Luyện từ và câu

- Đại từ xưng hô là gì?

Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ
mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng
tôi ; mày, chúng mày; nó, chúng nó…..
- Khi xưng hô với thầy cô, với bạn bè ; em dùng đại từ
nào?

Thứ năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

I. Nhận xét:
1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm
gì ?
a. Rừng say ngây và ấm nóng.
Ma Văn Kháng

b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.
Võ Quảng

c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa
đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam

a. Rừng say ngây và ấm nóng.

b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.

c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành
đào.

I. Nhận xét:
1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm
gì?
Ví dụ
Tác dụng của từ
a. Rừng say ngây và
ấm
và nối say ngây với
ấm nóng.
nóng
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
Tiếng hót với Hoạ
lên những khúc nhạc tưng của nối
dìu dặt
Mi
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa
hoa
không
thớt, không đơm đặc như
như nối đơm đặc với đào
hoa đào. Nhưng cành mai
uyển chuyển hơn cành đào. Nhưng
nối 2 câu với nhau

Ví dụ
a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
lên những khúc nhạc tưng
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

Quan hệ từ là gì ?

Quan hệ từ là từ nối các
từ ngữ hoặc các câu
nhằm thể hiện mối quan
hệ giữa những từ ngữ
hoặc những câu ấy với
nhau: và, với, hay, hoặc,
nhưng, mà, thì, của, ở,
tại bằng, như, để, về…

Ví dụ
a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
lên những khúc nhạc tưng
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

biểu thị quan hệ
song song
biểu thị quan hệ
sở hữu
biểu thị quan hệ
so sánh
biểu thị quan hệ
tương phản

I. Nhận xét:
2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây: (rừng cây bị
chặt phá - mặt đất thưa vắng bóng chim ; mảnh vườn nhỏ
bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu hiện bằng những
cặp từ nào ?

a. Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì
thì mặt đất sẽ ngày càng
thưa vắng bóng chim.

b.Tuy
Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng
bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

2. Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng
một cặp quan hệ từ. Các cặp quan hệ từ thường gặp là:
- Vì …nên..; do…nên…; nhờ…mà…
( biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả)
- Nếu …thì…; hễ …thì…
( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả)
- Tuy …nhưng…; mặc dù …nhưng…
( biểu thị quan hệ tương phản)
- Không những …mà…; không chỉ…mà…
(biểu thị quan hệ tăng tiến)

Luyện tập
Bài 1: Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác
dụng của chúng:
a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót
kì diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.
VÕ QUẢNG

b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném
đá, nghe rào rào.
NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe
ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.

Theo VĂN LONG

Bài 1: Gạch dưới quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ
tác dụng của chúng:
Câu

Tác dụng của quan hệ từ

a.Chim, Mây, Nước
và
và Hoa đều cho
rằng tiếng hót kì
diệu của Hoạ Mi đã
làm cho tất cả
bừng tỉnh giấc.
VÕ QUẢNG

Chim, Mây,
và nối
với
Nước
của nối

Hoa

tiếng hót với Hoạ Mi
kì diệu

Câu

Tác dụng của quan hệ từ

b/ Những hạt mưa to và nặng
ném
như ai
bắtrơi
đầuxuống
rơi xuống
như
ai
đá ném đá, nghe rào rào.
NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

c/ Bé Thu rất khoái ra ban
ngồi ngồi
với ông
công
vớinội
ông nội,
vềrỉtừng
nghegiảng
ông rủ
giảng
về
loài
cây. từng loài cây.
Theo VĂN LONG

và nối to với nặng
như nối

rơi với
ai
xuống
ném đá

với nối ngồi với ông nội
về nối giảng với

từng
loài cây.

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng
biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?
a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có
nhiều cánh rừng xanh mát.
b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn
luôn học giỏi.

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng
biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?
Câu
a. Vì mọi người tích cực
trồng cây nên quê hương
em có nhiều cánh rừng
xanh mát.
b.Tuy
Tuy hoàn cảnh gia đình
khó khăn nhưng bạn
Hoàng vẫn luôn học giỏi.

Cặp quan hệ từ
Vì … nên …
biểu thị quan hệ
nguyên nhân - kết quả
Tuy … nhưng…
biểu thị quan hệ
tương phản

Bài 3: Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng, của.
-Em và Lan đi tập văn nghệ.
- Lan học không giỏi nhưng tính nết rất hiền lành.
- Cái cặp sách này là của em.

Trò chơi
ĐIỀN TỪ
Câu
- Bé học … trường mầm non.
- Bạn An đi học …...... xe đạp.
-…........ đã khuya ..….…. Bình vẫn ngồi
học.
- Cây dừa ….. cây dương được trồng
nhiều ở bờ biển.
- Bé Thu thích ra ban công ….. ngắm
khu vườn nhỏ …… nhà mình.
- Nam …………… giỏi văn ….. còn
giỏi cả môn toán nữa

Từ
Mặc dù
bằng

nhưng

ở
để

với

không những
của

mà