YẾU TỐ HIỆN THỰC VÀ KÌ ẢO

01
02
CUỘC
03
YẾU TỐ
ĐỜI VÀ
YẾU TỐ
HIỆN
SỰ
KỲ ẢO
THỰC
NGHIỆP

01

CUỘC ĐỜI VÀ SỰ
NGHIỆP

Nicôlai Vaxilievich Gogol

sinh

tại làng Xôrôxinxư Lớn, huyện Miagôrôt, tỉnh
Pôntava ngày 20 tháng Ba năm 1809.
• Năm 1818, Gogol theo học tại trường huyện ở
Pônatava sau đó được gửi thầy kèm cặp để thi
vào trung học.
• Năm 1828 Gogol tốt nghiệp trường trung học
Nheegin và lên đường trở về trại ấp Vaxiliepa
gặp mẹ và các em gái.
• Năm 1825 Gogol chịu tang cha.
• Tháng 12 năm 1828 Gogol đến Pêtecbua.

• Luôn hăng hái tham gia các hoạt động sôi
nổi.
• Năm 1833 Gogol trăn trở tìm một con đường
sáng tác mới.
• Các tập truyện ngắn “Arabexki” và
“Miagorôt” đưa Gogol vào con đường văn
chuyên nghiệp.
• Kịch “Quan thanh tra” (1835) là một vở kịch
xuất sắc nhất của Gogol.
• Cuối 1835 Gogol bắt tay viết “Những linh hồn
chết”và hoàn thành vào năm 1841 tại La Mã.

ĐẶC ĐIỂM SÁNG TÁC CỦA G
• CHỦ ĐỀ CHÍNH: CÁI TẦM THƯỜNG THẤP HÈN
CỦA CON NGƯỜI TẦM THƯỜNG THẤP HÈN
• TÍNH CHẤT TRÀO PHÚNG;
• TÍNH CHẤT HOANG ĐƯỜNG, PHI LÝ KẾT HỢP
VỚI TÍNH CHẤT HIỆN THỰC SÂU SẮC
• TÍNH CHẤT NGHỊCH DỊ (GROTESQUE)
• TÍNH CHẤT TRỮ TÌNH

02

YẾU TỐ HIỆN THỰC
QUA HAI TÁC PHẨM “CHIẾC ÁO
KHOÁC”
VÀ “NHỮNG LINH HỒN CHẾT”

Cuộc sống xoay quanh các nhân vật

quý tộc, điền chủ và mối quan hệ
giữa các giai cấp trong xã hội.

Hình tượng “con người

nhỏ bé”
phẩm.

trong hai tác

02. yếu tố hiện
thực

“CHIẾC ÁO KHOÁC

Gogol thường đặt các câu chuyện của mình trong bối cảnh
xã hội và lịch sử Nga thế kỷ 19, và ông mô tả chi tiết cuộc
sống hàng ngày của người dân Nga.

• Bức tranh xã hội trong tác phẩm này tập trung vào sự nhẹ nhàng và
trái ngược giữa cuộc sống của Akaki Akakievich và xã hội xa hoa, xa xỉ
xung quanh anh ta. Akaki Akakievich là một người đơn giản, nghèo
khó và không có quyền lực xã hội.
• Chiếc áo khoác của anh ta, một thứ đồ vật bình thường, trở thành tâm
điểm của cuộc sống của anh. Khi chiếc áo khoác cũ của Akaki
Akakievich bị hỏng, anh ta quyết định đầu tư một phần tiền ít ỏi của
mình để sửa chữa nó, và cuộc hành trình này đưa anh ta vào cuộc
sống của giới thượng lưu ở Saint Petersburg.

