BÀI: CƠ CẤU TRỤC KHUỶU,
THANH TRUYỀN
MỤC TIÊU
XI LANH
NHIỆM VỤ
NGUYÊN LÝ
LÀM VIỆC

KIỂM TRA
BẢO DƯỠNG
VÀ THÁO- LẮP

XÉC MĂNG
CẤU TẠO

PÍT TONG

TAY BIÊN

TRỤC
KHUỶU

BẠC BIÊN

THAM KHẢO

Về trang chủ

MỤC TIÊU
-Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động
của cơ cấu trục khuỷu thanh truyền
-Bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu thanh truyền
đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Rèn luyện tính cẩn thận, sạch sẽ và tư duy kỹ
thuật
Về trang đầu

I-Nhiệm vụ
• Biến chuyển động tịnh tiến của píttông thành
chuyển động quay của trục khuỷu, qua bánh đà
truyền năng lượng đến máy công tác

Về trang đầu

II- Cấu tạo

1. Pít tông
 
2. Thanh truyền (tay
biên)
 
3. Trục khuỷu
 
4. Đối trọng
Về trang đầu

Xem tiếp cấu tạo

Về trang đầu

1- Xi lanh
1. Gờ nhô cao
làm kín
2. Gờ định vị
3. Áo nước làm
mát
4. Doăng cao su
cản nước

Về trang đầu

2- Píttông
A. Đỉnh pít
tông
B. Đầu pít
tông
C. Thân pít
tông
D. Lỗ chốt (lỗ
ắc)

Về trang đầu

Xem tiếp cấu tạo

Về trang đầu

3- Vòng găng (xéc măng)

Về trang đầu

Xem tiếp cấu tạo

Vòng găng hơi

Về trang đầu

Vòng găng dầu

Xem tiếp cấu tạo

Kiểu lắp vòng găng và sơ đồ tác dụng của lực khí thể
Về trang đầu

4- Tay biên (thanh truyền)
1. Đầu nhỏ biên
2. Bạc đầu nhỏ
3. Thân
4,6. Đầu to biên
5,9. Bạc biên
7. Chốt hãm
8. Đai ốc biên
10. Bu lông biên
11. Tiết diện thân biên
12. Lỗ dầu bạc đầu nhỏ
13. Lỗ dầu
14. Đầu to cắt xiên 450
15. Dây hãm bu lông
biên

Về trang đầu

5- Bạc biên

Về trang đầu

6- Trục khuỷu

Về trang đầu

Về trang đầu

III-Nguyên lý làm việc
• Quay trục khuỷu (đề máy) thì píttông nối với
biên sẽ rời khỏi ĐCT tạo nên sự giãn nở trong
xilanh. Lúc này xupáp hút mở ra, do sự chênh
lệch áp suất trong xi lanh và ngoài khí quyển
không khí được nạp đầy vào xi lanh. Sau khi
píttông qua ĐCD, cửa hút đóng lại. Quay tiếp
trục khuỷu, biên sẽ đẩy píttông tiếp tục đi lên và
nén không khí ở trong xi lanh. Khi píttông đi tới
ĐCT, toàn bộ không khí nạp đầy xi lanh từ
trước, sẽ bị nén trong buồng đốt
Về trang đầu

Xem tiếp NL

III-Nguyên lý làm việc
• Khi nén, không khí trong buồng đốt bị nóng lên và
đạt tới nhiệt độ cao. Nhiên liệu ở dạng bụi nhỏ
được phun vào buồng đốt. Khi tiếp xúc với không
khí nóng và píttông nóng, những hạt bụi nhiên liệu
bay hơi và bốc cháy toả ra một nhiệt độ lớn. Khí
cháy được tạo thành khi cháy, có xu hướng giãn nở
khi đốt nóng. Cho nên áp suất trên píttông tăng lên
đột ngột. Dưới áp suất của khí cháy, píttông dịch
chuyển xuống dưới, như vậy nhiệt năng của nhiên
liệu được biến thành công cơ học.
Về trang đầu

