KHỞIChú
ĐỘNG
ong
tìm chữ

…... lẻn vào công ty trộm đồ đã bị bắt sáng nay.

người

tên

vị

Đã có rất nhiều chiến sĩ …..
trong trận Điện Biên Phủ.

hi sinh

ngã xuống

mất mạng

- Dạ cũng trưa rồi, mời bà ở lại
với cháu nhé!

……

Ăn
cơm

ăn
dùng bữa

Thöïc haønh
Tieáng Vieät

Fresh
literature
Sắc thái nghĩa của từ ngữ
and
Và việc lựa chọn từ ngữ

Yêu cầu cần đạt
Nhận biết được sắc
01 thái nghĩa của từ
và vận dụng vào
việc lựa chọn từ
ngữ.
Tôn trọng người
02
khác trong quá
trình giao tiếp.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ ngữ in đậm

a. Có lúc vểnh râu vai phụ lão
Cũng khi lên mặt dáng văn thân.
b. Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi
Này của Xuân Hương đã quệt rồi.
c. Ghế tréo lọng xanh ngồi bảnh choẹ,
Nghĩ rằng đồ thật hoá đồ chơi.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ ngữ in đậm

a. Có lúc vểnh râu vai phụ lão
Cũng khi lên mặt dáng văn thân.

Vểnh râu: chỉ ý “nhàn nhã”
với cảm xúc bông đùa.
Lên mặt: tỏ ra ý kiêu căng,
coi thường người khác.

Trong ngữ cảnh bài Tự
trào, những từ ngữ này
được dùng để thể hiện
cảm xúc tự trà của Tú
Xương để tự chế giễu
mình.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ ngữ in đậm
b. Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi

Này của Xuân Hương đã quệt rồi.

Quệt: thể hiện thái độ
tự tin và có phần bông
đùa của Hồ Xuân
Hương khi mời trầu.

Câu 1. Nhận xét về sắc thái nghĩa của từ ngữ in đậm

c. Ghế tréo lọng xanh ngồi bảnh choẹ,
Nghĩ rằng đồ thật hoá đồ chơi.
Bảnh choẹ: thể hiện thái độ giễu cợt
của Nguyễn Khuyến dành cho
những “tiến sĩ giấy”.

Câu 2. Có thể thay từ “bác” bằng từ “bạn” trong câu thơ
sau không? Vì sao?

Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Không thể thay từ “bác” bằng từ
“bạn” vì sẽ làm giảm sắc thái thân
mật và tình cảm sâu sắc, chân thành
mà Nguyễn Khuyến dành cho bạn.

Câu 3. Theo em, có thể thay từ “ngang” bằng từ “lên”
không? Vì sao?

Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo,
Không thể thay từ “ngang” bằng từ
“lên” vì “trông ngang” mới bộc lộ
được thái độ xem thường, giễu cợt của
Hồ Xuân Hương.

Câu 3. Thay thế từ “cheo leo” trong câu thơ sau bằng một
số từ có nghĩa tương tự. Từ đó, chỉ ra cái hay trong việc sử
dụng từ ngữ của Hồ Xuân Hương.

Kìa đền Thái thú đứng cheo leo.
Có thể thay thế từ “cheo leo” bằng từ “chênh
vênh” (đồng nghĩa: cao, không có chỗ bấu víu,
gây cảm giác nguy hiểm, dễ rơi)
=> Tuy nhiên, từ “cheo leo” vần với câu trên và
gợi ra sắc thái giễu cợt của Hồ Xuân Hương.

Câu 5. Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu
thơ sau và nêu tác dụng của biện pháp ấy:

Sống lâu, lâu để làm gì nhỉ?
Lâu để mà xem cuộc chuyển vần.
 BPTT: Câu hỏi tu từ.
 Tác dụng: tác giả hỏi để cười cho
việc vô tích sự của mình, nhấn mạnh
sự chua xót về thân phận, gián tiếp
phê phán sự nhiễu nhương của xã
hội.

Câu hỏi
tu từ

Chuẩn bị bài:PHAÀN: VIEÁT

Vieát baøi vaên
Phaân tích moät taùc phaåm
vaên hoïc