1. Thế nào là đại từ ?
Đại từ là những từ dùng để xưng hô hay dùng
để thay thế danh từ,  động từ, tính từ hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu cho
khỏi lặp lại các từ ngữ nhiều lần.

2. Tìm đại từ trong 2 câu ca dao
sau:
Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

I - Nhận xét
1. Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những
từ nào chỉ người nói? Những từ nào chỉ người nghe? Từ
nào chỉ người hay vật được nhắc tới?
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết
yêu quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi
lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau
bỏ cả vào rừng.
Theo Truyện cổ Ê-đê

Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm gạo.
Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả vào rừng.
Theo Truyện cổ Ê-đê
Trong các từ in đậm:
Những từ chỉ người nói: chúng tôi; ta
Những từ chỉ người nghe: Chị; các ngươi
Từ chỉ người hay vật được nhắc tới: chúng

Đại từ xưng hô

Đại từ xưng hô Đại
là từtừđược
dùng
để tự chỉ mình hay
xưng người
hô là từnói
như
thế nào?
chỉ người khác khi giao tiếp.

Bài 2 : Theo em cách xưng hô của mỗi nhân vật trong đoạn văn trên thể
hiện thái độ của người nói như thế nào ?
Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ
chúng tôi thế?
Thái độ tôn trọng, lịch sự.

Cơm
Ta đẹp là do công cha công mẹ,
chứ đâu nhờ các ngươi.

Hơ Bia

Thái độ kiêu căng, coi thường
người khác.

3. Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
Đối tượng
Với thầy, cô
Với bố,mẹ
Với anh,chị

Gọi
thầy, cô
bố, ba, cha, tía,...
mẹ, má, bầm, …
anh, chị

Với em

em

Với bạn bè

bạn, đằng ấy, cậu …

Tự xưng
xưng là em, con
xưng là con
xưng là em
xưng là anh (chị)
xưng là tôi, tớ, mình, …

Để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính chúng ta
dùng một số đại từ xưng hô nào?

 Để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính chúng ta
dùng một số đại từ xưng hô như: ông, bà, anh, chị, em,
cháu, thầy, bạn, …

Khi hô,
xưng
hô,hiện
cầnđúng
chú mối
ý chọn
Khi xưng
để thể
quan từ
hệ cho
giữa lịch
mình sự,
với
người
nghe và
người
được
nhắc hệ
tới giữa
ta cần mình
chú ý điều
thể hiện
đúng
mối
quan
vớigì?
người
nghe và người được nhắc tới.

II - Ghi nhớ
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
Đạigiao
từ xưng
là từ
như thế
chỉ người khác khi
tiếp:hôtôi,
chúng
tôi;nào?
mày, chúng mày;
nó, chúng nó, …
2. Bên
cạnhgiao
cáctiếp,
từ nói
trên,
Việtdùng
Namnhững
còn dùng
Trong
người
Việtngười
Nam còn
danh nhiều
từ chỉ
danh
từlàm
chỉ đại
người
làm đại
từ xưng
hôhiện
để thể
hiệnbậc,
rõ thứ
người
từ xưng
hô nào
để thể
rõ thứ
tuổi bậc,
tác, tuổi
giới
tính?
tác,
giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng
Khi
xưng
hô
cần
có
thái
độ
như
thế
nào?
mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.

III – Luyện tập

Bài 1: Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ, tình cảm
của nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn văn sau:
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập
chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa
đường đó.
Theo La Phông-ten

Thỏ xưng là ta ,
gọi rùa là chú em

NHẬN
XÉT
VỀ THÁI
ĐỘ

ThÓ hiÖn th¸i ®é kiêu căng,
coi thường rùa
Rùa xưng là tôi,
anh
gọi thỏ là
ThÓ hiÖn th¸i ®é tôn trọng,
lịch sự với thỏ

Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp
với mỗi ô trống :
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:

- 1 và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: “Kìa cái cột
chống trời.” 2 ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau
chạy vút tận mây xanh. 3 tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang
sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- 4 cũng từng bay qua cái trụ đó. 5 cao hơn tất cả những ống khói, những cột
buồm, cột điện mà 6 thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao
đã quá sợ sệt.

Bồ Chao

Tu Hú
Vậy đoạn văn cho biết có những
nhân vật nào?

Bồ Các

Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với mỗi

chỗ trống trong đoạn văn sau :

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
Tôi
và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú
1
gọi: “Kìa cái
ngước nhìn lên. Trước mắt là
Tôi
2 cột chống trời.”
những ống thép dọc
Nó
3 ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh.
tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà
dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
Tôi
Nó
5
4
cũng từng
bay
qua
cái
trụ
đó.
cao
hơn
tất
cả
những
chúng
6 ta
ống khói, những cột buồm, cột điện mà
thường gặp. Đó
là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười
to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

II - Ghi nhớ
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
chỉ ngườiNhắc
khác khi
giao
tiếp:
tôi,
chúng
tôi;
mày,
chúng
mày;
nó,
lại ghi nhớ về đại từ xưng hô?
chúng nó, …
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều danh
từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác,
giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối
quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.

vàng
Ong

thái
thông

Từ em vẫn thường dùng để gọi và
xưng hô với bác bảo vệ ở trường ?

A. Gọi là anh, xưng là tôi
B. Gọi là bác , xưng là tôi
C. Gọi là bác, xưng là cháu ( con)

Từ em vẫn thường dùng để gọi và
xưng hô với cô lao công ở siêu thị ?

A. Gọi là cô, xưng là tôi
B. Gọi là cô, xưng là cháu ( con)

II - Ghi nhớ
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
chỉ ngườiNhắc
khác khi
giao
tiếp:
tôi,
chúng
tôi;
mày,
chúng
mày;
nó,
lại ghi nhớ về đại từ xưng hô?
chúng nó, …
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều danh
từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác,
giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối
quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.

DẶN DÒ

Học thuộc ghi nhớ

Chuẩn bị bài:
hệ từ

Quan

Tiết học đến đây kết thúc
Cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh.
Chúc các thầy cô mạnh khỏe, hạnh phúc.
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi.