KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Đặc điểm và công dụng của
Khởi ngữ ở trong câu?
Đặt câu có khởi ngữ?

Câu 2: Trong những câu sau, câu nào có
khởi ngữ ?
a/ Quyển sách này, tôi đọc rồi.
b/ Về văn học, tôi nhận thấy nó có tác
động lớn đến tư tưởng, tình cảm con
người.
c/ Hôm qua, tôi được điểm mười.

 Thành phần tình
I/ Thành phần tình thái:

1. Phân tích ngữ liệu
a/ Chắc: độ tin cậy cao
b/ Có lẽ: độ tin cậy thấp
 Thể hiện cách nhìn của
người nói đối với sự việc
trong câu.
=> Thành phần tình thái

a/thái
Vớiđược
lòng dùng
mongđể
nhớ
a/
Với
lòng
mong
nhớ
thể
của anh,
anh,
chắc
anh
của
hiện
cáchanh
nhìnnghĩ
của
nghĩ rằng,
convới
anh
rằng,
con
sẽ
chạy
người
nói anh
đối
sựsẽ
chạy
xôlòng
vào
lòng
anh,
việc
được
nói
đếnsẽ
xô
vào
anh,
sẽ ôm
chặt
anh.
ôm
chặt
lấy
cổ cổ
anh.
trong
câu
. lấy
b/ Anh
Anh quay
quay lại
lại nhìn
nhìn con
con
b/
vừa khe
khe khẽ
khẽ lắc
lắc đầu
đầu
vừa
vừa cười.
cười. Vì
Cókhổ
lẽ vìtâm
khổ
vừa
tâm nỗi
đếnkhông
nỗi không
đến
khóc
khóc được,
nênphải
anh
được,
nên anh
phải cười
vậy thôi.
cười
vậy thôi.

Tìm thành phần
tình thái trong
những câu
sau?

a/ Nhưng còn cái này mà ông sợ, có lẽ còn
có ghê
lẽ rợn hơn cả những
tiếng kia nhiều.
(Kim Lân, Làng)

b/ Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì,
hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay
vào túi, móc cây
lược,
đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu.
hình
như
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

c/ Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được đúng
lắm. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được.

Chả nhẽ

(Kim Lân, Làng)

I/ Thành phần tình thái:
II/ Thành phần cảm thán:
1. Phân tích ngữ liệu

a/ Ồ, sao mà độ ấy
a/
Sao
mà
độ
ấy
vui thế.
vui thế.

( Kim Lân, Làng)
( Kim Lân, Làng)

a/ Ồ: vui thích
b/
Trời
ơi,
chỉ
b/
Chỉ
còn
có
năm
tiếc
nuối
b/ Trời ơi:
còn
phút!có năm phút!
 Bộc lộ tâm lí của
người nói

=> Thành phần cảm
thán

(Nguyễn
(NguyễnThành
ThànhLong,
Long,Lặng
LặnglẽlẽSa
SaPa)
Pa)

I/ Thành phần tình thái
II/ Thành phần cảm thán
2/ Ghi nhớ

Thành phần cảm thán
được dùng để bộc lộ tâm
lí của người nói (vui, buồn
mừng,giận,...)

Chao ôi
ôi, bắt gặp một con người
Chao
như anh ta là một cơ hội hãn hữu
cho sáng tác, nhưng hoàn thành
sáng tác còn là một chặn đường
dài.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Tìm thành phần cảm thán
trong câu trên?

Thành phần tình thái
Thành phần cảm thán
 Không tham gia diễn đạt
nghĩa sự việc của câu.
=> Thành phần biệt lập

I/ Thành phần tình thái:

 Các thành phần tình thái,
II/ Thành phần cảm thán cảm thán là những bộ phận
không tham gia vào việc
III/ Luyện tập:
diễn đạt nghĩa sự việc của
câu nên được gọi là thành
phần biệt lập.

Bài 1:
a/ Than ôi! Sức người khó lòng
địch nổi với sức trời!
b/ Chao ôi, con chuồn chuồn ớt
Mới đẹp làm sao!

Bài 2:
Chắc là, dường như, chắc chắn,có lẽ,
chắc hẳn, hình như,có vẻ như

Hãy xếp những từ ngữ
sau đây theo trình tự tăng dần
độ tin cậy (hay chắc chắn)?

chắc chắn
chắc hẳn
chắc là
có lẽ
có vẻ như
dường như

hình như

THẢO LUẬN NHÓM BÀN
Trong ba từ: “chắc”, “hình như”, ”chắc
chắn”:
Với
lòngnào
mong
(1) hình
anh nghĩ rằng,
+ Từ
độ tin
cậy như
cao nhất?
nhớ
củanào
anhđộ tin
con anh sẽ
(2) chắc
chắn nhất?
+ Từ
cậy thấp
chạy xô vào
(3) Nguyễn
chắc
Vì sao nhà văn
Quang Sáng lại
lòng anh, sẽ ôm
chọn từ “chắc” trong văn cảnh
ấy?
chặt
lấy cổ anh.

Bài 3: Sgk/19
- Từ “chắc chắn” có độ tin cậy
cao nhất.
- Từ “hình như” có độ tin cậy
thấp nhất.
 Chọn từ “chắc”:
+ Theo tình cảm huyết thống thì
sự việc phải diễn ra như vậy.

Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm
xúc của em khi được thưởng thức
một tác phẩm văn nghệ. Trong đoạn
văn đó có câu chứa thành phần tình
thái hoặc cảm thán?

BÀI 4
Chọn từ điền vào chỗ trống cho phù hợp
(có lẽ, chắc chắn, Ôi)
“ Đọc văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” của Lê
chắc chắn cũng cảm kích và thêm yêu quý
Anh Trà…............…ai
Bác. Bác quả là một người cao cả, vĩ đại. Bác có phong
cách sống vô cùng giản dị và thanh cao. Điều ấy thể
hiện trong bữa ăn hàng ngày, cách ăn mặc, lời nói.
Toàn thể dân tộc Việt Nam và.....……cả
thế giới đều
có lẽ
kính trọng Bác- vị lãnh tụ của một nước, lại có một lối
sống thanh đạm đến thế...........!
Ôi Bác sống cao đẹp quá.
Bác như một ánh mặt trời toả sáng nơi nơi.”

Câu 2: Trong các câu sau đây, câu nào không
có thành phần tình thái?
a/ Ngày mai kiểm tra toán.
b/ Có lẽ ngày mai lớp ta kiểm tra toán.
c/ Hình như Lan ốm.
d/ Dường như lớp ta ngày càng học tốt hơn.

Dặn dò:

- Học bài và hoàn thiện các bài tập.
- Chuẩn bị bài: Chuẩn bị hành trang vào
thế kỷ mới (Vũ Khoan).

.

Kính chúc sức khoẻ
thầy cô và các em