KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ :
1

2
3
4
điệnđộng
xoay của
chiều
đang
sử dụng
ở Việt
NguyênDòng
tắc
hoạt
máy
phát
điện
xoay
NêuDòng
các tác
dụng
của chiều
dòng điện
một
chiều ?
điện
xoay
là
gì
?
có tần
số là
bao nhiêu
chiềuNam
dựa vào
hiện
tượng
gì ? ?
Tác dụng nhiệt , tác dụng quang,
dòng
luân phiên
tácLà
dụng
từ,điện
tácHz
dụng
sinh lí,
50
Cảm
ứng
điện
từ
đổi
chiều
liên
tục
theo
tác dụng hóa họcchu kì.

Dòng điện một chiều
có các tác dụng nào?
- Tác dụng nhiệt
- Tác dụng từ
- Tác dụng quang học
- Tác dụng hóa học
- Tác dụng sinh lí

Còn dòng điện
xoay chiều có các
tác dụng nào? Có
gì giống và khác
với dòng điện một
chiều?

TIẾT 39- Bài 35.
CÁC TÁC DỤNG CỦA
DÒNG ĐIỆN XOAY
CHIỀU.ĐO CƯỜNG ĐỘ
VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ
XOAY CHIỀU

I- CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
XOAY CHIỀU
C1

220V
Đinh sắt

Hãy mô tả và cho biết hiện tượng nào chứng tỏ
dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng
quang, tác dụng từ?

Thí nghiệm như hình 35.1

a) Đèn dây tóc nóng phát sáng: Tác dụng nhiệt
và tác dụng quang

Thí nghiệm như hình 35.1

Vina

b) Đèn bút thử sáng:Tác dụng quang

Thí nghiệm như hình 35.1
K
AC

c) Các đinh ghim sắt bị
hút: Tác dụng từ

Dòng điện xoay chiều làm dây tóc nóng tới nhiệt độ
cao và phát sáng ta nói dòng điện xoay chiều có tác
dụng nhiệt
Dòng điện xoay chiều làm sáng bóng đèn bút thử
điện mà không cần nóng tới nhiệt độ cao ta nói
dòng điện xoay chiều có tác dụng phát sáng (tác
dụng quang)
Dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây có lõi sắt
hút được đinh sắt ta nói dòng điện xoay chiều có
tác dụng từ
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU CÓ CÁC TÁC DỤNG
NHIỆT, TÁC DỤNG QUANG, TÁC DỤNG TỪ

Dòng điện xoay chiều có tác dụng sinh lí
không ?
1.

Vậy dòng điện xoay chiều có tác dụng gì ?

Dòng điện xoay chiều còn có tác dụng sinh lí.
Dòng điện xoay chiều thường dùng có hiệu
điện thế 220v nên tác dụng sinh lí rất mạnh,
gây nguy hiểm chết người, đặc biệt là dòng
điện trong mạng điện sinh hoạt

II. Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều
1.Thí nghiệm :
Hãy
dự đoán
hiện tượng
gì xảy
vớibiết
nam
châm
Quan
sát H35.2
và H35.3
sgkra
cho
dụng
cụ
khi
cho dòng
xoay
chạy vào cuộn
thí ta
nghiệm
gồmđiện
những
gì chiều
?
dây như H 35.3 ?
*Dụng

cụ gồm : Nam châm điện, Nguồn điện
xoay chiều
Nam châm vĩnh cửu , Công tắc
Nguồn điện một chiều , Dây dẫn

Dùng nguồn điện 1
chiều
- +
K

Đổi chiều
dòng điện

+

K

cựcdòng điện thì lực
KhiHút
đổimột
chiều
từmột
củacực
dòng
Đẩy
thanh
nam lên một cực củathanh
nam
điện
tác dụng
thanh
nam
châmchâm cũng ....................
đổi chiều châm

-

Dùng nguồn
điện xoay chiều

+

K

~
Hãy dự đoán hiện
tượng xảy ra với
thanh nam châm khi
đóng khóa K?

Lực
từcực
củacủa
dòng
điện
xoay chiều tác dụng
Một
thanh
nam
châm
hút,châm
đẩy liên
tụctục..................
đổi chiều
lênbịnam
liên

Nguồn điện
một
chiều
.................................
1

-

Nguồn điện
xoay chiều
.................................
+

K

2
~
K

2. Kết luận :
Qua
các
thí
nghiệm
trên
ta
rút
ra
Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của dòng điện tác dụng
kếtchiều.
luận gì?
lên nam châm cũng đổi

K

Mạch điện
xoay chiều

~

Đo cường độ dòng điện và
hiệu điện thế của mạch điện
xoay chiều như thế nào?

III. Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế
của mạch điện xoay chiều

a. Mắc mạch điện như H 35.4. Dùng vôn kế và ampe kế
một chiều có kí hiệu DC ( hay - ) để đo hiệu điện thế ở hai
cực của nguồn điện một chiều và cường dộ dòng điện trong
mạch điện. Nếu ta đổi chiều dòng điện thì chiều quay của
kim trên dụng cụ đo thay đổi thế nào ?

+

-

V

+

-

X

-

A

H×nh 35.4

+

b.Thay nguồn điện một chiều bằng nguồn điện xoay chiều
có hiệu điện thế 3v , kim của ampe kế và vôn kế một chiều
chỉ bao nhiêu ?

C.Thay vôn kế và ampe kế một chiều bằng vôn kế
và ampe kế xoay chiều kí hiệu AC (hay ~ ) H35.5 .
Kim của vôn kế và ampe kế chỉ bao nhiêu ? Nếu đổi
hai đầu phích cắm vào ổ lấy điện thì kim của ampe
kế và vôn kế có quay không ?

X

V
A

H×nh 35.5

Quan sát thí nghiệm sau:
Vôn kế chỉ
6V
2

1

0

0 ,2

-

V

3

Ampe kế
chỉ 0.24A

3

0,4

0,6

15

2

1

0

0 ,2

-

3

0,4

V

0,6

0,6

3

Đổi
chiều
dòng
điện
2

1

0

0 ,2

-

3

0,4

V

3

Kim quay
ngược
Hãy dự
đoánchiều
xảy dễ
kim hiện
đồngtượng
hồ (rất
ra vớidụng
kim của
gây hỏng
cụ đo)

0,6

vôn kế và ampe
kế?

15

2

1

0

0 ,2

- -

3

0,4

V

0,6

0,6

3

Thay bằng
nguồn
điện xoay
chiều 6V
1

0

0 ,2

Hãy dự đoán
Kim
của
ampe
kế
vàchiều
hiện
tượng
xảy
Ampe
kế
và
vôn
kế
một
2
ra
với
kim
của
vôn
kế
không
quay
không
sử
dụng
được
với
3
0,4
kếchỉ
và
ampe
0,6
(vôn
đều
số 0)
dòng
điện
xoay
chiều.
V
kế?

Vậy dùng dụng cụ gì đây?

AC
~

-

3

15

2

1

0

0 ,2

- -

3

0,4

V

0,6

0,6

3

Vôn kế chỉ
7V
22

11

00

0,02,2

33

0,0,44

VV

0,06,6

AC
-*

312

Hãy dự đoán hiện
tượng xảy ra với
kim của vôn kế và
Ampekế?
kế
ampe
chỉ 0.26A

15
36

Thay bằng vôn kế và
ampe kế xoay chiều
(kí hiệu AC hay ~)

2 2

1 1

0 0

0,20,2

- -

3 3

0,40,4

AV

1
0,6

0,60,6

5
3

Đổi hai
đầu phích
cắm vào ổ
lấy điện 1
0

0 ,2

Vôn kế
chỉ 7V
2
3

0,4

V

0,6

AC

*

12

Ampe kế
chỉ 0.26A

36

Hãy dự đoán hiện
tượng xảy ra với
kim của vôn kế và
ampe kế?

2

1

0

0 ,2

3

0,4

A

1

0,6

5

Bảng kết quả đo
Nguồn
điện 1
chiều

Dùng ampe kế và vôn kế 1 chiều
Đổi chiều dòng điện

I (A)

U (V)

0.24

6

<0

<0

Thay bằng nguồn điện xoay chiều
0
0
(vẫn dùng ampe kế và vôn kế một chiều)
Nguồn Dùng ampe kế và vôn kế xoay chiều
0.26 7
điện
có kí hiệu AC (hay ~)
xoay Đổi hai đầu phích cắm vào ổ lấy điện
0.26 7
chiều
Đo hai
cường
độ dòng
thếquả
xoay chiều
Đổi
đầu phích
cắmđiện
vào ổvà
lấyhiệu
điệnđiện
thì kết
khôngbằng
thay đổi
ampe
kếampe
xoaykế
chiều
đo(4)...........................,
khi mắc
xoay chiều
(1)...................................
và và vôn
kế(2).................................có
xoay
chiều
mạch
điện(5).....................
không
cần ~)
AC (hay
kíxoay
hiệuchiều
là (3)...................
vôn
kế vào
xoay
chiều
phân biệt chốt âm, chốt dương.

