KHOA HỌC
TỰ NHIÊN 8

HOẠT ĐỘNG: KHỞI ĐỘNG
Nhiệm vụ: Em hãy tiến hành
mở cửa theo 2 cách sau:
Cách 1: Đặt tay gần bản lề
Cách 2: Đặt tay xa bản lề.
Trong hai cách trên. Em thấy
cách nào mở cửa dễ dàng hơn?

TIẾT 42. BÀI 18:
TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT

II. MOMENT LỰC

Luyện tập

Vận dụng

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
1. Thí nghiệm
- Dụng cụ như: H18.1 SGK/76
- Tiến hành
+ Gắn thanh nhựa lên giá tại trục quay O sao cho thanh nhựa
nằm cân bằng theo phương ngang.
+ Lần 1: Treo quả nặng vào điểm A quan sát hiện tượng xảy ra
rồi ghi vào phiếu học tập.
+ Lần 2: Bỏ quả nặng ở điểm A ra rồi để cho thanh ngang trở về
trạng thái cân bằng rồi tiếp tục treo quả nặng vào điểm C quan
sát hiện tượng rồi ghi vào phiếu học tập.
+ Lần 3: Làm như lần 2 nhưng treo quả nặng ở điểm O

PHIẾU HỌC TẬP
VỊ TRÍ TREO QUẢ NẶNG.
A
C
O

HIỆN TƯỢNG XẢY RA

TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu hỏi 1: Treo quả nặng vào vị trí nào thì
thanh quay, vào vị trí nào thì thanh không
quay?
Câu hỏi 2: Mô tả tác dụng làm quay của lực
khi treo quả nặng vào điểm A, điểm C.

Vận dụng: Lấy tay tác dụng vào cánh cửa các lực khác nhau theo chiều mũi tên
biểu diễn như ở Hình 18.2. Đường chứa mũi tên biểu diễn lực còn gọi là giá của
lực. Trường hợp nào làm quay cánh cửa?

Trường hợp 18.2c lực tác dụng có giá không song song và không cắt trục quay có tác dụng làm quay cánh cửa.

TRẢ LỜI CÂU HỎI
1) Vị trí tác dụng lực nào trong Hình 18.3 có thể
làm cho tay nắm cửa quay quanh trục của nó? Vị
trí nào làm cho tay nắm cửa không quay quanh
trục của nó?
2) Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm cho tay
nắm cửa quay dễ dàng hơn?

TRẢ LỜI

1) Vị trí tác dụng lực  trong hình 18.3 có thể làm tay nắm cửa quay quanh trục
của nó là B, C. Vị trí làm tay nắm cửa không quay quanh trục của nó là A
2) Lực tác dụng ở vị trí C có thể làm cho tay nắm cửa dễ dàng quay hơn.
3.  Kết luận: Khi lực tác dụng vào vật có giá không song song và không

cắt trục quay thì sẽ làm quay vật.

dùng cờ lê
vặn ốc

vặn vòi
nước

đẩy cầu
bập bênh

vặn nắm
cửa

xoay vô
lăng

đẩy cửa
ra vào

TIẾT 43. BÀI 18:
TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC.
MOMENT LỰC

I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
II. MOMENT LỰC
1. Thí nghiệm
- Thí nghiệm: H18.1 SGK/76
- Tiến hành
+ Lần 1: Đồng thời treo hai của nặng giống nhau vào
hai điểm A và C
+ Lần 2: Treo 2 của nặng vào điểm A và 1 quả nặng
vào điểm C
+ Lần 3: Treo 1 của nặng vào điểm B và 1 quả nặng vào điểm C
- Điền trạng thái thanh ngang trong ba lần thí nghiêm vào bảng kết quả sau

