BẮT ĐẦU

8 điểm
6 điểm

9 điểm

8 điểm

7 điểm

10điểm

Sóng trong đó các phần tử môi trường dao động theo
phương vuông góc với phương truyền sóng gọi là

Sóng
ngang.

Sóng
dọc
Sóng ánh
sáng
Sóng
âm

Để phân biệt sóng ngang và sóng dọc người ta dựa
vào
Phương truyền sóng
và tần số sóng.     

Tốc độ truyền sóng và
bước sóng

Phương dao động và phương
truyền sóng
Phương dao động và tốc độ
truyền sóng

Trong môi trường chất lỏng và chất khí thì sóng âm là

Sóng ánh
sáng

Sóng ngang hoặc
sóng dọc
Sóng ngang
Sóng dọc

Qúa trình truyền sóng là quá trình truyền

Phần tử vật
chất

Năng
lượng.
Tốc độ
sóng

Tần số
sóng

Sóng là
chuyển động tương đối của vật này
so với vật kia.     
sự co dãn tuần hoàn giữa các
phần tử môi trường.
dao động lan truyền trong không
gian theo thời gian.
sự truyền chuyển động cơ trong
không khí.

Hiện tượng sóng đổi phương truyền khi đi từ môi
trường này sang môi trường khác gọi là

Hiện tượng
giao thoa.

Hiện tượng
phản xạ
Hiện tượng
nhiễu xạ
Hiện tượng
khúc xạ

Để thực hiện những mô phỏng, dự
báo chính xác nhất về sóng thần, ta
cần có những kiến thức vật lí nào
liên quan đến hiện tượng sóng ?

CHƯƠNG II: SÓNG
Bài 6: Các đặc trưng vật lí
của sóng

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Các đại lượng
đặc trưng của
sóng

III. Luyện tập

II. Phương trình
sóng

I. Các đại
lượng đặc
trưng của
sóng

Phiếu học tập 1

Quan sát hình 6.2, thực hiện các yêu cầu sau:
a) Cho biết sóng truyền trên dây là sóng dọc hay sóng
ngang.
b) Mô tả chuyển động của từng điểm trên dây.

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
1. Chu kì, tần sô, biên độ sóng

Chu kì sóng là chu
kì dao động của các
phần tử.

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
1. Chu kì, tần sô, biên độ sóng

Tần số sóng là tần
số dao động của
các phần tử.

Phân loại sóng âm theo tần số

Sóng hạ âm
có tần số
nhỏ hơn 16
Hz

Sóng âm
nghe được có
tần số từ 16
Hz đến 20000
Hz

Sóng siêu âm
có tần số lớn
hơn 20000
Hz

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
1. Chu kì, tần sô, biên độ sóng

50Hz

50Hz

Khi môi trường
truyền sóng thay
đổi thì chu kì và tần
số của sóng không
đổi.

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
1. Chu kì, tần sô, biên độ sóng

Biên độ sóng là biên
độ dao động của
các phần tử.

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 1 về bước sóng: Bước sóng là quãng đường

sóng truyền được trong 1 chu kì

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 2 về bước sóng:
Bước sóng là khoảng cách
gần nhất giữa hai điểm dao
động cùng pha trên cùng
phương truyền sóng.
-

Khoảng cách gần nhất cùng pha: dmin cùng pha = λ

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 2 về bước sóng:
Bước sóng là khoảng cách
gần nhất giữa hai điểm dao
động cùng pha trên cùng
phương truyền sóng.
-

Khoảng cách gần nhất cùng pha: dmin cùng pha = λ

-

Khoảng cách gần nhất ngược pha: dmin ngược pha = λ/2

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 2 về bước sóng:
Bước sóng là khoảng cách
gần nhất giữa hai điểm dao
động cùng pha trên cùng
phương truyền sóng.
-

Khoảng cách gần nhất cùng pha: dmin cùng pha = λ

-

Khoảng cách gần nhất ngược pha: dmin ngược pha = λ/2

-

Khoảng cách gần nhất vuông pha: dmin vuông pha = λ/4

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 3 về bước sóng:
Bước sóng là khoảng cách
giữa hai đỉnh sóng liên tiếp
trên cùng phương truyền
sóng.
-

Khoảng cách giữa n đỉnh sóng liên tiếp: dn = (n – 1). λ

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

Định nghĩa 3 về bước sóng:
Bước sóng là khoảng cách
giữa hai đỉnh sóng liên tiếp
trên cùng phương truyền
sóng.
-

Khoảng cách giữa n đỉnh sóng liên tiếp: dn = (n – 1). λ

-

Khoảng thời gian n đỉnh sóng liên tiếp: tn = (n – 1).T

Phiếu học tập 2
Một bạn học sinh đang câu cá trên hồ nước.
Khi có sóng đi qua, bạn quan sát thấy phao
cầu cá nhỏ lên cao 6 lần trong 4 s. Biết tốc độ
truyền sóng là 0,5 m/s. Tính khoảng cách giữa
hai đỉnh sóng liên tiếp.