Nguồn Dùng ampe kế và vôn kế xoay 0.24
chiều có kí hiệu AC (hay ~)
điện
xoay Đổi hai đầu phích cắm vào ổ lấy
0.24
chiều
điện

7
7

Các số đo này chỉ giá trị hiệu dụng của hiệu điện
độ dòng
điệnđộvàdòng
hiệuđiện
điện
thếCường
xoay chiều
và cường
xoay
thếNghĩa
của dòng
điện
xoay
chiều.
là dòng
điện
xoaychiều
chiều luôn
có cường
độbiến
3A khi
chạy
dẫn
tỏachỉ
ra 1giá
nhiệt
đổi,
vậyqua
các1 dây
số đo
này
lượng bằng nhiệttrị
lượng
khi cho dòng điện 1
nào?
chiều có cường độ 3A chạy qua dây dẫn đó trong
cùng một thời gian.

Cường độ dòng điện (I)
Điện trở của dây dẫn (R)
Thời gian dòng điện chạy
qua dây dẫn (t: giây)
Nhiệt lượng tỏa ra (Q)

Dòng điện Dòng điện
xoay chiều một chiều
3A
3A
30Ω

30Ω

10

10

2700J

2700J

Ta nói rằng I = 3A là cường độ dòng điện
hiệu dụng của dòng điện xoay chiều (hay
gọi tắt là cường độ dòng điện xoay chiều)

Nhiệt

Từ

Quang

Các tác
dụng

Đo U

Sinh lí
Hóa học

Dòng điện
xoay chiều

Vôn kế xoay
chiều

Kí hiệu AC
(hay ~)

Lực từ tác
dụng lên
nam châm
liên tục đổi
chiều

Đo I
Ampe kế
xoay chiều

IV. VẬN DỤNG

C3: một bóng đèn có ghi 6V- 3W. Lần lượt
mắc vào mạch điện 1 chiều rồi vào mạch điện
xoay chiều có cùng hiệu điện thế 6V. Trường
hợp nào đèn sáng hơn? Tại sao?

DC

A
K

U = 6V

( 6V- 3 W )

A

AC

U = 6V

K

˜

( 6V- 3 W )

Sáng như nhau. Vì hiệu điện thế hiệu dụng của dòng
điện xoay chiều tương đương với hiệu điện thế của dòng
điện một chiều có cùng hiệu điện thế 6V.

C4

Đặt một nam châm điện A có dòng điện xoay
chiều chạy qua trước một cuộn dây dẫn kín
B như hình 35.6 .Sau khi đóng công tắcK thì
trong cuộn dây B có xuất hiện dòng điện cảm
ứng hay không?Vì sao?

B
A

K
˜

Trong cuộn dây B có dòng điện cảm ứng ,vì
dòng điện xoay chiều qua cuộn dây A sinh ra từ
trường biến thiên, do đó các đường sức từ
xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến thiên

Câu 1:Điều nào sau đây không đúng khi so sánh
tác dụng của dòng điện một chiều và dòng điện
xoay chiều?
A. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều
có khả năng trực tiếp nạp điện cho acquy.
B. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều
tỏa ra nhiệt khi chạy qua một dây dẫn.
C. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều
có khả năng làm phát quang bóng đèn.
D. Dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều đều
gây ra từ trường.

Câu 2: Thiết bị nào sau đây có thể hoạt động
tốt đối với dòng điện một chiều lẫn dòng điện
xoay chiều?

A

Tủ lạnh

B

Máy sấy tóc

C
D

Đèn điện
điện

Đồng hồ treo tường chạy bằng pin

Câu 3. Nếu hiệu điện thế của mạng điện gia đình
đang sử dụng là 220V thì phát biểu nào sau đây
không đúng?
A. Có những thời điểm hiệu điện thế lớn hơn 220V.
B. Có những thời điểm hiệu điện thế nhỏ hơn 220V.
C. 220V là giá trị hiệu dụng. Vào những thời điểm
khác nhau, hiệu điện thế có thể lớn hơn hoặc nhỏ
hơn hoặc bằng giá trị này..
D. 220V là giá trị hiệu điện thế nhất định không thay
đổi.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Về nhà học thuộc bài. Đọc phần có thể em
chưa biết.
Đọc trước bài 36: Truyền tải điện năng đi xa
– bài 37: Máy biến thế và ôn lại các công
thức tính công suất điện, công thức tính điện
trở của dây dẫn, định luật Jun- Lenxơ.