TOÁN 8
Tập 2

Tuần 19
Bài 1: Thu thập và
phân loại dữ liệu - Tiết 1

Ấn để đến trang
sách

Ở lớp 6 và lớp 7, chúng ta đã làm quen với tiến trình thống
kê, trong đó có thu thập và phân loại dữ liệu.

Làm thế nào để thu thập và phân loại dữ liệu?

Ấn để đến trang
sách

NỘI DUNG BÀI HỌC

I

Thu thập dữ liệu

II

Phân loại và tổ chức dữ
liệu

III

Tính hợp lí của dữ liệu

THU THẬP DỮ
I

LIỆU

HĐ 1

Các bạn học sinh lớp 8A muốn thu thập thông tin về số lượng
huy chương đạt được của Đoàn thể thao Việt Nam tại SEA Games 30. Theo
em, các bạn lớp 8A có thể thu thập những thông tin đó bằng cách nào?
Các bạn HS lớp 8A có thể thu thập thông tin về số lượng huy
chương đạt được của Đoàn thể thao Việt Nam tại SEA Games 30
từ trang web https://vietnamnet.vn/, kết quả thu được như sau:
- Các loại huy chương: Huy chương Vàng, huy chương Bạc, huy
chương Đồng;
- Số lượng huy chương mỗi loại đó lần lượt là: 98, 85, 105.
- Tổng số huy chương: 288.

Ghi nhớ
Các cách thu thập dữ liệu
Có nhiều cách để thu thập dữ liệu, chẳng hạn: quan sát, lập
phiếu điều tra (phiếu hỏi), tiến hành phỏng vấn,… hoặc thu
thập từ những nguồn có sẵn như sách, báo, trang web, các
phương tiện thông tin đại chúng.

Ví dụ 1: Lớp trưởng lớp 8C muốn thu thập thông tin về các môn thể
thao được ưa thích của các bạn trong lớp. Theo em, bạn lớp trưởng có
thể thu thập những thông tin đó bằng cách nào?
Giải
Bạn lớp trưởng lớp 8C có thể thu
thập những thông tin đó bằng cách
lập phiếu hỏi theo mẫu sau (Bảng
1):

Luyện tập 1
Một cửa hàng bán kem muốn tìm hiểu về các loại kem yêu
thích của 40 khách hàng trong sáng Chủ nhật. Theo em, cửa
hàng có thể thu thập những thông tin đó bằng cách nào?

Gợi ý:
Có thể thực hiện bằng phương án lập phiếu điều tra (phiếu hỏi).
• Ghi tên các loại kem vào phiếu cùng với ghi chú nhắc khách
hàng đánh dấu các loại kem yêu thích vào phiếu.
• In ra 40 phiếu và phát cho 40 khách hàng để khách hàng
đánh dấu và thu lại 40 phiếu đã được đánh giá đó.

PHÂN LOẠI VÀ
II

TỔ CHỨC DỮ
LIỆU

HĐ 2

Bạn Ngân thu thập thông tin từ Niên giám Thống kê 2020 (NXB
Thống kê, 2021) về số lượng các tỉnh/thành phố thuộc các vùng kinh tế –
xã hội của nước ta năm 2020 như sau:
– Sáu vùng kinh tế – xã hội là: Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền
núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông
Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long;
– Số lượng các tỉnh/thành phố thuộc các vùng kinh tế – xã hội đó lần lượt
là: 11,14, 14, 5, 6, 13.
Hãy phân loại các dữ liệu đó dựa trên tiêu chí: dữ liệu là số
liệu, dữ liệu không phải là số liệu.

Giải
- Dữ liệu là số liệu:
- Dữ liệu không phải là số liệu: Đồng bằng sông Hồng, Trung
du và Miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền
Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu
Long.
Trong các dữ liệu thống kê thu thập được:
- Có những dữ liệu thống kê là số (số liệu), những dữ liệu này
còn gọi là dữ liệu định lượng.
- Có những dữ liệu thống kê không phải là số, những dữ liệu
này còn được gọi là dữ liệu định tính.

Ghi
nhớ
Việc sắp xếp thông tin theo những tiêu chí nhất định gọi
là phân loại dữ liệu.
Dựa trên tiêu chí định tính và định lượng, ta có thể phân loại các
dữ liệu thành hai loại:
- Dữ liệu định lượng được biểu diễn bằng số thực;
- Dữ liệu định tính được biểu diễn bằng từ, chữ cái, kí hiệu...

