TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN TRỖI

Giáo viên: Trần Thị Mỹ Phụng

TIẾT 95 - TLV-LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC:

Để phân
tíchphân
nội dung
sự
*+Phép
lập luận
tích làcủa
phép
vật luận
hiện tượng,người
ta có
vận
lập
trình bày từng
bộthể
phận,
dụngphương
các biện
pháp
thiết,
từng
diện
củanêu
mộtgiả
vấn
đề
so sánh,
nhằm
chỉ đối
ra chiếu,…và
nội dung cả
củaphép
sự
lập luậntượng.
g/thích, chứng minh.
vật,hiện
+ Lập*luận
đặtlàở
Phéptổng
lập hợp
luậnthường
tổng hợp
cuối lập
bài luận
hay rút
phần
kết chung
luận của
phép
ra cái
từ
một phần
toàn tích
bộ văn bản.
những
điềuhoặc
đã phân
Nêu sự khác nhau giữa
Nêu đặc điểm của phép
hai phép lập luận phân
lập luận phân tích và
tích và tổng hợp?
tổng hợp?

TIẾT 95- TLV-LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. CỦNG CỐ KIẾN THỨC:
II. LUYỆN TẬP:

+ Trong văn bản nghị luận, phân tích là
thao tác bắt buộc mang tính tất yếu vì
không phân tích thì không làm sáng tỏ
được luận điểm và không thuyết phục
được người nghe người đọc.
+ Mục đích của phân tích và
tổng hợp là giúp cho người nghe người
đọc nhận thức đúng, hiểu đúng vấn đề
nên đã có phân tích thì phải có tổng hợp
và ngược lại. Nói tóm lại phân tích và
tổng hợpNêu
có mỗi
côngquan
dụng
hệ của
mật thiết
hai với
luận
phân được
tích đặt ở
nhau, bổphép
sunglập
nhau
và cũng
tổng
hợpbản.
trong các
phần kếtvàtoàn
bộ văn
văn bản nghị luận?

a/ Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài [….] không thể tóm tắt
được, mà phải đọc lại. Cái thú vị của bài Thu điếu ở các điệu xanh:
xanh ao, xanh bờ, xanh sông, xanh tre, xanh trời, xanh bèo, có một
màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu rơi; ở những cử động: chiếc
thuyền con lâu mới nhích, sóng gợn tí, lá đưa vèo, tầng mây lơ lửng,
ngõ trúc quanh co, chiếc cần buông, con cá động; ở các vần thơ:
không phải chỉ giỏi về tử vận hiểm hóc mà chính hay vì kết hợp với
từ, với nghĩa chữ đến một cách thoải mái đúng chỗ, do một nhà
nghệ sĩ cao tay. Cả bài thơ không non ép một chữ nào, nhất là hai
câu 3,4
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Đối với:

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Thật tài tình; nhà thơ đã tìm được cái tốc độ bay của lá: vèo, để
tương xứng với mức đô gợn của sóng : tí.
(Toàn tập Xuân Diệu)

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đóp động dưới chân bèo.
Nguyễn Khuyến

- Luận điểm: Thơ hay là hay cả hồn lẫn
xác, hay cả bài.
- Trình tự phân tích:
+ Các điệu xanh
+ Những cử động
+ Các vần thơ
+ ở các chữ không non ép
 

b/ Mấu chốt của sự thành đạt là ở đâu? Có người nói thành đạt là
do gặp thời, có người lại cho là do hoàn cảnh bức bách, có người
cho là do có điều kiện học tập, có người cho là có tài năng trời cho.
Các ý kiến đó mỗi ý chỉ nói tới một nguyên nhân, mà lại lài nguyên
nhân khách quan, họ quên mất nguyên nhân chủ quan của con người.
Thật vậy. Gặp thời tức là gặp may, có cơ hội, nhưng nếu chủ quan
không chuẩn bị thì cơ hội cũng sẽ qua đi. Hoàn cảnh ấy có người bi
quan thất vọng, chán nản, thối chí; có người gồng mình vượt qua.
Điều kiện học tập cũng vậy, có người được cha mẹ tạo cho một điều
kiện thuận lợi, nhưng mải chơi, ăn diện, kết quả học tập rất bình
thường. Nói tới tài năng thì ai cũng có chút tài nhưng đó là một khả
năng tiềm tàng, nếu không tìm cách phát huy thì nó cũng bị thui chột.
Rút cuộc mấu chốt của sự thành đạt là ở bản thân chủ quan mỗi
người, ở tinh thần kiên trì phấn đấu, học tập không mệt mỏi, lại phải
trau dồi đạo đức cho tốt đẹp. Không nên quên rằng, thành đạt tức là
làm được một cái gì có ích cho mọi người, cho xã hội, được xã hội thừa
nhận.
(Nguyên Hương - Trò chuyện với bạn trẻ)

b. Đoạn văn b
- Luận điểm: Mấu chốt của thành đạt là ở
đâu?
- Trình tự phân tích:
+ Gặp thời, hoàn cảnh điều kiện học tập thuận
lợi, tài năng trời phú.
+ Kiên trì phấn đấu, học tập không mệt mỏi,
không ngừng trau dồi phẩm chất đạo đức.

