YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa hư cấu và phi hư cấu trong truyện kí.
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ
của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết quan trọng trong
việc thể hiện nội dung văn bản.
- Nhận biết và sửa được một số kiểu lỗi về thành phần câu.
- Viết được bài thuyết minh có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm,
nghị luận.
- Biết thảo luận, tranh luận một cách có hiệu quả và có văn hoá về một vấn đề trong đời sống
phù hợp với lứa tuổi.
- Trân trọng những kỉ niệm và trải nghiệm tuổi thơ, sống có trách nhiệm với bản thân và với
mọi người.

LỚP
10

I. PHẦN ĐỌC

CẤU TRÚC BÀI HỌC

1. VB1. “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự” (Trích “Tuấn – chàng trai
nước Việt”– Nguyễn Vỹ).
2. VB2. Tôi đã học tập như thế nào? (M. Go-rơ-ki)
3. VB3. Nhớ con sông quê hương (Tế Hanh)
4. VB4. Xà bông “Con Vịt” (Trần Bảo Định)

II. PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT- LỖI VỀ THÀNH PHẦN CÂU

- Lỗi thiếu thành phân câu như thiếu chủ ngữ, vị ngữ hoặc thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ
- Lỗi sắp xếp sai trật tự thành phần câu.

I. PHẦN VIẾT

Viết văn bản thuyết minh (về một đối tượng) có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như
miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận .......

I. PHẦN NÓI VÀ NGHE:

Thảo luận, tranh luận về một vấn đề trong đời sống ......

VĂN BẢN 1
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

NGÔI NHÀ TRANH
CỦA CỤ PHAN BỘI CHÂU Ở BẾN NGỰ
Trích “Tuấn- chàng trai nước Việt”NguyễN Vỹ

I. Giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn
BÀI 9:

1. Giới thiệu chủ đề

NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

,
ề
đ
ủ
h
c
t
ế
i
b
o
Ch
a
ủ
c
h
n
í
h
c
i
ạ
thể lo
n
ă
v
c
á
c
à
v
ề
đ
chủ
b ản c hí n h?

I. Giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn
1. Giới thiệu bài học

Chủ đề bài học:

Chân trời kí ức

Thể loại :
Truyện, truyện kí

I. Giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn
CÁC VĂN BẢN CHÍNH

Ngôi nhà tranh
của cụ Phan Bội
Châu ở bến Ngự

Tôi đã học tập
như thế nào?

Nhớ con sông
quê hương

Xà bông “Con
vịt”

01

02

03

04

2. Khám phá tri thức ngữ văn

01
Truyện kí

02
Phi hư cấu

03
Hư cấu

* Truyện kí
01

- Truyện kí
là thể loại
trung
gian
giữa truyện
và kí.

02
-Truyện kí rất gắn
với kí ở yêu cầu về
tính xác thực dựa
trên việc ghi chép
người thật, việc
thật.

03
- Truyện kí gần
với truyện ở chỗ
thường có cốt
truyện
hoàn
chỉnh
hoặc
tương đối hoàn
chỉnh.

* Phi hư cấu

- Phi hư cấu là cách phản ánh
hiện thực theo nguyên tắc đề
cao tính xác thực bằng cách gọi
thẳng tên và miêu tả chính xác
những con người và sự kiện có
thực (tên tuổi, lai lịch, ngoại
hình, nguồn gốc, gia đình, ngọn
nguồn văn hoá, …)

* Hư cấu

- Hư cấu là dung trí
tưởng tượng sáng tạo ra
cái mới, những điều khác
lạ không có hoặc chưa có
trong thế giới thực nhằm
mục đích nghệ thuật.

VĂN BẢN 1
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

NGÔI NHÀ TRANH
CỦA CỤ PHAN BỘI CHÂU Ở BẾN NGỰ
Trích “Tuấn- chàng trai nước Việt”NguyễN Vỹ

I. Tìm hiểu chung
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

t
é
n
g
n
ữ
h
n
Nêu
ả
i
g
c
á
t
ề
v
h
n
í
ch
Nguyễn Vỹ?

