CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
ĐẾN VỚI GIỜ HỌC LỊCH SỬ 8

TRƯỜNG THCS TRUNG MỸ

Tiết 39 - Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873 -1884 ) (Tiếp theo)

II. THỰC DÂN PHÁP TIẾN ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG
NHỮNG NĂM 1882-1884.

1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai ( 1882)
- Tình hình VN sau Hiệp ước 1874:
+ Làn sóng phản đối Hiệp ước 1874? lên Tình
cao, phong
hình trào kháng
chiến phát triển mạnh.
nước ta sau
+ Kinh tế kiệt quệ, nhân dân đói khổ, giặc cướp nổi lên khắp nơi,
Hiệp ước 1874
triều đình phải cầu cứu cả quân Thanh và quân Pháp đánh dẹp.
ntn?từ.
+ Các đề nghị cải cách, duy tân bị khước
→ Đất nước rối loạn cực độ.

? Những việc làm trên
của triều đình Huế
gây nên hậu quả gì
cho đất nước?

- Âm mưu của Pháp:
+ Tư Bản Pháp đang phát triển mạnh,
cần khi
nguồn
? rất
Trong
đấttài nguyên
và khoáng sản ở Bắc Kì nên quyết tâm đánh chiếm bằng được.

nước rối loạn
+ Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp
cựcước
độ, 1874,
TDP tiếp
có tục giao
Tại âm
saoBắc
TDP
quyết
thiệp với nhà Thanh, Pháp đem? quân
XL
Kìgì?
lần
2.
mưu
tâm xâm lược bằng
+ 3/4/1882 quân Pháp do Rivie chỉ huy đổ bộ lên HN.
được Bắc Kì? TDP làm
thế nào để đem quân
XL Bắc Kì lần 2?

Hà nội

25 - 4 - 1882
3 - 4 - 1882

Huế

6 tỉnh miền đông
nam kì

Lược đồ thực dân Pháp đánh chiếm
Bắc kì lần thứ hai(1882 - 1884)

- Diễn Biến:
+ 25/4/1882 Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho Tổng đốc Hoàng Diệu,
đòi nộp vũ khí và giao thành. Không đợi trả lời, Pháp nổ súng
? Cuộc
XL
tấn công. Đến trưa thành HN mất, Hoàng
Diệu
tự Bắc
vẫn. Kì

lần thứ hai của
TDP diễn ra ntn?

“Thần là một kẻ thư sinh, biết đâu việc
binh bị mà Bệ hạ lại giao cho cái chức
vụ quá quan trọng. Làm sao tin được
lòng giặc, nên thần lo sửa soạn đề
phòng. Việc chưa xong thì binh Pháp
kéo đến. Thần trộm nghĩ, Hà Nội là
cuống họng của Bắc Kì, nên thần
thường tâu về triều xin thêm binh,
nhưng lại bị Bệ hạ quở trách...Một
mình thề với Long thành, nguyện
theo Nguyễn Tri Phương nơi suối
vàng vậy”.
Hoàng Diệu (1829-1882)
Đã tay cầm bút lại cầm binh
Muôn dặm giang sơn nặng một mình

Suối vàng chắc hẳn mài gươm bạc
Lòng đỏ đành đem gửi sử xanh

Thờ chúa, chúa lo, lo với chúa

Di biểu nay còn sôi chính khí

Giữ thành, thành mất, mất theo thành

Khiến người thêm trọng bút khoa danh.
Phó bảng Nguyễn Trọng Tịnh

-

? Khi TDP chiếm
+ Triều đình Huế cầu cứu quânđược
Thanh
và HN,
cử người
thành
triều ra
HN thương thuyết với Pháp,... đình
ThừaHuế
dịp,đãquân
Thanh
làm gì?
kéo sang nước ta, Pháp tỏa điHành
chiếm
Hònđó
Gai,
động
củaNam
Định và các tỉnh khác thuộc đồng
Bắcgây
Kì. nên
nhàbằng
Nguyễn
hậu quả gì cho đất
nước?

1

Tiết 37

Tiết 24

? Vì sao khi chiếm được thành Hà Nội, Pháp không đánh
chiếm các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như lần trước mà lại là
mỏ than Hòn Gai, Quảng Yên?
Là vì: nhu cầu nguyên liệu của nước Pháp lúc này rất cấp thiết
(nguyên liệu ở đây chủ yếu là các mỏ than vì ngành này chỉ cần
bỏ vốn ít mà thu lợi nhuận cao, thu hồi vốn nhanh, không làm
ảnh hưởng đến sự phát triển của nền công nghiệp chính quốc.

II. THỰC DÂN PHÁP TIẾN ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.
NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG
NHỮNG NĂM 1882-1884.