2. Phân tích bản chất của lối học qua loa đối phó để nêu
lên những tác hại của nó
a. Bản chất của lối học đối phó:
- Học mà không lấy việc học là mục đích, xem việc học chỉ
là phụ.
- Học không có sự chủ động mà luôn bị động, học cốt đối
phó với yêu cầu của thầy cô, đối phó với việc kiểm tra, thi
cử.
- Học hình thức, không đi sâu vào thực chất kiến thức của
bài học, không nắm được bản chất của kiến thức, chỉ học
gạo, học lệch, học thuộc lòng một cách máy móc.
- Qua loa, đại khái đầu óc không tập trung…

b. Tác hại của học đối phó:
- Do bị động, không có hứng thú, chán học, kết quả học
tập thấp.
- Học đối phó mất thời gian một cách vô bổ, dù có bằng
cấp nhưng không có kiến thức, không thể vận dụng làm
việc.
- Làm cho con người mệt mỏi, thui chột tài năng, khả
năng tự giác, tư duy mất dần tạo cho con người nhân
cách xấu.
- Người học đối phó không bao giờ tạo được sự tôn
trọng, nể phục, yêu mến của bạn bè và mọi người xung
quanh.

3. Phân tích lý do khiến mọi người phải đọc sách
- Sách có tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn đối với con người:
+ Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn.
+ Sách vở đã đúc kết tri thức của nhân loại đã tích luỹ, tìm tòi từ xưa
đến nay.
+ Sách là kho tàng quí báu cất giữ di sản tinh thần của nhân loại.
+ Đọc sách là ôn lại kinh nghiệm, tư tưởng, hưởng thụ những kiến
thức, lời dạy của cha ông trong quá khứ.
+ Đọc sách mới có tri thức, mới tiến bộ, mới phát triển toàn diện về
mọi mặt cho mỗi con người (tri thức, sức khoẻ, tâm hồn…).
+ Tạo sự hiểu biết sâu rông, thông thái mọi lĩnh vực, nắm chắc bất
cứ học vấn nào, vận dụng những điều sách đã dạy vào thực tế.
+ Biết đúng- sai, biết yêu- ghét, đẹp- xấu, giáo dục con người hình
thành nhân cách…
=> Sách không thể thiếu trong cuộc sống con người. Đó là món ăn
tinh thần; là người bạn tốt giúp đỡ con người trong mọi lĩnh vực của
cuộc sống. Mọi người cần phải đọc sách.

4. Ngạn ngữ phương Đông có câu Hãy để lại cho con cái một ngôi
nhà, một cái nghề và một quyển sách! Một ngôi nhà vừa là tài sản vật
chất, vừa là nơi để ở theo tinh thần an cư lập nghiệp. Một cái nghề
vừa là phương tiện kiếm sống, vừa là phần đóng góp nhỏ bé của 1
công dân cho XH. Còn một quyển sách là tài sản tinh thần vô giá.
Trong quyển sách ấy có tri thức, có kinh nghiệm sống, có hoài bão, có
ước mơ… của tiền nhân truyền đạt và gửi gắm cho muôn đời con
cháu. Trong rất nhiều lời răn dạy của tiền nhân, chắc chắn có rất nhiều
lời răn bổ ích, thấm thía về học hành. Như vậy việc học tập có vai trò
quyết định trong việc lập thân của mỗi con người. Vì vậy muốn thành
tài phải khổ công tập luyện; phải học có đầu, có đuôi, học đến nơi đến
chốn, tuyệt đối không được học qua loa, đối phó theo kiểu cưỡi ngựa
xem hoa cốt chỉ kiếm lấy bằng mà thực chất chỉ là hành vi lừa người,
dối mình. Trong quá trình học tập, tất nhiên phải đọc sách, cho nên
phải biết chọn sách mà đọc và phải biết cách đọc để tiếp thu hiệu quả
những tri thức và kinh nghiệm của tiền nhân. Đó chính là hành trang
quan trọng để làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học
vấn của mỗi người.

Tiết 46
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

1- Bài vừa học:

-Phạm Tiến Duật-

I. Tìm hiểu chung
- Nắm nội dung bài vừa học.
II. Đọc hiểu văn bản
- Biết thực
hiện-phép
phânchú
tíchthích
và tổng hợp trong những văn cảnh cụ thể.
1. Đọc
Tìm hiểu
2. Nhan đề bài thơ
Phân
tíchTHÀNH PHẦN BIỆT LẬP/ sgk/ 18
2- Bài sắp3.học:
CÁC
3.1. Hình ảnh những chiếc xe
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
lại dấu tích trên những chiếc
xe không kính.