IV- Kiểm tra, bảo dưỡng và tháo lắp
1. Tháo nắp máy

Về trang đầu

Xem tiếp

2. Làm sạch nắp máy

Về trang đầu

Xem tiếp

3- Thay vòng găng (xéc măng)
a) Tháo vòng găng
Dùng kìm chuyên
dùng, tháo lần lượt
từng vòng găng ở
pít tông từ trên
xuống dưới
Chú ý mở miệng
vòng găng vừa phải
tránh gãy
Về trang đầu

Xem tiếp

Tháo vòng găng
theo thứ tự từ trên
xuống dưới

Về trang đầu

Xem tiếp

b) Làm sạch rãnh
vòng găng
Dùng dao cạo
chuyên dùng làm
sạch các
cặn
muội bám trong
rãnh vòng găng
rồi rửa sạch pít
tông trong dầu
điêzen
Về trang đầu

Xem tiếp

Lắp vòng găng
Dùng
kìm
chuyên dụng
lắp lần lượt
các vòng găng
từ đươi lên trên
đỉnh pít tông
Chú ý mở miệng
vòng găng vừa
phải tránh gãy
Về trang đầu

Xem tiếp

Trước khi lắp pít
tông vào xy lanh
chia miệng vòng
găng theo các vị
trí như hình

Về trang đầu

Xem tiếp

4- Thay bạc biên
B1: Tháo bạc biên
Dùng clê lực và tuýp
khẩu tháo bu lông biên,
tháo cụm biên pít tông ra
hoặc đẩy dịch tay biên ra
khỏi cổ trục biên rồi lấy
bạc ra

Về trang đầu

Xem tiếp

B2- Thay bạc biên
Chọn bạc biên đúng kích thước lắp
vào tay biên

Về trang đầu

Xem tiếp

B3- Lắp bạc biên:
Lắp bạc vào tay
biên phải đúng gờ
định vị

Về trang đầu

Xem tiếp

Dùng tuýp khẩu và clê lực
siết bu lông biên đủ lực
quy định
Chú ý sau khi siết xong
gõ nhẹ hai bên cổ biên
phải dịch chuyển được
trên trục hoặc quay trục
khuỷu phải nhẹ nhàng

Về trang đầu

Xem tiếp

Cách kiểm tra và lắp nhóm Pit
tông- thanh truyền

Về trang đầu

Xem tiếp

Về trang đầu

Xem tiếp

1) Kiểm tra khe hở miệng xéc măng
- Dùng căn lá, đặt xéc măng vào mẫu hoặc xilanh mới.
- Đặt xéc măng ở đáy xilanh gần điểm thấp nhất của hành
trình xéc măng.
- Kiểm tra ở một số điểm cần thiết

Về trang đầu

Xem tiếp

2. Kiểm tra khe hở cạnh(chiều cao) xéc măng
- Dùng căn lá để kiểm tra.
- Giá trị khe hở cạnh là

Về trang đầu

Xem tiếp

3. Kiểm tra khe hở lưng xéc măng:
- Đặt xéc măng vào xilanh mới có kích thước phù
hợp.
- Sử dụng chụp có đường kính nhỏ hơn xilanh 1 –
2 mm đậy lên.
- Cho luồng sáng phía dưới đáy xilanh.
- Nếu ta nhìn thấy ánh sáng chứng tỏ lưng xéc
măng bị hở.
- Kiểm tra độ đàn hồi.
- Dùng dụng cụ chuyên dùng để kiểm tra của mỗi
loại xéc măng.
- Độ đàn hồi của xéc măng
Về trang đầu

Xem tiếp

d) Yêu cầu kỹ thuật khi lắp vòng găng:
+ Vòng găng mạ crôm lắp trên cùng.
+ Vòng găng có tiết diện hình thang thì đáy nhỏ
hướng lên trên.
+ Vòng găng vát ngoài hướng xuống dới.
+ vòng găng vát trong hướng lên trên.
+ Vòng găng dầu úp thìa hướng xuống dưới.
+ Khi chia miệng vòng găng tránh vị trí trùng
với lỗ chốt, vuông góc với lỗ chốt, các miệng
không được trùng nhau và phải cách nhau 90 0,
1200,1800.
+ Sau khi lắp vào rãnh phải xoay nhẹ nhàng
Về trang đầu

Xem tiếp

4-Lắp Piston vào tay biên:
- Luộc piston trong dầu nhớt từ 20 – 30 phút để
chúng giãn nở đều.
- Lắp chốt piston liên kết giữa pittông và thanh
truyền, cần chú ý dấu trên tay biên và dấu trên
đỉnh piston.

