Thứ năm, ngày 26 tháng 10 năm 2023
Luyện từ và câu:

KHỞI ĐỘNG
Thế nào là từ nhiều nghĩa? Cho ví dụ.

Thứ năm, ngày 26 tháng 10 năm 2023
Luyện từ và câu:

Luyện tập về từ nhiều nghĩa (S.82)

Thứ năm, ngày 26 tháng 10 năm 2023
Luyện từ và câu:

Luyện tập về từ nhiều nghĩa (S.82)

1. Trong các từ in đậm sau đây, những từ nào là từ đồng âm,
những từ nào là từ nhiều nghĩa ?
a) Chín
- Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
- Tổ em có chín người.
- Nghĩ cho chín rồi hãy nói.

Luyện từ và câu:
Luyện tập về từ nhiều nghĩa
1. Trong các từ in đậm sau đây, những từ nào là từ đồng âm,
những từ nào là từ nhiều nghĩa ?
b) Đường
- Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt.
- Các chú công nhân đang chữa đường dây điện.
- Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp.

1/ Trong các từ in đậm sau đây, những từ nào là từ đồng âm,
những từ nào là từ nhiều nghĩa ?
c) Vạt
- Những vạt nương màu mật.
Lúa chín ngập lòng thung.
Nguyễn Đình Thi
- Chú Tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
- Những người Giấy, người Dao
Đi tìm măng, hái nấm
Vạt áo chàm thấp thoáng
Nhuộm xanh cả nắng chiều.
Nguyễn Đình Ánh

Luyện từ và câu:

Luyện tập về từ đồng nghĩa
a) chín: 
+ Tổ em có chín học sinh: chỉ số lượng.
+ Lúa ngoài đồng đã chín vàng: chỉ ở giai đoạn phát triển đầy
đủ nhất đến mức thu hoạch được.
=> Từ chín trong hai câu trên là từ đồng âm (vì nghĩa hoàn
toàn khác nhau).
+ Nghĩ cho chín rồi hãy nói: (nghĩ chín) là ở trạng thái đã suy
nghĩ kĩ và từ chín ở câu “Lúa ngoài đồng đã chín vàng” là từ
nhiều nghĩa (vì có nét nghĩa chung là ở mức đầy đủ, chắc
chắn).

Luyện từ và câu
Luyện tập về từ đồng nghĩa
b) đường:
+ Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt: chỉ thức ăn
có vị ngọt.
+ Các chú công nhân đang chữa đường dây điện: chỉ
đường dây liên lạc.
=> Vậy từ đường trong hai câu trên là từ đồng âm (vì
nghĩa hoàn toàn khác nhau).
+ Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp: chỉ
đường giao thông đi lại và từ đường trong câu "Các
chú công nhân đang chữa đường dây điện" là từ
nhiều nghĩa (vì có mối quan hệ với nhau về nghĩa).

Luyện từ và câu
Luyện tập về từ đồng nghĩa
c) vạt:
+ Những vạt nương màu mật.
Lúa chín ngập lòng thung.
=> vạt: chỉ mảnh đất trồng trọt dải dài.
+ Chú Tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
=> vạt: chỉ hành động đẽo xiên.
=>Vậy từ vạt trong hai câu trên là từ đồng âm (vì nghĩa hoàn
toàn khác nhau).
+ Vạt áo chàm thấp thoáng...
=> vạt: chỉ thân áo hình dải dài
=>Vậy từ vạt trong câu "Những vạt nương màu mật..." là từ
nhiều nghĩa (vì có nét nghĩa chung là vạt có hình dải dài).

Câu
- Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
- Tổ em có chín học sinh.
- Lúa ngoài đồng đã chín vàng.
- Nghĩ cho chín rồi hãy nói.
- Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt.
- Các chú công nhân đang chữa đường dây điện
thoại.
- Bát chè này nhiều đường nên rất ngọt.
- Ngoài đường, mọi người đã đi lại nhộn nhịp.
- Những vạt nương màu mật
  Lúa chín ngập lòng thung.
- Chú Tư lấy dao vạt nhọn đầu chiếc gậy tre.
- Những vạt nương màu mật
   Lúa chính ngập lòng thung.
- Vạt áo chàm thấp thoáng
   Nhuộm xanh cả nắng chiều.

