GV. LIM TRƯỜNG VÂN

CHƯƠNG V. DỮ LIỆU VÀ BIỂU ĐỒ
BÀI 18. THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

Khái niệm, thuật ngữ
Số liệu rời rạc, số liệu liên tục
1. THU THẬP DỮ LIỆU

Kiến thức, kĩ năng
- Thực hiện và lí giải việc thu thập dữ liệu
- Phân loại số liệu rời rạc, số liệu liên tục

HĐ1. Nêu các phương pháp thu thập dữ liệu đã học. Mỗi phương pháp cho một ví dụ

Các phương pháp thu thập dữ liệu đã được học: quan sát, làm thí
nghiệm, lập phiếu hỏi,... hay thu thập từ những nguồn có sẵn như sách
báo, trang web,...
Ví dụ:
- Làm thí nghiệm đo nhiệt độ của nước trong quá trình đun sôi
- Lập phiếu hỏi các con vật nuôi yêu thích của các bạn trong lớp
- Tra cứu số ca mắc covid của thế giới năm 2020

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
1. THU THẬP DỮ LIỆU

Kết luận:
Thu thập dữ liệu có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp:
* Thu thập dữ liệu trực tiếp là việc thu thập dữ liệu thông qua quan sát, làm thí nghiệm,
lập bảng hỏi, phỏng vấn, …..
* Thu thập dữ liệu gián tiếp là việc thu thập dữ liệu từ những nguồn có sẵn như sách, báo,
mạng internet, …..
Để có thể đưa ra các kết luận hợp lí, dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính đại diện cho
toàn bộ đối tượng đang được quan tâm.

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
1. THU THẬP DỮ LIỆU

Ví dụ:
Một số bạn trong trong lớp đã thu thập dữ liệu như sau:
- Bạn Đông: Lập bảng hỏi các bạn về điểm kiểm tra giữa học kì 1 của các bạn trong lớp.
- Bạn Quỳnh:Tra thông tin trên mạng về các hãng điện thoại đang bán trên thị trường
- Bạn Trang: Kiểm tra số km đi được (trên tốc kế) của xe máy các thầy cô ở trong trường.
- Bạn Nhi: Hỏi các bạn trong lớp về các môn thể thao yêu thích.
Bạn nào thu thập dữ liệu gián tiếp, bạn nào thu thập dữ liệu trực tiếp?

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
1. THU THẬP DỮ LIỆU

LỜI GIẢI
Bạn Đông: Lập bảng hỏi các bạn về điểm kiểm tra giữa học kì 1 của các bạn trong
lớp.
=> Trực tiếp
Bạn Quỳnh:Tra thông tin trên mạng về các hãng điện thoại đang bán trên thị trường
=> Gián tiếp
Bạn Trang: Kiểm tra số km đi được (trên tốc kế) của xe máy các thầy cô ở trong
trường => Trưc tiếp
Bạn Nhi: Hỏi các bạn trong lớp về các môn thể thao yêu thích. => Trực tiếp

1.GV.
THULIM
THẬPTRƯỜNG
DỮ LIỆU

VÂN

HỌC SINH ĐỌC VÍ DỤ 1 TRANG 91 SGK VÀ LÀM LUYỆN TẬP 1 TRANG 91

Luyện tập 1 trang 91 Toán 8 Tập 1: Em hãy cho biết phương pháp thu thập dữ
liệu trong mỗi trường hợp sau là trực tiếp hay gián tiếp.
a) Nam vào website của Tổng cục Thống kê và ghi lại số quận/huyện của các
tỉnh/thành phố thuộc đồng bằng Bắc Bộ.
b) Thầy giáo dạy Giáo dục thể chất đã đo và ghi lại thời gian chạy cự li 1 000  mét
của các bạn học sinh khối 8.
Lời giải
a) Phương pháp thu thập dữ liệu của Nam là gián tiếp.
b) Phương pháp thu thập dữ liệu của thầy giáo dạy Giáo dục thể chất là trực tiếp.

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
2. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

HĐ2. Cho hai dãy dữ liệu về 5 học sinh.
(A) Chiều cao (đơn vị: cm): 128,1; 132,9; 125,7; 131,3; 133,6
(B) Số môn thể thao học sinh biết chơi: 2; 1; 5; 2; 3.
a) Hai dãy dữ liệu này có phải là số liệu không?
b) Đo chiều cao (kí hiệu là h) một học sinh khác và hỏi về số môn thể thao (kí hiệu là
n) mà em đó biết chơi.
+ h có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm được không?
+ n có thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4 được không?

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
2. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

HĐ2. Cho hai dãy dữ liệu về 5 học sinh.
(A) Chiều cao (đơn vị: cm): 128,1; 132,9; 125,7; 131,3;
133,6
(B) Số môn thể thao học sinh biết chơi: 2; 1; 5; 2; 3.
a) Hai dãy dữ liệu này có phải là số liệu không?
b) Đo chiều cao (kí hiệu là h) một học sinh khác và hỏi về
số môn thể thao (kí hiệu là n) mà em đó biết chơi.
+ h có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn
150 cm được không?
+ n có thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4 được không?

Trả lời
a) Hai dãy dữ liệu này là số
liệu
b) + h có thể nhận giá trị bất kì
lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn
150 cm
+ n không thể nhận giá trị
lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
2. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

Số liệu có thể nhận giá trị tuỳ ý trong một khoảng nào đó gọi là
số liệu liên tục (dạng số liệu hay gặp thu được từ các phép đo như:
chiều cao, cân nặng, nhiệt độ . . .)
Số liệu không phải là số liệu liên tục được gọi là số liệu rời rạc
(dạng số liệu hay gặp là số phần tử của tập hợp nào đó như số học
sinh trong lớp, số sản phẩm của công nhân làm trong ngày . . .)

