân hóa : sự đố kị, ghen ghét của thiên nhiên.
- “Nghiêng nước nghiêng thành” điển cố điển tích : vẻ đẹp tuyệt sắc giai nhân làm
cho người ta ngưỡng mộ say mê.
 Dự báo số phận sóng gió, truân chuyên của nàng.

b. Vẻ đẹp tài năng:
- Trí tuệ : thông minh thiên bẩm
- Tài năng: thi, họa, ca ngâm, cầm, sáng tác “thiên
bạc mệnh”
Thông minh, tài năng hơn người.
 c. Vẻ đẹp tình:
Cung đàn “ bạc mệnh” chính là sự ghi lại tiếng
lòng của một trái tim đa sầu, đa cảm
  Dự báo trước cuộc đời hồng nhan bạc mệnh.

3. Vẻ đẹp của Thuý Kiều:
- Giới thiệu khái quát: “Kiều càng sắc sảo mặn mà” từ láy đứng sau
phó từ “càng” gợi nên vẻ đẹp về trí tuệ và tâm hồn.
 nghệ thuật đòn bẩy
 Vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp của sắc – tài – tình.
Vẻ đẹp ấy làm “nghiêng nước, nghiêng thành”,
làm cho thiên nhiên phải hờn, ghen. Đó còn là dự
báo số phận éo le, đau khổ của Kiều.

Trong hai bức chân dung
Thúy Vân và Thúy Kiều
thì bức chân dung nào
nổi bật hơn ?
Vì sao ?

Trong hai bức chân dung Thúy Vân và Thúy Kiều thì bức chân
dung Kiều nổi bật hơn :
- Đúng với dụng ý tác giả : tái hiện cuộc đời đầy đau khổ của nàng
Kiều tài hoa mệnh bạc.
- Số câu thơ dành miêu tả Kiều nhiều hơn Vân.
- Thúy Vân tả về sắc, tính cách còn Kiều tả vẻ đẹp của sắc, tài, tình.
- Tả Thúy Vân trước làm nền để làm nổi bật chân dung Thúy Kiều
sau đó.

4. Cuộc sống của hai chị em:

4. Cuộc sống của hai chị em:
- “Phong lưu” : gia đình khuôn phép nề nếp.
-“Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cặp kê”: hai nàng đã đến
tuổi lấy chồng.
- “Êm đềm trướng rủ màn che” : cuộc sống êm đềm,
bình lặng.
- “Ong bướm đi về mặc ai”
->sống đức hạnh, khuôn phép, theo lễ giáo.

III. TỔNG KẾT

III. TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật :
- Thủ pháp cổ điển: ước lệ tượng trưng, đòn bẩy.
- Ngôn ngữ biểu cảm, giàu hình ảnh, sức gợi.
- Xây dựng nhân vật tinh tế.
2. Ý Nghĩa VB:
- Đoạn trích thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du.
- Cảm hứng nhân đạo của tác giả trong việc ca ngợi vẻ đẹp và tài
năng con người.