I. TÌM HIỂU CHUNG
BÀI 9:
NHỮN
G

1. Tác giả:

- Nguyễn Vỹ
(1912-1971) quê ở
Quảng Ngãi

CHÂN
TRỜI
KÍ

ỨC

-Tác phẩm chính:
+ Hoang vu(1962)
+ Tuấn – chàng trai
nước Việt(1970)

- Ông là nhà báo, 

nhà thơ, nhà
văn
, 
có nhiều đóng góp
cho nền văn học
Việt Nam hiện đại.

“Một nhà thơ cách tân có nhiều đóng góp cho phong trào
Thơ mới. Một nhà văn, nhà phê bình tài năng và tâm huyết.
Một nhà báo dấn thân, dám viết, không ngại đụng chạm,
phê phán thẳng thừng nhà cầm quyền Pháp, đối đầu với
phát xít Nhật, đối lập với chính quyền Quân chủ Lập hiến
của Bảo Đại phản kháng và bất hợp tác với chính quyền
Ngô Đình Diệm”

Để giảm nặng file video khi nào dạy GV vào này link sau để tải:
https://www.youtube.com/watch?v=bjAorhrD2ec

I. TÌM HIỂU CHUNG
BÀI 9:
NHỮN
G
CHÂN
TRỜI
KÍ

ỨC

* Phan Bội Châu
- Tên thật:
Phan Văn
San, quê ở:
Nghệ An
- Là một nhà
yêu nước, nhà
cách mạng lớn
trong
phong
trào
chống
Pháp

-1925 bị thực dân

Pháp bắt và bị
giảm lỏng ở Huế
cho đến khi mất
năm 1940-> Ông
già bến Ngự.

- Tác phẩm chính: Lưu biệt
khi xuất dương(1905), Hải
ngoại huyết thư(1906),
Việt Nam Quốc sử khảo
 (1909)…..

I. TÌM HIỂU CHUNG
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

t
é
n
g
n
ữ
h
n
u
ê
N
n
ả
b
n
ă
v
ề
v
h
chín
nh
a
r
t
à
h
n
i
ô
g
N
“
i
ô
B
n
a
h
P
ụ
c
của
Châu ở Bến
Ngự”'?

I. TÌM HIỂU CHUNG

BÀI 9:
NHỮN
G
CHÂN
TRỜI
KÍ

2. Văn bản:
- Xuất xứ:
trích
từ tác p
hẩm:
Tuấnchàng
trai
nước
Việt(1970),
gồm
45 chương

ỨC

- Thể loại:
Truyện kí

- Vị trí của
văn bản:

- Trích từ
chương 20
của tác phẩm

- Nội dung: Thuật lại việc

Tuấn và Quỳnh- một ngời
bạn cũ của Tuấn- đến thăm
ngôi nhà của cụ Phan Bội
Châu ở Bến Ngự, thành phố
Huế, vào năm 1927.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

1. Tóm tắt câu chuyện và ý nghĩa của câu
chuyện trong tác phẩm
-

Tóm tắt câu chuyện:

Tuấn cùng với người bạn của mình là Quỳnh đã cùng nhau đến thăm nhà cụ Phan Bội Châu ở
Bến Ngự. Tuấn rất ngưỡng mộ những bài học và sách vở do cụ Phan chỉ dạy. Bất chấp việc đến
thăm cụ Phan sẽ có mật thám theo, nhưng Tuấn vẫn rất muốn đến nhà cụ để gặp cụ. Căn nhà mà
cụ Phan đang ở là một căn nhà tranh ba gian, giản dị và đơn sơ. Xung quanh ngôi nhà có rất
nhiều cây cối và lúc nào cũng được mở ra cho mọi người vào. Căn nhà không có tiếng người mà
rất yên bình và tĩnh lặng. Tuấn đến thì không dám vào trong mà ngó xem nhưng không gặp được
cụ Phan Bội Châu. Thông qua một em bé trong nhà cụ Phan, thì Tuấn biết được cụ Phan đang
bán gạo cho những người dân nghèo quanh đó. Khi gặp được cụ Phan tuấn trở nên căng thẳng
khi gặp người mà mình đã ngưỡng mộ từ lâu. Cụ Phan xuất hiện với dáng vẻ hiền từ, phong thái
thư thả và giản dị. Cụ ung dung và thoải mái đến chỗ Tuấn và hỏi han về thông tin của hai cậu.
Sau đó cụ còn chỉ dạy rất nhiều cho Tuấn về cuộc sống, về lòng yêu đất nước và biết yêu thương
nhân dân. Cụ đứng nói chuyện với hai cậu nhưng vẫn không quên đi bán gạo cho bà con. Sau đó
họ lại được chứng kiến rõ hơn căn nhà mà cụ Phan đang ở, qua sự chỉ dẫn của một em bé sống
trong nhà của cụ. Cả cuộc đời cụ Phan sống với nước với dân, thanh bạch và chí dũng. Chính vì
thế không chỉ riêng Tuấn, mà các thế hệ thanh niên lúc bấy giờ đều vô cùng ngưỡng mộ cụ và
luôn tuân theo những sự chỉ dạy của cậu.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