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
2. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

SƠ ĐỒ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU
Dữ liệu
Dữ liệu là số ( số liệu )

Số liệu rời rạc

Số liệu liên tục

Dữ liệu không là số

Dữ liệu không là số, Dữ liệu không là số,
không thể sắp thứ tự có thể sắp thứ tự

GV. LIM TRƯỜNG VÂN
2. PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

HS NGHIÊN CỨU VÍ DỤ 2 VÀ LÀM LUYỆN TẬP 2
Luyện tập 2 trang 92 sgk Toán 8 tập 1 KNTT: 
Với mỗi câu hỏi sau, An đã hỏi 5 bạn và ghi lại câu trả
lời.
a) Bạn nặng bao nhiêu kilogam? Kết quả: 48; 51; 46;
145; 48
b) Tên bạn có bao nhiêu chữ cái? Kết quả: 4; 5; 6; 3; 5.
Mỗi dãy dữ liệu trên thuộc loại nào? Chỉ ra giá trị
không hợp lí nếu có.

Bài giải
a) số liệu liên tục. Giá trị
không hợp lí 145
b) số liệu rời rạc

GV. LIM TRƯỜNG VÂN

VẬN DỤNG

Lời giải:

Vận dụng trang 92 Toán

Cách thu thập dữ liệu: mỗi bạn trong
lớp đo thời gian tự học ở nhà (đơn vị:
giờ) rồi ghi lại kết quả, hoặc em có
thể phỏng vấn hay lập bảng hỏi, sau
đó em ước lượng khoảng thời gian tự
học hoặc tính trung bình thời gian tự
học của các bạn trong lớp.

8

Tập

1: Em muốn ước

lượng thời gian tự học ở nhà
(đơn vị: giờ) của các bạn
trong lớp. Hãy đưa ra cách
thu thập dữ liệu và xác định
xem dữ liệu thu được thuộc
loại nào.

Dữ liệu thu được thuộc loại số liệu
(số liệu liên tục).

GV. LIM TRƯỜNG VÂN

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Giáo viên thống kê hạnh kiểm học kì I của lớp 8A1 được cho trong bảng sau:
Xếp loại hạnh kiểm
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
Số học sinh
33
6
1
0
Giáo viên dùng phương pháp nào thu thập dữ liệu ?
A. Quan sát
B. Làm thí nghiệm
C. Phỏng vấn
D. Trên báo

GV. LIM TRƯỜNG VÂN

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 2. Thống kê số môn thể thao yêu thích của học sinh lớp 8B được cho trong bảng sau:
STT

Môn thể thao

Số học sinh

1
2
3
4

Bóng đá
Cầu lông
Bóng chuyền
Bóng bàn

25
10
5
100

Dữ liệu không hợp lí trong bảng là :
A.5
B.100
C. 25
D. 10

BÀI TẬP
TRẮC
NGHIỆM
GV. LIM
TRƯỜNG
VÂN
Câu 3. Cho các loại dữ liệu sau đây:
- Môn thể thao yêu thích của một số bạn học sinh lớp 8A: bóng đá, cầu lông, bóng bàn, …
- Chiều cao (tính bằng cm ) của một số bạn học sinh lớp 8A: 151,5; 149,4; 159,7; …
- Xếp loại học tập của một số bạn học sinh lớp 8A: tốt, khá, đạt, chưa đạt, …
- Điểm kiểm tra môn Toán của một số bạn học sinh lớp 8A: 3; 7; 10 ; 8; …
- Trình độ tay nghề của một số công nhân trong phân xưởng A gồm các bậc: 6;5; 4; 3; 2; 1;
…
Trong các dữ liệu định lượng, dữ liệu nào là rời rạc ?
A. Điểm kiểm tra môn toán và chiều cao
B. Trình độ tay nghề
C. Chiều cao
D. Điểm kiểm tra môn toán

GV. LIM TRƯỜNG VÂN

BÀI TẬP

Bài tập 5.1 trang 92
 Dữ liệu thu được trong mỗi câu hỏi sau thuộc loại nào?
a) Bạn cao bao nhiêu?
b) Mạng điện thoại bạn đang dùng là gì?
c) Gia đình bạn có bao nhiêu người dưới 18 tuổi?
Lời giải:
a) Số liệu liên tục
b) dữ liệu không là số, không thể sắp xếp thứ tự
c) số liệu rời rạc

GV. LIMBÀI
TRƯỜNG
TẬP VÂN

Bài tập 5.2 trang 92. Ghép cặp cho phù hợp và ghi kết quả vào vở
a. Số liệu rời rạc
A. Kết quả đánh giá của 5 bạn về đề kiểm tra học kì I môn
Toán: Khó, Rất khó, Trung bình, Dễ, Khó.
C
b. Số liệu liên tục
c. Dữ liệu không là số,
không thể sắp thứ tự

B
D

d. Dữ liệu không là số, có
thể sắp thứ tự
A

B. Nhiệt độ ( ) tại Nha Trang trong 5 ngày đầu tháng 6 là:
23,2;25,7;31,4;27,3;28,6.
C. Số hoạt động hè mà các bạn trong tổ tham gia: 2; 1; 3; 0; 4
D. Tên các môn thể thao mà các bạn yêu thích nhất: Bóng đá,
Cầu long, Cờ vua, Võ thuật, Bóng bàn

GV. LIM TRƯỜNG VÂN

BÀI TẬP
Bài 5.3 trang 92 Toán 8 Tập 1: Nên sử dụng phương pháp thu
nhập nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống sau 6 tháng trồng.
Lời giải:
a) Thu thập dữ liệu gián tiếp
b) Thu thập dữ liệu trực tiếp
c) Thu thập dữ liệu trực tiếp