02. YẾU TỐ HIỆN THỰC
Khi Akaki Akakievich quyết định mua một chiếc áo khoác mới sau khi áo cũ của ông
bị hỏng. Cuộc tìm kiếm chiếc áo khoác mới đã đưa ông vào cuộc hành trình qua các
tầng lớp xã hội ở Nga, từ quý tộc đến lớp công chức và thậm chí cả những kẻ xã hội
thấp hèn. Akaki Akakievich đã trở thành một loạt những trò đùa và trò chơi của xã

“CHIẾC ÁO
KHOÁC”

hội, và chiếc áo khoác mới của ông cũng không tránh khỏi sự đánh cắp.
Khi bị cướp mất áo khoác, Akaki Akakievich choáng váng như mất lẽ
sống. Tất cả đều dửng dung trước nỗi bất hạnh của người viên chức
khốn khổ, từ viên cảnh sát trưởng đến nhân vật quan trọng.

Akaki Akakievich sống không ai để ý, chết cũng chẳng ai hay. Gogol
xót thương cái thân phận của những con người khốn khổ: “Và thế là
Pêtecbur từ đây vắng bóng bác, như thể bác chưa từng ở đó bao giờ.
Con người không ai che chở, không ai quý trọng, không ai quan tâm
đó đã mất đi, đã khuất bóng”

02. YẾU TỐ HIỆN THỰC
• Akaki chính là con người hết sức nhỏ bé so với xã hội Nga thời bấy giờ, ngay cả
nguồn gốc của cái tên Akaki cũng hết sức ngẫu nhiên và không có gì là đặc biệt 
Akaki Akakievich (tức Akaki con của ông Akaki), mà lúc sinh ra được mẹ đặt cho

“CHIẾC ÁO
KHOÁC”

cũng là một sự sao chép (“tên bố nó làm sao thì cứ gọi nó như vậy”), đã nhấn mạnh
cái bản chất “chỉ biết chép mà không biết nghĩ”của nhân vật.
 Hình tượng Akaki trong Chiếc áo khoác tượng trưng cho sự nghèo
khổ, tình trạng thảm hại, vị trí xã hội thấp hèn nhỏ bé của những con
người thị dân, cách thức sống chỉ là tồn tại với bổn phận công chức
quèn, với sự đam mê trong tuyệt vọng một đồ vật xoàng xĩnh, với
một thế giới không tình người, chỉ toàn là sự hào nhoáng của danh
vọng, của vật chất tầm thường và bác Akaki là một con người  nhỏ bé
bị bỏ rơi bị quên lãng khỏi cái xã hội Nga nửa phong kiến nửa tư bản
thời bấy giờ.

Trong “Những linh hồn chết”
Gogol chủ yếu nói đến bọn thống
trị nhưng qua những trang mô tả
trại ấp của địa chủ và qua các
đoạn trữ tình ngoại đề ông đã
nói tới số phận đắng cay của
nông nô Nga. Biết bao nông nô
đã chết vì bệnh tật, mất mùa.
Con số hang tram nông nô chết
mà Chichikov mua được ở vài trại
ấp thôi đã nói rõ điều đó. Bọn

02. YẾU TỐ HIỆN THỰC

02. YẾU TỐ HIỆN THỰC
• Gogol hiểu rất rõ mọi thứ

• Mối quan hệ xã hội bị chi

đặc quyền vô hạn trong xã

phối bởi địa vị và vật chất

hội nhiều giai cấp, hiểu rõ

tầm thường, mọi thứ từ hàng

chính quyền quan liêu xa

hóa, danh dự, con người đều

rời

mọi

được quy đổi ra đồng Kopek,

phương diện và ông cũng

chế độ nông nô quá sâu sắc

hiểu được quyền lực đồng

đến

tiền trong thời ỳ khủng

thuyết là câu chuyện mua

hoảng kinh tế chính trị nửa

bán người bẩn thỉu (thậm chí

nhân

dân

về

thế
kỉ 19
• đầu
Vạch
trần
tất cả bộ mặt
xã hội không hề có chút
nương nhẹ nào, phơi bày
sự trống rỗng, vô nghĩa
bao trùm lên cuộc sống

nỗi

xuyên

suốt 

tiểu

là mua bán những người đã
chết), qua đó có thể thấy
được cái thối nát, vô nhân
đạo của chế nông nô thời kỳ

“NHỮNG
LINH HỒN
này.