Phao cầu cá nhỏ lên cao 6 lần trong 4(s) → 5T = 4 → T = 0,8 s.
Khoảng cách giữa hai đỉnh sóng liên tiếp là:
λ = v.T = 0,5.0,8 = 0,4m.

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

- Tốc độ truyền sóng là tốc độ
lan truyền dao động trong

50Hz

không gian.

50Hz

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

- Tốc độ truyền sóng là tốc độ
lan truyền dao động trong

50Hz

không gian.
Đối với mỗi môi trường, tốc
độ truyền sóng là không đổi

50Hz

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

- Tốc độ truyền sóng là tốc độ
lan truyền dao động trong
không gian.
Đối với mỗi môi trường, tốc

50Hz

độ truyền sóng là không đổi
-

50Hz

Tốc độ truyền sóng phụ
thuộc

vào

đặc

tính

trường
Vrắn > Vlỏng > Vkhí

môi

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
2. Bước sóng và tốc độ truyền
sóng

- Tốc độ truyền sóng là tốc độ
lan truyền dao động trong
không gian.
Đối với mỗi môi trường, tốc

50Hz

độ truyền sóng là không đổi
-

50Hz

Tốc độ truyền sóng phụ
thuộc

vào

đặc

tính

môi

trường
Vrắn > Vlỏng > Vkhí
- Công thức tính tốc độ truyền

I. Các đại lượng đặc trưng của sóng
3. Cường độ sóng

Cường độ sóng I là năng lượng sóng truyền qua một đơn
vị diện tích vuông góc với phương truyền sóng trong
một đơn vị thời gian.

I=

Trong hệ SI, cường độ sóng có đơn vị là W/m2.
+ P: Công suất của sóng (W);
+ E: Năng lượng sóng (J);
+ S: Diện tích (m2) mà năng lượng sóng truyền qua
trong khoảng thời gian ∆t (s).

Phiếu học tập 3
Câu 2: Biết cường độ ánh sáng của
Mặt Trời đo được tại Trái Đất là
1,37.103 W/m2 và khoảng cách từ Mặt
Trời đến Trái Đất là 1,50.1011 m. Hãy
tính công suất bức xạ sóng ánh sáng
của Mặt Trời.

Công suất bức xạ sóng ánh sáng của Mặt Trời: 
P = I.S = I.4πr2 =1,37.103.4π.(1,50.1011)2 = 3,874.1026 (W)

II. Phương
trình sóng

II. Phương trình sóng

Phiếu học tập 4
Một sóng cơ học truyền theo phương Ox có phương trình sóng u =
10cos(800t – 20x) cm, trong đó tọa độ x tính bằng mét (m), thời gian t tính
bằng giây.
a) Chu kì, tần số và biên độ sóng.
b) Bước sóng và tốc độ truyền sóng.
c) Giá trị của li độ u, tại điểm có x = 50 cm vào thời điểm t = 4 s.

Phiếu học tập 5
Hai điểm gần nhất trên cùng phương truyền sóng dao động
lệch pha nhau một góc π/2 cách nhau 60 cm. Biết tốc độ truyền sóng là
330 m/s. Tìm độ lệch pha:
a) giữa hai điểm trên cùng phương truyền sóng, cách nhau 360 cm tại
cùng một thời điểm.
b) tại cùng một điểm trên phương truyền sóng sau một khoảng thời
gian là 0,1 s.

III.
Luyện
tập

TRIỆU PHÚ KIẾN
THỨC

Bước sóng λ
A

là khoảng cách giữa hai ngọn
sóng liên tiếp

C

bằng quãng đường mà sóng
truyền được trong một chu kì.

B

là khoảng cách giữa ba ngọn
sóng liên tiếp.

D

Cả A&C đều đúng.

Các đại lượng λ, v và T có mối liên hệ nào sau đây?

A

λ = v/T.

B

λ = v.T

C

v = λ.T.

D

T = v.λ.

Đơn vị cường độ sóng là

A

W/s.

C

J/s.

B

W/m2.

D

J/m2.

Tốc độ truyền sóng phụ thuộc vào
A

tần số dao động của nguồn.

C

cường độ sóng truyền qua.

B

biên độ dao động của các
phần tử môi trường.

D

tính chất của môi trường
truyền sóng.

Âm nghe được có tần số nằm trong khoảng
A

16Hz - 20000Hz.

C

dưới 16Hz.

B

trên 20000Hz.

D

D. 25000Hz-40000Hz.

Một người quan sát một chiếc phao trên mặt biển thấy nó nhô lên
cao 4 lần trong 18 s. Khoảng cách giữa hai ngọn sóng kề nhau là
6 m. Tốc độ truyền sóng trên mặt biển là
A

A. 2 m/s.

C

1 m/s.

B

4 m/s.

D

4,5 m/s

THANK YOU!