Ví dụ 2: Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, một siêu thị tiến hành hỏi
những mặt hàng mà 50 khách hàng dự định mua khi vào siêu thị. Kết
quả thu được như sau: gạo, mì ăn liền, thịt, cá, rau củ, trứng, hoa quả,
sữa tươi, quần áo, nước khoáng, nước giải khát, nước sinh tố, xà phòng,
kem đánh răng, bột giặt, xoong nồi, bát đĩa, bút viết, vở học sinh, cặp
sách.
a) Có bao nhiêu mặt hàng được khách hàng dự định mua?
b) Hãy sắp xếp các mặt hàng đó theo những nhóm sau:
Nhóm 1: Mặt hàng thực phẩm;
Nhóm 2: Mặt hàng đồ uống;
Nhóm 3: Mặt hàng đồ dùng trong gia đình;

Giải
a) Có 20 mặt hàng được khách hàng dự định mua.
b) Ta phân nhóm 20 mặt hàng đó như sau:
Nhóm 1: gạo, mì ăn liền, thịt, cá, rau củ, trứng, hoa quả;
Nhóm 2: sữa tươi, nước khoáng, nước giải khát, nước sinh tố;
Nhóm 3: xà phòng, kem đánh răng, bột giặt, xoong nồi, bát đĩa, quần áo;
Nhóm 4: bút viết, vở học sinh, cặp sách.

Luyện tập 2
Để tìm hiểu về các động vật có xương sống trên Trái Đất, bạn
Loan đã sưu tầm tư liệu về những động vật sau: cá rô đồng, cá
chép, cá thu, ếch, nhái, cóc, rắn hổ mang, thằn lằn, cá sấu, gà
Đông Tảo, chim bồ câu, chim ưng, trâu, mèo, sư tử. Em hãy
giúp bạn Loan phân nhóm các động vật đó theo những tiêu chí
sau: Cá; Lưỡng cư; Bò sát; Chim; Động vật có vú.

Giải:

-

Cá: Cá rô đồng, cá chép, cá thu.

-

Lưỡng cư: ếch, nhái, cóc.

-

Bò sát: rắn hổ mang, thằn lằn, cá sấu.

-

Chim: gà Đông Tảo, chim bồ câu, chim
ưng.

-

Động vật có vú: trâu, mèo, sư tử.
Nhận xét: Việc phân loại dữ liệu thống kê phụ thuộc
vào những tiêu chí đưa ra, hay nói cách khác, phụ thuộc
vào mục đích phân loại.

Ấn để đến trang
sách

Bài 1 (SGK –
tr.7)

Sau khi tìm hiểu về các đại dương trên Trái Đất, bạn Thanh thu được
những dữ liệu thống kê sau:
Bốn đại dương chính là: Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đại Tây
Dương, Bắc Băng Dương;
Diện tích (đơn vị: triệu km2) của bốn đại dương đó lần lượt là: 178,7;
76,2; 91,6; 14,8.
(Nguồn Lịch sử và Địa lí 6 NXB Đại học sư phạm, 2022)
Hãy phân loại các dữ liệu đó dựa trên tiêu chí định tính và định
lượng.

Giải:
- Dữ liệu định tính là:
Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương, Bắc Băng
Dương.
- Dữ liệu định lượng là:
(triệu km2).

Bài 2 (SGK – tr.7)
Để học tốt môn Ngữ văn lớp 8, bạn Dung dự định đọc những văn bản văn học sau: Dế mèn
phiêu lưu ký (Tô Hoài); Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi); Hai vạn dặm dưới đáy
biển (J.Verne); Hoàng tử bé (Sant–Exupéry); Mời trầu (Hồ Xuân Hương); Qua Đèo Ngang (Bà
Huyện Thanh Quan); Nắng mới (Lưu Trọng Lư); Đường về quê mẹ (Đoàn Văn Cừ); Trong
lòng mẹ (Nguyên Hồng); Đồng Tháp Mười mùa nước nổi (Văn Công Hùng); Đổi tên cho
xã (trích Bệnh Sĩ của Lưu Quang Vũ); Ông Giuốc–đanh mặc lễ phục (trích Trưởng giả học
làm sang của Molière). Hãy phân nhóm những văn bản văn học trên thành những tiêu chí
sau (Bảng 4):

Giải:
Truyện

Dế Mèn phiêu lưu kí (Tô hoài) ; Đất rừng phương Nam (Đoàn
Giỏi) ; Hai vạn dặm dưới đáy biển (J. Verne) ; Hoàng tử bé (SantExupéry).

Thơ

Mời trầu (Hồ Xuân Hương) ; Qua Đèo Ngang (Bà Huyện Thanh
Quan) ; Nắng mới (Lưu Trọng Lư) ; Đường về quê mẹ (Đoàn Văn
Cừ).

Kí

Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng) ; Đồng Tháp Mười mùa nước nổi
(Văn Công Hùng).

Kịch

Đổi tên cho xã (trích Bệnh sĩ của Lưu Quang Vũ) ; Ông Giuốc-đanh
mặc lễ phục (trích Trường giả học làm sang của Molière).

Ấn để đến trang
sách

Ghi nhớ kiến thức

Hoàn thành các bài

trong bài

tập trong SBT

Chuẩn bị trước
Bài 1. Thu thập và
phân loại dữ liệu –
Tiết 2

Like fanpage Hoc10 - Học 1 biết 10 để nhận thêm nhiều tài liệu giảng dạy
theo đường link:

Hoc10 – Học 1 biết 10
Hoặc truy cập qua QR code