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
Thí nghiệm theo nhóm
Bước 1: Bố trí thí nghiệm ở Hình 18.1 SGK
Bước 2: Treo đồng thời 2 quả nặng giống nhau vào 2 điểm A, C. Nhận xét trạng thái của thanh
ngang.
Bước 3: Treo 2 quả nặng điểm A, 1 quả nặng vào điểm C. Nhận xét trạng thái của thanh ngang.
Bước 4: Treo 1 quả nặng giống nhau vào điểm B, 1 quả nặng vào điểm C. Nhận xét trạng thái của
thanh ngang.
PHIẾU HỌC TẬP 2
Làm thí nghiệm và điền vào bảng sau:
Vị trí treo quả nặng
Độ lớn của lực tác
Khoảng cách giá Trạng thái của thanh
dụng vào 2 đầu thanh
của lực
ngang
Treo đồng thời 2 quả nặng giống  
 
 
nhau vào 2 điểm A, C
 
Treo 2 quả nặng điểm A, 1 quả
 
 
 
nặng vào điểm C
 
Treo 1 quả nặng giống nhau vào  
 
 
điểm B, 1 quả nặng vào điểm C
 

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
Kết quả thí nghiệm
Làm thí nghiệm và điền vào bảng sau:
Vị trí treo quả nặng

Độ lớn của lực tác
dụng vào 2 đầu thanh
FA = FC
Treo đồng thời 2 quả nặng giống
nhau vào 2 điểm A, C
F A > FC
Treo 2 quả nặng điểm A, 1 quả
nặng vào điểm C
FB = FC
Treo 1 quả nặng giống nhau vào
điểm B, 1 quả nặng vào điểm C

Khoảng cách giá
của lực
dA = dC

Trạng thái của thanh
ngang
Thanh cân bằng

dA = dC

Thanh quay ngược
chiều kim đồng hồ
Thanh quay cùng
chiều kim đồng hồ

dB < dC

TIẾT 44. BÀI 18:
TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC.
MOMENT LỰC

BÀI 18. TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
Kết quả thí nghiệm
Làm thí nghiệm và điền vào bảng sau:
Vị trí treo quả nặng

Độ lớn của lực tác
dụng vào 2 đầu thanh
FA = FC
Treo đồng thời 2 quả nặng giống
nhau vào 2 điểm A, C
F A > FC
Treo 2 quả nặng điểm A, 1 quả
nặng vào điểm C
FB = FC
Treo 1 quả nặng giống nhau vào
điểm B, 1 quả nặng vào điểm C

Khoảng cách giá
của lực
dA = dC

Trạng thái của thanh
ngang
Thanh cân bằng

dA = dC

Thanh quay ngược
chiều kim đồng hồ
Thanh quay cùng
chiều kim đồng hồ

dB < dC

THẢO LUẬN

Câu 1: Tác dụng làm quay thanh nhựa phụ thuộc
như thế nào vào độ lớn của lực?
TL: Cùng một vị trí treo vật, quả nặng có khối lượng
lớn hơn sẽ làm thanh quay nhiều hơn.

Câu 2: Tác dụng làm quay thanh nhựa phụ thuộc
như thế nào vào khoảng cách giá của lực?
TL: Cùng một quả nặng, nếu treo vật ở vị trí xa trục
quay hơn thì sẽ làm quay thanh nhiều hơn.

Câu 3: Thế nào gọi là Moment lực?

Kết luận
- Moment lực là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay
của lực quanh một điểm hoặc một trục.
- Lực càng lớn, moment lực càng lớn, tác dụng làm quay
càng lớn.
- Giá của lực càng cách xa trục quay, moment lực càng lớn,
tác dụng làm quay càng lớn.

3. Trả lời câu hỏi H 18.4 SGK/78
- Hình 18.4 a: độ lớn lực F1 và F2 bằng
nhau, khoảng cách giá của lực F2 cách xa
trục quay hơn lực F1 do đó  momen lực
F2 lớn hơn F1

- Hình 18.4 b: độ lớn lực F1 nhỏ hơn F2,
khoảng cách giá của 2 lực đến trục quay
là như nhau do đó  momen lực F2 lớn
hơn F1.

VẬN
DỤNG

Giao nhiệm vụ vào cuối giờ

Thiết kế 1 video giới thiệu những ứng
dụng (ít nhất 5 ứng dụng) của moment
lực vào thực tế cuộc sống hàng ngày.

Hình thức: Hoạt động nhóm (4-5 học sinh) hoặc cá nhân
Các phần mềm khác nhau để làm video: Capcut, Power Point…

BÁO CÁO VIDEO
Các nhóm trình bày bài làm, các nhóm khác quan
sát, nhận xét theo thang đánh giá.

