TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN HỒNG

TIẾNG VIỆT – LỚP 5B

GIÁO VIÊN: HOÀNG THỊ DUNG

ĐEO KHẨU
TRANG CHỐNG
CORONA

1
4

2

3

TIẾNG VIỆT

Mục tiêu bài học
Biết kiểm
tra vốn từ
của mình
theo các
nhóm từ
đồng nghĩa

Đặt được
câu theo
yêu cầu.

1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
a) Xếp các tiếng sau đây thành những nhóm đồng nghĩa :
r
đỏ

r
trắng

r
xanh

r
điều

r
lục

r
bạch

r
son

r
đào

r
hồng

r
biếc

1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
b) Tìm các tiếng cho trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống:

(đen, thâm, mun, huyền, ô, mực)

- Bảng màu đen gọi là bảng ...
- Mèo màu đen gọi là mèo ...
- Mắt màu đen gọi là mắt ...
- Chó màu đen gọi là chó ...
- Ngựa màu đen gọi là ngựa ...
- Quần màu đen gọi là quần ...

Trò chơi

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Bảng màu đen
gọi là bảng gì?

Bảng đen

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Mèo màu đen gọi là
mèo gì?

Mèo mun

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Mắt màu đen gọi là
mắt gì?

Mắt huyền

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Chó màu đen gọi là
chó gì?

Chó mực

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Ngựa màu đen gọi là
ngựa gì?

Ngựa ô

ĐỐ BẠN ĐỐ BẠN

Mắt màu đen gọi là
mắt gì?

Quần thâm

1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
b) Tìm các tiếng cho trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống:

(đen, thâm, mun, huyền, ô, mực)

- Bảng màu đen gọi là bảng đen
...
mun
- Mèo màu đen gọi là mèo ...
huyền
- Mắt màu đen gọi là mắt ...
mực
- Chó màu đen gọi là chó ...
ô
- Ngựa màu đen gọi là ngựa ...
- Quần màu đen gọi là quần thâm
...

2. Đọc bài văn sau
Chữ nghĩa trong văn miêu tả
Trong miêu tả, người ta thường hay so sánh. So sánh thì vô cùng: Cậu ta
mới chừng ấy tuổi mà trông như một cụ già. Đấy là so sánh người với người.
Có khi so sánh người với các con vật: Trông anh ta như một con gấu. Có khi
so sánh người với cây, với hoa: Cô gái vẻ mảnh mai, yểu điệu như một cây
liễu. Có trường hợp người viết lấy nhỏ để so sánh với to: Con rệp to kềnh
như một chiếc xe tăng. Có khi làm ngược lại: Con lợn béo như một quả sim
chín; Trái đất đi như một giọt nước mắt giữa không trung.
So sánh thường đi kèm nhân hóa. Người ta có thể so sánh nhân hóa để tả
bên ngoài: Con gà trống bước đi như một ông tướng. So sánh
và nhân hóa để tả tâm trạng: Dòng sông chảy lặng lờ như đang
mãi nhớ về một con đò năm xưa.

2. Đọc bài văn sau
Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một dòng sông mà ai cũng
miêu tả giống nhau thì không ai thích đọc. Vì vậy, ngay trong quan sát để miêu tả,
người viết phải tìm ra cái mới, cái riêng. Nhìn một bầu trời đầy sao, Huy-gô thấy nó
như một cánh đồng lúa chín, ở đó người gặt đã bỏ quên một cái liềm con là vành
trăng non. Mai-a-cốp-xki thì lại thấy những ngôi sao kia như những giọt nước mắt
của người da đen. Còn đối với Ga-ga-rin những vì sao là những hạt giống mới mà
loài người vừa gieo vào vũ trụ. Ba hình ảnh cánh đồng lúa chín, những giọt nước
mắt, những hạt giống mới rất khác nhau, nhưng đều đúng và đều hay. Và rất riêng,
rất mới. Miêu tả cây cối, có nhà văn thấy chúng giống như những con người đang
đứng tư lự (vì trời lặng gió), có nhà văn lại thấy chúng tựa những con ngựa đang phi
nhanh, bờm tung ngược (vì đang có gió thổi rất mạnh), có nhà văn lại
bảo chúng là những cái lồng chim của thiên nhiên, trong mỗi cái lồng
có những con chim đang nhảy, đang chuyền… Không có cái mới, cái
riêng thì không có văn học. Tôi xin được nói thêm : phải có cái mới, cái
riêng bắt đầu từ sự quan sát. Rồi sau đó đến cái mới, cái riêng trong
tình cảm, trong tư tưởng.
Theo PHẠM HỔ