2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp

- Tại HN: nhân dân tự tay đốt nhà, tạo thành bức tường
lửa chặn giặc, thành lập các đội nghĩa binh đánh giặc,
? Khi TDP đánh
đào hào, đắp luỹ…
HN, nhân dân ta
- Tại các tỉnh đồng bằng Bắc Kì: nhân
dângì?
đắp đập, cắm
đã làm
kè trên sông, làm hầm chông, cạm bẫy chống giặc
- Trận Cầu Giấy: 19-5-1883, hơn 500 quân Pháp do Rivi-e kéo ra Cầu Giấy đã lọt vào trận địa mai phục của ta.
Quân Cờ đen Lưu Vĩnh Phúc phối hợp với quân của
Hoàng Tá Viêm đổ ra đánh. Nhiều sĩ quan và binh lính
Pháp bị giết, trong đó có Ri-vi-e.

RI – VI – E BỊ GIẾT TẠI CẦU GIẤY ( 1883 )

? Chiến thắng Cầu
Giấy với
lần Pháp,
thứ hai
- Triều Huế lại muốn thương lượng
hi vọng
1883Nhưng
có ý Pháp
nghĩa quyết
chúng sẽ rút quân như năm 1873.
định tấn công thẳng vào Thuận ntn
An. đối với cuộc
k/c chống Pháp của
nhd ta?
? Thái độ của triều
? Tại sao lần này
Huế ra sao khi
Pháp
không
Pháp bị thất bại ở
nhượng bộ triều
Cầu Giấy?
đình sau khi Ri-vie bị giết tại trận
Cầu Giấy (1883)?

3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ
(1884).
- Chiều 18/8/1883, Pháp tấn công vào Thuận An.
- Ngày 20-8-1883 chúng chiếmThuận An. Triều đình Huế xin đình
chiến.

? Sau chiến thắng
Cầu Giấy của ta
năm 1883, TDP đã
làm gì? Còn triều
đình Huế ntn?

3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ
(1884).
- Chiều 18/8/1883, Pháp tấn công Thuận An. Ngày 20-8-1883
chúng chiếm Thuận An. Triều đình Huế xin đình chiến.
- Ngày 25-8-1883, Pháp buộc triều đình Huế kí Hiệp ước Hác
măng do Pháp thảo sẵn.
- ND Hiệp ước 1883:

? Nêu nội dung cơ
bản của Hiệp ước
Hác-măng1883?

- ND Hiệp ước 1883:
+ Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của
Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi
Trung Kì, nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh
Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì.
+ Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kì,
nhưng mọi việc phải thông qua viên khâm sứ Pháp tại
Huế.
+ Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kì thường xuyên kiểm
soát công việc của quan lại triều đình, nắm các quyền tri
an và nội vụ.
+ Mọi việc giao thiệp với nước ngoài, kể cả với Trung
Quốc đều do Pháp nắm.
+ Triều đình Huế phải rút hết quân đội ở Bắc Kì về
Trung Kì.

Bắc Kì - đất bảo hộ
Thanh Hoá

Nghệ An
Hà Tĩnh

Phủ Thừa Thiên

Trung Kì – Triều đình
quản lí
Bình Thuận

Nam Kì – xứ thuộc địa

3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ
(1884).

? Em có nhận xét gì
- ND Hiệp ước 1883: sgk (123)
về nội dung Hiệp ước
- Ngày 6/6/1884 Pháp buộc triều đình
HuếMăng?
ký Hiệp ước
Hác
TháiPa-tơ-nốt,
độ
có nội dung cơ bản giống với Hiệp ước
củaHác-măng,
nhân dânchỉtasửa
nhưđổi đôi
chút về ranh giới khu vực Trung Kì nhằm xoa dịu dư luận và lấy
thế nào khi triều đình
lòng vua quan phong kiến bù nhìn.
Huế kí Hiệp ước
- Hiệp ước Pa-tơ-nốt đã chấm dứt sự? tồn
tại triều
của nhà
nước
Việc
đình
Huế
1883?
phong kiến Nguyễn với tư cách là một
gia độc
lập. Từ
kí quốc
với Pháp
Hiệp
ướcđây,
Việt Nam trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến.
pa-tơ-nốt dẫn tới hậu
quả như thế nào cho
đất nước?

CỦNG CỐ BÀI HỌC
Em hãy tóm tắt ngắn gọn nội dung
quá trình xâm lược VN của TDP theo
thứ tự từng mốc thời gian?

VN trở thành nước thuộc
địa, nửa phong kiến

Pháp hoàn thành
việc XL VN

1884
VN mất
quyền độc lập Pa tơ nốt

Mất 3 tỉnh
miền Đông NK
1862
Pháp xâm Nhâm Tuất
lược VN
1858

Mất 6 tỉnh
Nam Kì
1874
Giáp Tuất

1883
Hác măng