Từ đồng Từ nhiều
âm
nghĩa
+
 
 

+

+

 

+

 

+

 

 

+

Luyện từ và câu:

Luyện tập về từ đồng nghĩa
Từ đồng âm và từ nhiều nghĩa khác nhau như thế nào? Ví dụ.
Từ đồng âm là những từ giống nhau hoàn toàn về âm nhưng khác
nhau về nghĩa.
Ví dụ: ca nước; ca trực…….
Từ nhiều nghĩa có một nghĩa gốc và nhiều nghĩa chuyển. Nghĩa
chuyển thường được suy ra từ nghĩa gốc. Các nghĩa của từ nhiều
nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau
Ví dụ: qua nhà; qua cầu; qua sông….

Kết luận
Nghĩa của từ đồng
âm khác hẳn nhau.

Nghĩa của từ nhiều nghĩa bao
giờ cũng có mối quan hệ với
nhau.

* Bài tập 3: Dưới đây là một số tính từ và những nghĩa
phổ biến của chúng:
a. Cao
- Có chiều cao lớn hơn mức bình thường.
- Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn mức bình thường.
b. Nặng
- Có trọng lượng lớn hơn mức bình thường.
- Ở mức độ cao hơn, trầm trọng
hơn mức bình thường.
Em hãy đặt câu để
c. Ngọt
- Có vị như vị của đường, mật.
- (Lời nói) nhẹ nhàng, dễ nghe.
- (Âm thanh) nghe êm tai.

phân biệt các nghĩa
của một trong
những từ nói trên.

a)Cao

Có chiều cao
lớn hơn mức
bình thường

Có số lượng hoặc
chất lượng hơn hẳn
mức bình thường

VBT/53

Từ
a) Cao

b) Nặng

c) Ngọt

Nghĩa của từ
- Có chiều cao lớn hơn
mức bình thường.
- Có số lượng hoặc chất
lượng hơn hẳn mức bình
thường.
- Có trọng lượng lớn hơn
mức bình thường.
- Ở mức độ cao hơn, trầm
trọng hơn mức bình
thường.
- Có vị như vị của đường,
mật.
- (Lời nói) nhẹ nhàng, dễ
nghe.
- (Âm thanh) nghe êm tai.

Đặt câu phân biệt các nghĩa của từ
- Hà An mới học lớp Bốn mà nhìn em
đã cao lắm rồi.
 
- Tỉ lệ học sinh khá giỏi ở trường em
rất cao.
- Bé mới bốn tháng tuổi mà bế
đã nặng tay.
 
- Cô giáo em không bao giờ
nói nặng học sinh.
- Em thích ăn bánh ngọt.
- Mẹ hay nói ngọt khi cho em bé ăn.
- Tiếng đàn bầu cất lên nghe thật ngọt.

Thứ ba ngày 24 tháng 10 năm 2023
Luyện từ và câu:
Luyện tập về từ nhiều nghĩa
a) Cao

- Có chiều cao lớn hơn mức bình thường
- Có số lượng hoặc chất lượng hơn hẳn bình thường.
- Bạn Trọng cao hơn hẳn bạn bè cùng lớp.
- Mẹ cho em vào xem Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao.

b)Nặng
Có trọng lượng
lớn hơn mức
bình thường.

VBT/53
Ở mức độ cao hơn,
trầm trọng hơn mức
bình thường.

Thứ năm ngày 27 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu
Luyện tập về từ nhiều nghĩa
b) Nặng
-Có trọng lượng lớn hơn mức bình thường.
-Có mức độ cao hơn, trầm trọng hơn mức bình thường.
Bé mới 4 tháng tuổi mà bế đã nặng trĩu tay.
Có bệnh mà không chạy chữa thì bệnh sẽ nặng lên.

VBT/54

c) Ngọt
- Có vị như vị
của đường, mật.

- (Lời nói) nhẹ
nhàng, dễ nghe.

- (Âm thanh)
nghe êm tai.

Thứ năm ngày 27 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu
Luyện tập về từ nhiều nghĩa
c) Ngọt
- Có vị như vị của đường, mật.
- ( Lời nói) nhẹ nhàng, dễ nghe.
- (Âm thanh) nghe êm tai.
Loại sô-cô-la này rất ngọt.
Bà em thường nói ngọt khi cho em bé ăn.
Tiếng đàn thật ngọt.

- Tiết học kết thúc rồi, cảm
ơn tất cả các em!
- Các em chuẩn bị tiếp theo