A. MỞ ĐẦU

“Ngày mai tôi đi Hà Nội”
Câu trên gợi cho em những nghĩa
nào?

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TRÒ CHƠI HÀNH TRÌNH TÌM
MẬT

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
* HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
MỚI

Trong giao tiếp bằng ngôn từ, có những ý
nghĩa được hiển thị ngay trên từ ngữ (nghĩa
tường minh) và có nhứng ý nghĩa ngầm chứa,
cần phải suy luận mới biết được (nghĩa hàm
ẩn).
- Nghĩa hàm ẩn giúp chuyển tải nhiều diều ý
nhị, kín đáo, sâu xa,...; làm cho giao tiếp ngôn
từ được uyển chuyển, phong phú, thú vị. Đặc
biệt, trong văn học, các nội dung, thông điệp
mà tác giả muốn chuyển tải thường được thể
hiện dưới hình thức nghĩa hàm ẩn.

LUYỆN TẬP

Sử dụng kĩ thuật trạm

Trạm 1

Trạm 2

Trạm 3

LUYỆN TẬP

Trạm 1: Bài tập 1

Đặt trong ngữ cảnh cuộc đối thoại được thể hiện ở
bài ca dao số 2, nghĩa hàm ẩn của câu “Chú chuột
đi chợ đường xa/ Mua mắm mua muối giỗ cha con
mèo" là gì?
Theo em, qua câu ca dao “Cưới em ba chum mật
ong/ Mười thúng mỡ muỗi ba nong quýt đấy..", anh
học trò thực sự muốn nói điều gì?

LUYỆN TẬP

Sử dụng kĩ thuật trạm

Trạm 1

Trạm 2

Trạm 3

Bài tập 2
Trạm 2: Cho biết nghĩa hàm ẩn của những câu in
đậm trong các trường hợp sau:
Chập chập rồi lại Cheng Cheng
Con gà sống lớn để riêng cho thầy.
Ồng Giuốc-đanh: - Thế này là thế nào? Bác may hoa
ngược mất rồi.
Phó may: - Ngài có bảo là ngài muốn may xuôi hoa
đâu.
Ông Giuốc-đanh: - Lại còn phải bảo cái đó à?
Phó may: - Vâng, phai bảo chứ. Vì tất cả những
người quý phái đều mặc như thế này cả.

LUYỆN TẬP

Sử dụng kĩ thuật trạm

Trạm 1

Trạm 2

Trạm 3

Trạm 3: Xác định nghĩa hàm ẩn của các câu tục ngữ
dưới đây:
Có tật giật mình.
Đời người có một gang tay
Ai hay ngủ ngày, còn có nửa gang.
Cười người chớ vội cười lâu
Cười người hôm trước, hôm sau người cười.
Lời nói gói vàng.
Lưỡi sắc hơn gươm

Trạm 1: Bài ca dao số 2:
*Mèo là kẻ thù của chuột; Cha của mèo chết chuột lại
lo làm đám giỗ. việc kẻ bị ức hiếp làm giỗ cha kẻ thù
là một cách nói phi lí, vì làm giỗ là việc trong nội bộ
gia đình.-> Vậy có thể hiểu đây là lời nguyên rủa,
tiếng chửi, sự vạch mặt của dân gian đối với những
kẻ đạo đức giả.
 * Ở bài ca dao số 3, cầu ''Cưới em ba chum mật ong/
Mười thúng mỡ muỗi ba nong quýt đẫy...” là lời đáp
của anh. học trò nghèo trước việc thách cưới của bên
nhà gái.
Vể lễ vật, ngoài thứ khó nhưng vẫn có thể kiếm được
như mật ong, quýt thì mỡ muỗi là thứ không thể có
được. Vì vậy, đây có thể coi là sự vô vọng, là sự đẩu
hàng của anh học trò.

Trạm 2:
a. Nghĩa hàm ẩn của cầu này là ông thầy cúng tham
ăn.
b. Câu này cùa anh thợ may ám chỉ việc ông Giuốcđanh muốn làm quý tộc. Đồng thời, người nói cũng
có ý giễu cợt một cách kín đáo: ông không thể thành
quý tộc được khi một quy cách thông thường vẽ lễ
phục quý tộc như vậy mà cũng không biết.
 

Trạm 3:
a. Nghĩa hàm ẩn của câu tục ngũ là những
người có khiếm khuyết, hoặc mắc lỗi lầm khi
nghe người khác nhắc đến nhũng khiếm khuyết
hoặc lỗi lầm đó (dù không phải nhằm đến mình)
cũng chột dạ, sợ hãi nghĩ là họ nói mình.
b. Câu tục ngữ so sánh chiểu dài của đời người
với chiểu dài của gang tay. Câu tục ngữ chê
trách những người lười biếng, lãng phí thời gian.

KĨ THUẬT 3-2-1

Sau khi học xong tiết thực hành tiếng Việt
em hãy nêu 3 điều em tâm đắc nhất, 2 điều
còn băn khoăn và 1 điều em muốn đề nghị

D. VẬN DỤNG

Đặt câu có sử dụng nghĩa hàm ẩn và chỉ ra
nghĩa hàm ẩn trong câu vừa đặt.