...Tiếng gà trưa
...
Tay bà khum soi trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Dành từng quả chắt chiu
Vì lòng yêu Tổ quốc
Cho con gà mái ấp
Vì xóm làng thân thuộc
...
Bà ơi, cũng vì bà
Cứ hàng năm hàng năm
Vì tiếng gà cục tác
Khi gió mùa đông tới
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Bà lo đàn gà toi
(Xuân Quỳnh)
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới

Tiết 80 - văn bản

Bếp

- Bằng Việt-

I.
Tìm
hiểu
chung

1. Tác giả

Hồ sơ tác giả

Dựa vào phần tìm
hiểu và chuẩn bị ở
nhà, em hãy trình
bày về tác giả
Bằng Việt

1. Tác giả
- Bằng Việt, tên khai sinh là Nguyễn Việt
Bằng, sinh năm 1941 ở Hà Tây (nay là HN)
- Nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến
chống Mỹ.
 - Thơ Bằng Việt trong trẻo, mượt mà, khai
thác những kỉ niệm và ước mơ của tuổi trẻ.

Tác phẩm chính
1986

1973

1968

1983

2. Tác phẩm
Dựa vào phần tìm hiểu
và chuẩn bị ở nhà, em
hãy trình bày về tác
phẩm “Bếp lửa”

Hồ sơ tác phẩm

- Viết năm 1963, khi
tác giả đang là sinh
viên ngành luật ở
Liên Xô.
 - In trong tập “Hương
cây – Bếp lửa” – tập
thơ đầu tay in chung
với Lưu Quang Vũ.

. “Những năm đầu theo học Luật
tại đây tôi nhớ nhà kinh khủng.
Tháng 9 ở bên đó trời se se lạnh,
buổi sáng sương khói thường bay
mờ mờ mặt đất, ngoài cửa sổ, trên
các vòm cây, gợi nhớ cảnh mùa
đông ở quê nhà. Mỗi buổi dậy sớm
đi học, tôi hay nhớ đến khung cảnh
một bếp lửa thân quen, nhớ lại hình
ảnh bà nội lụi cụi dậy sớm nấu nồi
xôi, luộc củ khoai, củ sắn …”.

- Thể thơ: Tám chữ
- PTBĐ: Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm.
- Mạch cảm xúc: Đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy
ngẫm, bộc lộ tình yêu thương
Khổ đầu: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cảm xúc và
hồi ức của người cháu.
Khổ 2,3,4,5: Hồi tưởng kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà
và hình ảnh bà gắn liền với hình ảnh bếp lửa.
- Bố cục:
Khổ 6: Suy ngẫm về cuộc đời bà và hình ảnh bếp lửa
Khổ cuối: Người cháu đã trưởng thành và đi
xa nhưng vẫn luôn nhớ về bà.

II. Đọc hiểu
văn bản

1. Hình ảnh bếp lửa:
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.”
 Hình ảnh bếp lửa (gần
gũi, quen thuộc) đã khơi
nguồn nhớ thương của
cháu đối với bà.
 Bài thơ là những hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu
đã trưởng thành, nhớ lại những kỉ niệm đầy xúc động về
người bà và tình bà cháu. Qua đó, bộc lộ những tình cảm
sâu nặng đối với gia đình, quê hương, đất nước.

- Điệp ngữ “Một bếp lửa”.
- Từ láy tượng hình “chờn vờn”; “ấp iu”.
- Ẩn dụ “nắng mưa”.

2. Những kỉ niệm tuổi thơ bên bà
nhóm lửa
kể chuyện
yêu thương, đùm bọc, che chở,
Bà
dạy dỗ và là chỗ dựa tinh thần
bảo cháu nghe
cho cháu.
dạy cháu làm
chăm cháu học
-> Bà và bếp lửa là hai mà như một, “bếp lửa bà nhen” là “ngọn
lửa chứa niềm tin dai dẳng”, ngọn lửa của tình thương yêu ấp ủ.
Tình cảm bà cháu nhẹ nhàng, giản dị nhưng lại thấm thía sâu xa.
Tình cảm ấy vượt qua không gian và thời gian, lưu giữ vĩnh viễn
trong kí ức. Đó cũng chính là lòng biết ơn với gia đình, với quê
=> Bức chân dung cuộc sống
hương, đất nước

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật :
- Xây dựng hình ảnh thơ vừa cụ
thể, gần gũi, vừa gợi nhiều liên
tưởng, mang ý nghĩa biểu
tượng.
- Viết theo thể thơ 8 chữ phù
hợp với giọng điệu cảm xúc hồi
tưởng và suy ngẫm.
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa
miêu tả, tự sự, nghị luận và biểu
cảm.

2. Ý nghĩa văn bản:
- Từ những kỉ niệm tuổi thơ
ấm áp tình bà cháu, nhà thơ
cho ta hiểu thêm về bức chân
dung người bà luôn tần tảo,
nhẫn nại, giàu yêu thương;
chân dung người cháu đã
trưởng thành luôn nhớ về bà,
yêu thương và biết ơn bà.
Tình cảm bà cháu ấm nồng,
sâu sắc.

TRÒ CHƠI: “Ai nhanh
hơn”

 Trò chơi gồm 3 câu hỏi lần lượt ứng với câu trả lời.
 Trả lời đúng mỗi câu hỏi, câu trả lời đúng sẽ được
mở ra.
 Trả lời đúng 3 câu hỏi sẽ được 10 điểm.

HẾT10
678912345GIỜ

 

Bài thơ Bếp lửa được sáng tác năm nào?
Đáp án: 1963

TIME

KEY

HOME

123456789GIỜ
HẾT10

Hình ảnh nào trong bài thơ đã khơi nguồn dòng
cảm xúc về bà?
Đáp án: Hình ảnh bếp lửa

TIME

KEY

HẾT10
123456789GIỜ

Hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ tượng trưng cho
điều gì?
Đáp án: Tình yêu thương, niềm
tin mà bà đã thắp lên trong cháu
TIME

KEY

HẾT10
123456789GIỜ

Âm thanh nào được nhắc đi nhắc lại bốn lần ở
trong bài thơ?
Đáp án: Tiếng chim tu hú

TIME

KEY

Cùng chia sẻ

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, hình
ảnh người bà có những gì thay đổi trong
cách cư xử hay không?

Hình ảnh người
bà

Là người cha, người
mẹ, người bạn
Lam lũ, tần tảo
Thương yêu, chăm
sóc, nâng niu cả về
vật chất tinh thần
Giàu đức hi sinh, nghị
lực