THẢO LUẬN THEO NHÓM
Trong miêu tả, người ta thường hay so sánh. Em hãy
tìm hình ảnh so sánh trong đoạn 1.
So sánh thường kèm theo nhân hoá. Người ta có thể
so sánh, nhân hoá để tả bên ngoài, tả tâm trạng. Em
hãy tìm hình ảnh so sánh, nhân hoá có trong đoạn 2.
Trong quan sát để miêu tả, người ta còn tìm ra cái mới, cái
riêng. Em hãy nêu ví dụ về một câu văn có cái mới, cái riêng
trong đoạn 3.

THẢO LUẬN THEO NHÓM
Hình ảnh so sánh trong đoạn 1
• Cậu ta mới chừng ấy tuổi mà trông như một cụ già.
• Trông anh ta như một con gấu.
• Cô gái vẻ mảnh mai, yểu điệu như một cây liễu.
• Con rệp to kềnh như một chiếc xe tăng.
• Con lợn béo như một quả sim chín.
• Trái đất đi như một giọt nước mắt giữa không trung.

THẢO LUẬN THEO NHÓM
Hình ảnh so sánh, nhân hoá có trong đoạn 2

• Con gà trống bước đi như một ông tướng.
• Nắm lá đầu cành xoè ra như một bàn tay.
• Dòng sông chảy lặng lờ như đang mải nhớ về một
con đò năm xưa.

THẢO LUẬN THEO NHÓM
Em hãy nêu ví dụ về một câu văn có cái mới, cái riêng
trong đoạn 3.

••
•
•
•
•

• một
Miêubầu
tả cây
Nhìn
trời cối
đầy sao
Cây
như
những
con người
đang
đứng
tư lúa
lự (vì
trời lặng
Huycối
– gô
thấy
nó giống
như một
cánh
đồng
chín.
gió).
Mai-a-cốp-xki thì lại thấy những ngôi sao kia như những
Cây
tựamắt
những
con ngựa
đang phi nhanh, bờm tung
giọt cối
nước
của người
da đen.
ngược (vì đang có gió thổi rất mạnh).
Ga-ga-rin thì những vì sao là những hạt giống mới mà loài
Cây
cốivừa
là những
cái vũ
lồng
người
gieo vào
trụ.chim của thiên nhiên, trong mỗi
cái lồng có những con chim đang nhảy, đang chuyền…

2. Từ gợi ý của bài văn trên, em hãy đặt câu
theo một trong những yêu cầu dưới đây:
Miêu tả một dòng sông,
dòng suối hoặc dòng kênh
đang chảy.
Miêu tả đôi mắt của một
em bé.
Miêu tả dáng đi của một
người.

Dòng
sông
Hồng
nhưvàmột
dải
Cômắt
bé
vừa
đi xoe
vừa
nhảy
Đôi
em
tròn
sáng
lụa
đào
duyên
dáng.
long
lanh
như
haichim
hòn
bisáo.
ve.
như
một
con

Câu 1:
Từ đồng nghĩa với tổ quốc là?

a. nhà cửa

b. giang sơn

c. ruộng đồng

Câu 2:
Từ đồng nghĩa với thanh bình là?

a. hoà bình

b. lấp lánh

c. chiến tranh

DẶN DÒ
Xem lại bài học

Chuẩn bị:
Ôn tập về từ
và cấu tạo từ

TẠM BIỆT CÁC EM