1. Tóm tắt câu chuyện và ý nghĩa của câu chuyện
trong tác phẩm
-

Tóm tắt câu chuyện:

- Ý nghĩa của câu chuyện trong việc thể hiện ý đồ mục

đích viết của tác giả:

- Giúp người đọc hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của cụ Phan Bội
Châu đối với dân tộc Việt Nam, cũng như sự nỗ lực của ông trong
việc giáo dục, truyền đạt tinh thần đấu tranh cho thế hệ sau.
- Khơi dậy tinh thần đấu tranh, tự hào dân tộc và tình yêu quê
hương cho nhân vật trong truyện, đồng thời nhấn mạnh tầm quan
trọng của sự hy sinh cho đất nước

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

1. Tóm tắt câu chuyện và ý nghĩa của
câu chuyện trong tác phẩm
* Yếu tố phi hư cấu và hư cấu trong văn bản

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản
Xác định các yếu tố ngôi kể,phi hư
cấu và hư cấu có trong văn bản theo
phiếu học tập sau:

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản
Sự việc, chi tiết

TPXĐ (không được
hư cấu)

TPKXĐ (có thể hư
cấu)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản
* Yếu tố phi hư cấu và hư cấu trong văn bản

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong văn bản
Sự việc, chi tiết

- Vậy chớ tụi mày ở Huế thường ngày không đến thăm cụ sao?”
- Thỉnh thoảng mới đến mà tụi tao phải rủ nhau đi một lượt bốn,
năm đứa để cho lính mã tà và bọn chỉ điểm ít nghi ngờ. Mày
muốn tạo rủ thêm vài ba thằng bạn nữa đi với tụi mình cho vui
không?".
“– Nhà cụ Phan ở Bến Ngự gần đây Hai đứa mình đến thăm cụ
thể nào cũng có mật thảm theo dõi, rình mò. Mẫu dám đến
không?” “– Thôi không cần, hai đứa mình đi đến thăm cụ, chớ
có làm gì mà sợ.”
- Trông cụ không khác nào một vị tiền lão dạ mặt hồng hào, đang
bước thung dung ở dưới bóng cây.” (suy nghĩ, cảm nhận của

TPXĐ
TPKXĐ (có
(không được thể hư cấu)
hư cấu)
x
x

x

 x

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Sự việc, chi tiết
 ........

TPXĐ (không
được hư cấu)
....

TPKXĐ (có
thể hư cấu)
 ......

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản
* Yếu tố phi hư cấu và hư cấu trong văn
bản
* Nhận xét của việc kết hợp giữa phi hư cấu với
hư cấu trong văn bản.

2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong
văn bản

BÀI 9:

NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Tăng tính
thuyết
phục của
văn bản.

0
1

Giúp nâng
cao
tính
thẩm mỹ
của
văn
bản

02

Tạo ra những ý
tưởng và cách
tiếp cận mới,
mang đến cho
độc giả một trải
nghiệm đọc khác
biệt và độc đáo.

03

Giúp đưa ra
các suy nghĩ
sâu sắc hơn
về các vấn đề
đặt ra trong
tác phẩm.