02. YẾU TỐ HIỆN THỰC
• Thông qua các cuộc mua bán nông nô của Chichikov
với các điền chủ ta có thể thấy mối quan hệ giữa
điền chủ và nông nô chỉ là mối quan hệ sở hữu hàng
hóa của của kẻ cầm quyền và kẻ nô lệ

• Bên cạnh mối quan hệ xã hội giữa điền chủ và nông nô ta còn
bắt gặp mối quan hệ giữa những quý tộc công chức quan liêu
như quan tỉnh trưởng, quan thị trưởng, phó tỉnh trưởng,
chưởng lý, chánh án, cảnh sát trưởng, vị trưng thuế rượu, vị
quản đốc các công xưởng nhà nước.. cho tới những vị phu
nhân đài các đến “phu nhân yêu kiều về mọi phương diện''

“NHỮNG LINH HỒN CHẾT”

• Trong Những linh hồn chết hình ảnh con người nhỏ bé không được
thể hiện rõ nét như Chiếc áo khoác nhưng ta có thể điểm qua một
vài chi tiết như thân phận nông nô ở các điền trang, số phận những
linh hồn nông nô đã chết, suốt từ dầu đến cuối tiểu thuyết ta không
bắt gặp một tiếng nói cá nhân nào từ những người nông nô, họ hầu
như sống mà chỉ là sự tồn tại, không nhu cầu, không ước muốn,
không khát vọng và đấu tranh, từ đầu đến cuối chỉ nhất nhất tuân
theo một mệnh lệnh duy nhất của chủ nhân, họ là những công cụ
lao động sản xuất là những món hàng được trao đổi bằng những
đồng kopek, được định giá thông qua sức khỏe, tài năng, sự khôn
khéo để chỉ nhằm một mục đích có lợi nhuận cao nhất cho điền chủ,
cho đến khi chết tuy lợi nhuận buôn bán đã giảm sút nhưng đều
được những điền chủ cố gắng thu lợi nhuận về cho mình với giá cao
nhất từ việc cho không những nông nô bị chết để khỏi phải đóng
thuế đinh đến bán từng linh hồn chết với giá 30 xu một người. Như
vậy những nông nô dù sống hay chết đều chỉ là những con người

03

YẾU TỐ KỲ ẢO
QUA HAI TÁC PHẨM “CHIẾC ÁO
KHOÁC”
VÀ “NHỮNG LINH HỒN CHẾT”

03. YẾU TỐ KÌ
ẢO  “Cái kết huyền ảo”, như chính cách nói của nhà văn, là một sự đối lập,
bổ sung cho “câu chuyện nghèo nàn”về nhân vật “con người nhỏ bé”:

“CHIẾC ÁO
KHOÁC”

một con ma nhưng hết sức sống động, được coi là hồn của ông công
chức Akaki, tung hoành cướp bóc, trả thù những kẻ đã hành hạ mình,
trả thù cho những ngày đã phải sống âm thầm nhẫn nhịn.

 Bóng ma Akaki chỉ được biết đến qua “những lời đồn”(một
hiện thực khủng khiếp được Gogol nói đến không chỉ một lần
trong các tác phẩm của mình), chứ bản thân tác giả chưa bao
giờ đồng nhất con ma với Akaki. Như vậy, hình tượng con ma
mang đầy tính huyền hoặc, phi lý, nhưng đồng thời sự hiện
diện của nó không hề phá vỡ tính hiện thực của tác phẩm,
khiến “Chiếc áo khoác”hoàn toàn có quyền được xem là tác
phẩm khai sinh ra một chủ nghĩa hiện thực sống động mà về

03. YẾU TỐ KÌ
ẢO
“CHIẾC ÁO
KHOÁC”

Bằng bóng ma của Akaki Akakievich ở cuối tác phẩm Gogol thể
hiện sự phẫn nộ và long khao khát trả thù của những người bị
áp bức. Bóng ma đó đã rình lột cho được chiếc áo khoác của
nhân vật quan trọng.
“Chiếc áo khoác” của Gogol là tác phẩm có sức tố cáo mãnh liệt
và thấm đượm tinh thần nhân đạo. Đó là tác phẩm tiêu biểu, có
tính chất cương lĩnh của Gogol và văn học Nga trong thời kỳ
này.