Thang đánh giá
Các mức của thang đo
Mức 1: Chưa làm được
Mức 2: Đã làm được nhưng chưa
tốt.
Mức 3: Làm được ở mức rất tốt

Các tiêu chí

3

2

1

Nêu được ít nhất 5 ứng
dụng của moment lực
trong cuộc sống

 

 

 

Hình ảnh rõ nét, kênh
hình, kênh chữ phù hợp.
Màu sắc, âm thanh hấp
dẫn, thu hút người xem.

 

 

 

 

 

 

TIẾT 45. BÀI 18:
TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC.
MOMENT LỰC

Bài tập 1: Nêu một số ví dụ trong thực tế về lực tác dụng làm quay vật.
Lái xe ô tô: người lái xe tác dụng lực vào vô – lăng làm vô
– lăng quay quanh trục của nó.

Bài tập 2:
Nêu các ví dụ trong thực tế cần làm tăng mômen lực bằng cách:
a. Tăng độ lớn của lực.
b. Tăng khoảng cách từ trục quay đến giá của lực.
c. Tăng đồng thời cả độ lớn của lực và khoảng cách từ trục quay đến giá
của lực.
23

a. Tăng độ lớn của lực.
Trường hợp nắp lọ quá chặt, ta cần tăng lực tác dụng vào
nắp để làm nó quay và mở được.
b. Tăng khoảng cách từ trục quay đến
giá của lực.
Trường hợp ốc quá chặt, người thợ sửa
chữa thường phải dùng thêm một đoạn
ống thép để nối dài thêm cán của chiếc
c. Tăng đồng thời cả độ lớn của lực và
cờ - lê giúp tháo ốc ra dễ hơn.
khoảng cách từ trục quay đến giá của
lực.
Trong trường hợp cần kéo một vật nặng ở
dưới hố lên nếu ta tăng đồng thời cả lực

24

Bài tập 3:
Hình sau là ảnh chiếc kìm cán dài dùng để cắt sắt và dao xén giấy.
Trong mỗi hình, nêu rõ bộ phận nào của dụng cụ sẽ quay được khi chịu
lực tác dụng?

25

Bài tập 4
Giải thích cách tác dụng lực khi bắt đầu đạp pê-đan để xe đạp có thể
chuyển động?

- Dựa vào đặc điểm của lực có thể làm quay vật là lực tác dụng vào vật
có giá không song song và không cắt trục quay thì sẽ làm vật quay
- Ta thấy: Chân tác dụng lên pê – đan một lực có phương thẳng đứng
hướng xuống dưới, vuông góc với pê – đan làm đùi đĩa quay quanh
trục, giúp đĩa và xích chuyển động kéo theo bánh líp xe chuyển động
làm bánh xe quay.

Bài tập 5
Giải thích được cách sử dụng cờ lê để vặn ốc một cách dễ dàng?

Người ta thường sử dụng cờ lê để vặn ốc khi chiếc ốc rất
chặt, khó thể có dùng tay không để vặn.
Vì:
- Một đầu cờ lê gắn với ốc tạo ra trục quay, ta cầm tay vào đầu
còn lại và tác dụng một lực có giá không song song và không
cắt trục quay sẽ làm ốc quay.
- Hơn nữa giá của lực cách xa trục quay nên tác dụng làm quay
ốc lớn hơn khi ta dùng tay không để vặn ốc.

Bài tập 6(Câu hỏi phần Mở bài)
Khi đẩy nhẹ cửa, tay ta đặt xa các bản
lề của cánh cửa (hình a) thì mở cửa sẽ
dễ dàng hơn khi đặt tay gần bản lề vì
giá của lực càng cách xa trục quay,
moment lực càng lớn và tác dụng làm
quay càng lớn.
30

BÁO CÁO VIDEO
Các nhóm trình bày bài làm, các nhóm khác quan
sát, nhận xét theo thang đánh giá.

Thang đánh giá
Các mức của thang đo
Mức 1: Chưa làm được
Mức 2: Đã làm được nhưng chưa
tốt.
Mức 3: Làm được ở mức rất tốt

Các tiêu chí

3

2

1

Nêu được ít nhất 5 ứng
dụng của moment lực
trong cuộc sống

 

 

 

Hình ảnh rõ nét, kênh
hình, kênh chữ phù hợp.
Màu sắc, âm thanh hấp
dẫn, thu hút người xem.