Thứ năm ngày 29 tháng 11 năm 2023
Tập làm văn
LUYỆN TẬP TẢ NGƯỜI
(Tả ngoại hình)

Trang 130

* Em hãy nêu cấu tạo của bài văn tả người?

Bài văn tả người thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2. Thân bài:
a.Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm
vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, đôi
mắt, hàm răng …)
b.Tả tính tình, hoạt động ( lời nói, cử chỉ,
thói quen, cách cư xử với người khác…)
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

1.Chọn làm một trong hai bài tập sau:
a. Đọc bài Bà tôi của Mác-xim Go-rơ-ki (SGK-122) và trả
lời câu hỏi:

- Đoạn 1: Tả đặc điểm gì về ngoại hình của bà?
+ Tóm tắt các chi tiết được miêu tả ở từng câu.
+ Các chi tiết đó quan hệ với nhau như thế nào ?

- Đoạn 2 còn tả những đặc điểm gì về ngoại hình của
bà? Các đặc điểm đó quan hệ với nhau như thế nào?
Chúng cho biết điều gì về tính tình của bà?

* Đoạn 1: Tả mái tóc của người bà ( đoạn gồm 3 câu).
Tóm tắt
các chi
tiết được
miêu tả
ở từng
câu.

Các chi tiết
đó quan hệ
với nhau
như thế
nào?

Câu 1 - mở đoạn: Giới thiệu bà ngồi cạnh cháu,
chải đầu.
Câu 2: Tả khái quát đặc điểm mái tóc của
bà : đen, dày kỳ lạ.
Câu 3: Tả độ dày của mái tóc qua cách bà chải
đầu và từng động tác (nâng mớ tóc lên, ướm
trên tay, đưa một cách khó khăn chiếc lược thưa
bằng gỗ vào mái tóc dày)

- Các chi tiết đó quan hệ chặt chẽ với nhau,
chi tiết sau làm rõ chi tiết trước.

* Đoạn 2 tả giọng nói, đôi mắt, khuôn mặt của bà.
Đoạn
2: Tả
những
đặc
điểm
gì về
ngoại
hình
của
bà?

* Câu 1: Tả đặc điểm của giọng nói: trầm bổng,
ngân nga.
* Câu 2: Tả tác động của giọng nói vào tâm hồn cậu
bé: khắc sâu vào trí nhớ dễ dàng và như những đoá
hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống.
* Câu 3: Tả sự thay đổi của đôi mắt khi bà mỉm
cười: Hai con ngươi đen sẫm nở ra và tình cảm ẩn
chứa trong đôi mắt: long lanh, dịu hiền khó tả, ánh
lên những tia sáng ấm áp, tươi vui
* Câu 4: Tả khuôn mặt của bà: hình như vẫn tươi
trẻ, dù trên đôi má đã có nhiều nếp nhăn.

* Các đặc điểm đó quan hệ với nhau như thế nào?
Chúng cho biết điều gì về tính tình của bà?
* Các đặc điểm về ngoại hình có quan hệ chặt chẽ với
nhau. Chúng không chỉ khắc hoạ rõ nét về hình dáng
của bà mà còn nói lên tính tình của bà: bà dịu dàng,
dịu hiền, tâm hồn tươi trẻ, yêu đời, lạc quan.

b/ Đoạn văn sau tả những đặc điểm nào về ngoại hình
của bạn Thắng ? Những đặc điểm ấy cho biết điều gì
về tính tình của Thắng?
* Đoạn văn gồm 7 câu:
*Câu 1: Giới thiệu chung về Thắng ( con cá vược, có
tài bơi lội), trong thời điểm được miêu tả đang làm gì.
Câu 2: tả chiều cao của Thắng–hơn hẳn bạn một cái đầu.

* Câu 3: tả nước da của Thắng – rám đỏ …
* Câu 4: tả thân hình của Thắng ( rắn chắc, nở nang,…)
* Câu 5: tả cặp mắt to và sáng.
* Câu 6: tả cái miệng tươi, hay cười.
* Câu 7: tả cái trán rô bướng bỉnh.

* Những đặc điểm ấy cho biết điều gì về tính tình của
Thắng?
Tất cả các đặc điểm được miêu tả quan hệ chặt chẽ
với nhau, bổ sung cho nhau, làm hiện lên rất rõ không
chỉ vẻ ngoài của Thắng – một đứa trẻ lớn lên ở biển,
bơi lội rất giỏi, có sức khỏe dẻo dai mà cả tính tình
Thắng – thông minh, bướng bỉnh và gan dạ.
Khi tả ngoại hình nhân vật cần lưu ý điều gì?
Khi tả ngoại hình nhân vật, cần chọn những chi tiết
tiêu biểu để chúng bổ sung cho nhau, giúp khắc hoạ rõ
nét hình ảnh nhân vật.

2. Lập dàn ý cho bài văn tả một người mà em thường
gặp (thầy giáo, cô giáo, chú công an, người hàng
xóm…)
- Học sinh nhắc lại cấu tạo bài văn tả người:
Bài văn tả người thường có ba phần:
1.Mở bài: Giới thiệu người định tả.
a.Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về
2.Thân bài:
tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, cặp
mắt,hàm răng…)
b.Tả tính tình,hoạt động ( lời nói, cử chỉ, thói quen,
cách cư xử với người khác…)
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

Dàn ý bài văn tả cô giáo:
1.Mở bài: Hàng ngày em đến lớp em luôn nhìn thấy cô - cô
giáo dạy em hồi lớp....
2. Thân bài:
+ Cô năm nay khoảng... tuổi.Trông cô...
+ Dáng người cô... (thon thả), trông cô rất hiền.
+ Mái tóc của cô...,
+ Khuôn mặt...,
+ Làn da…
+ Đôi mắt... ,
+ Cô luôn mỉm cười với chúng em, mỗi khi cô cười để lộ hàng
răng...
+ Giọng nói của cô...
+ Cô quan tâm đễn từng học sinh...
3.Kết bài: Tình cảm của em….

CỦNG CỐ - DẶN DÒ:
- Nhắc lại cấu tạo bài văn tả người.
- Về làm dàn ý trong bài tập 2.
- Xem bài mới tuần sau.

------Hết ------