“NHỮNG LINH HỒN
CHẾT”

03. YẾU TỐ KÌ
Trong tác phẩm Những
ẢO

linh hồn chết ngay cái tên cũng

mang một chút màu sắc kỳ bí, tâm linh. Xuyên suốt tác
phẩm là những yếu tố hoang đường.
Ngay đầu tác phẩm, về nhân vật Chichikov, sự xuất hiện
của nhân vật cũng mơ hồ không rõ ràng, dường như tác giả
muốn che dấu những hoàn cảnh cụ thể về nhân vật. Nhân
vật như hòa lẫn với thành phố NN, một thành phố cũng
không có thông tin cụ thể nào… điều này làm cho người đọc
như đang lạc vào thế giới giữa hư và thực. Và tự trong mỗi
người, một câu hỏi luôn hiện hữu liệu mọi sự việc có đang
diễn ra thực hay không?

•

Cái tàn ác, dã man đã biến những tâm hồn đang sống trong tác phẩm trở nên cỗi
cằn và chết hẳn, trở nên chai sạm và vô cảm trước nỗi đau của đồng loại, và thế
giới của quyền lực và đồng tiền xâm lấn tất cả các giác quan suy nghĩ của họ.

•

Tâm hồn con người gào khóc, máu me, đọa đày, đau đớn, giãy giụa trước hiện thực
trần trụi của xã hội Nga lúc bấy giờ. Sự thật được Gogol phơi bày ấy là cái bóng
của chiếc gương soi vào sâu trong tâm thức con người, nơi sự lương thiện bị cái ác
ăn mòn trở thành những linh hồn chết

•

 Hình tượng điển hình sắc nét nhất có lẽ là Sobakevich. Ở nhân vật này, thú tính
chiến thắng đã lộ ra ở ngay ngoại hình và tác phong của nó - ngoại hình thô kệch
và tác phong ục ịch vụng về của “một con gấu hạng vừa”. “Trong cái thân thể ấy
hình như hoàn toàn không còn linh hồn nữa, hay nếu có chăng nữa thì linh hồn ấy
không ở cái chỗ nó phải ở, mà trái lại ở đâu đâu bên kia núi, như linh hồn của một
Kôsei bất tử, và một cái mai đã phủ lên nó, dày cứng đến nỗi tất cả những gì cựa
quậy ở dưới đều chẳng gây ra chút chấn động nào trên mặt cả”. Linh hồn hóa thú,
như Gogol khắc vẽ nó, là linh hồn bị nô dịch bởi thân xác và bởi môi trường. Nó tìm
kiếm trước hết những lạc thú thân xác và nó bằng mọi cách thích nghi với môi
trường xã hội.

TỔNG
KẾT

Những linh hồn chết là một tác phẩm bất tử, Chiếc áo
khoác của Gogol không chỉ là một câu chuyện về đạo
đức con người, nó là thái độ đứng về phía những con
người nhỏ bé chống lại bạo lực cường quyền. hai tác
phẩm cho chúng ta thấy rõ những hình ảnh, những
thực trạng xã hôi, cuộc sống của người Nga thời bấy
giờ.  Gogol mạnh dạng khai thác những đề tài chưa ai
dám “khai”nói đúng hơn là chưa dám nghĩ đến để làm
nên tính chất khác biệt cho những sáng tác của mình.
Chính những yếu tố hiện thực và kỳ ảo đã làm nên sự
“kinh

điển

“cho Những

linh

hồn

chết và Chiếc

áo

khoác. Ngòi bút của Gogol  là tiếng nói của những con 
người nhỏ bé với khát vọng vượt lên trên chính mình và
mong muốn một cuộc sống tự do ,hạnh phúc..