Về trang đầu

Xem tiếp

5. Lắp cụm biên pittông vào Blốc:
- Vệ sinh sạch trước khi lắp.
- Chọn đúng cụm biên piston của xi lanh cần lắp.
- Cho dầu vào rãnh vòng găng, xi lanh, lỗ chốt, cổ biên,
bạc biên, chia miệng vòng găng.
- Quay trục khuỷu cho máy cần lắp xuống ĐCD.
- Dùng thiết bị chuyên dùng bóp miệng vòng găng, dùng
gỗ gõ nhẹ vòng quanh, đóng pistonxuống.
- Lắp nắp dưới tay biên, chú ý mấu định vị bạc phải cùng
một phía.
- Xiết đủ lực, kiểm tra độ dich dọc của tay biên quay một
vài vòng
Về trang đầu

Xem tiếp

6- Chú ý khi sử dụng và khi lắp nhóm trục khuỷu thanh
truyền.
a. Khi sử dụng:
- Chạy rà động cơ đúng quy trình trước khi đưa động cơ vào
sử dụng.
- Dầu bôi trơn phải đủ đúng loại quy định.
- Nhiệt độ động cơ (750¸ 950C ).
- Không để động cơ quá tải.
- Không để động cơ chạy không trong thời gian dài.
- Lọc sạch không khí trước khi đưa vào động cơ.
- Thường xuyên theo dõi đồng hồ báo áp suất dầu đồng hồ
nhiệt độ nước, nếu thấy áp suất dầu giảm hoặc nhiệt độ nước
tăng quá quy định thì phải dùng máy để kiểm tra.
- Nghe động cơ làm việc nếu thấy tiếng gõ khác thường thì
phải tìm nguyên nhân và khắc phục
Về trang đầu

Xem tiếp

b. Khi lắp:
- Lắp nhóm piston - xi lanh.
Xi lanh: ép vào thân động cơ phải có độ nhô cao hơn mặt phẳng tiếp xúc với nắp
xi lanh của thân động cơ.
Khe hở giữa piston- xi lanh phải đúng quy định. Trọng lượng các piston không
được chênh lệch qúa giới hạn.
Chú ý: chiều của pít tông và thanh truyền ( Lắp theo ký hiệu hoặc chú ý đến các
đặc điểm như buồng đốt trên đỉnh pít tông, rãnh nhiệt, chiều lệch của lỗ chốt, có lỗ
phun dầu của thanh truyền.
Lắp chốt: (Kiểm lắp bơi) chú ý luộc pit tông trong dầu.
Lắp xéc măng phải đúng chiều, đảm bảo khe hở miệng, khe hở lưng và khe hở
chiều cao. Miệng các vòng găng phải phân bố đều theo chu vi và tránh vị trí mặt
phẳng qua chốt piston và mặt phẳng với mặt phẳng qua chốt.
- Lắp nhóm trục khuỷu.
Lắp đúng vị trí và chiều của các nắp gối đỡ chính và nắp gối đỡ biên (tránh nhầm
lẫn).
Bạc lót phải đúng loại và đúng vị trí (Chú ý các lỗ dẫn dầu bôi trơn, mấu định vị)
cổ trục phải tiếp xúc đều với bạc lót. Khe hở giữa bạc lót và cổ trục phải đúng qui
định.
Về trang đầu

Xem tiếp

Câu hỏi và bài tập thực hành
Bài tập 1: Tháo lắp thay thế vòng găng.
Bài tập 2: Tháo lắp thay bạc biên.
Ghi nhớ
Cần chú ý một số nội dung trọng tâm sau:
- Chiều lắp của vòng găng.
- Vị trí miệng vòng găng khi lắp vào xy lanh.
- Gờ định vị của bạc biên với tay biên.
- Lực siết bu lông biên, bulông nắp máy
Về trang đầu