04

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

3. Ngôi kể, điểm nhìn, nhân vật trong
văn bản
Xác định các yếu tố ngôi kể,
điểm nhìn, nhân vật trong văn
bản dựa phiếu học tập sau:

BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

3. Ngôi kể, điểm nhìn, nhân vật trong
văn bản
Vấn đề
- Xác định nhân vật
- Ngôi kể
- Điểm nhìn
- Tác dụng của việc lấy
điểm nhìn từ nhân vật
Tuấn
- Nhân vật Phan Bội
Châu và ngôi nhà tranh
của cụ ở Bến Ngự đều có
thể xem là “chứng tích
của thời đại”,

Dự kiến sản phẩm
 
 
 
 

 

3. Ngôi kể, điểm nhìn, nhân vật trong văn bản
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Vấn đề
- Xác định nhân vật
- Ngôi kể
- Điểm nhìn
- Tác dụng của việc
lấy điểm nhìn từ
nhân vật Tuấn

Dự kiến sản phẩm
- Tuấn, Quỳnh, cụ Phan Bội Châu…
- Ngôi thứ 3
- Tuấn, tác giả
+ Là điểm nhìn của nhân chứng
+ Tuấn là đại diện tiếng nói cho cho HS, sinh viên đương
thời về cụ Phan Bội Châu và ảnh hưởng của cụ đối với
lớp trẻ Việt Nam lúc bấy giờ.
- Nhân vật PBC và + Cụ là nhân vật có thật, gắn với bối cảnh sự vật có thật,
ngôi nhà tranh của mang tính xác thực cao.
+ Nhân vật PBC trong VB là chứng tích quan trọng gợi
cụ ở Bến Ngự đều
nhắc đời sống nhân cách của một nhân vật lịch sử, một
có thể xem là
“chứng tích của thời giai đoạn lịch sử của đất nước.
+ PBC được miêu tả qua cái nhìn của các nhân chứng
đại”,
Tuấn và Quỳnh – hai thanh niên đương thời.

4. Một số lưu ý khí đọc truyện kí
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Sau khi tìm hiểu văn bản, theo em
cần có một số lưu ý gì khi đọc
truyện kí?

4. Một số lưu ý khí đọc truyện kí
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN

- Cần tìm hiểu bối cảnh xã hội và hoàn cảnh sáng tác để hiểu

sâu hơn nội dung và các tầng ý nghĩa của truyện.
- Chú ý các yếu tố thuộc câu chuyện, cốt truyện, nhân vật,

TRỜI
KÍ

lời người kể chuyện, lời nhân vật, điểm nhìn, ngôi kể, tình

ỨC

phẩm....

huống, sự kết hợp giữa phi hư cấu và hư cấu trong tác

III. TỔNG KẾT
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Nêu khái quát
nội dung của
văn bản?

Nghệ thuật đặc
sắc được thể
hiện qua văn
bản?

1. NỘI DUNG
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

"Ngôi nhà tranh của cụ
Phan Bội Châu ở Bến
Ngự" là một câu chuyện
lịch sử về một trong
những nhân vật có tầm
ảnh hưởng lớn nhất trong
cuộc đấu tranh giành độc
lập của dân tộc Việt Nam

Văn bản giúp người đọc hiểu
rõ hơn về tầm quan trọng của
cụ Phan Bội Châu đối với dân
tộc Việt Nam, cũng như sự nỗ
lực của ông trong việc giáo
dục, truyền đạt tinh thần đấu
tranh cho thế hệ sau.

2. NGHỆ THUẬT
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

=> Giúp cho người đọc có cái
- Bút

pháp hiện thực sắc sảo.

- Ghi chép những sự thật ở
đời một cách chân thực

nhìn toàn cảnh về hiện trạng
xã hội đương thời.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Trong văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở
Bến Ngự”, em thích nhất nhân vật hoặc sự việc chi tiết nào?
Hãy viết đoạn văn (150 chữ) giải thích lí do vì sao em
thích?

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Chọn đọc một chương tâm đắc trong tác phẩm
“Tuấn – chàng trai nước Việt” và hoàn thiện vào
phiếu học tập.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
BÀI 9:
NHỮNG
CHÂN
TRỜI
KÍ
ỨC

Vấn đề

Câu trả lời

Nhân vật
Ngôi kể
Điểm nhìn
Tóm tắt truyện
Thành phần xác định (không được hư
cấu)

 
 
 
 
 

Thành phần không xác định (có thể hư
cấu)

 

Tâm trạng/ Hành động/ Lời nói của
nhân vật ….