ĐỀ 11.

I. Đọc - hiểu. Đọc ngữ liệu và trả lời câu hỏi
THƯA THẦY
(Tạ Nghi Lễ)
Thưa thầy, bài học chiều nay
Con bỏ quên ngoài cửa lớp
Dưới gốc phượng già, nằm nghe chim hót
Con hóa mình thành bướm và hoa.

Thưa thầy, bài tập hôm qua
Con bỏ vào ngăn khóa kín
Mải lượn lờ theo từng vòng sóng
Cái ngã điệu đàng, sân trượt patin.
 
Thưa thầy, bên ly cà phê đen
Con đốt thời gian bằng khói thuốc
Sống cho mình và không bao giờ mơ ước
Mình sẽ là ai? Tôi sẽ là ai?

Thưa thầy, qua ngõ nhà thầy khuya nay
Con vẫn thấy một vầng trăng ấm sáng
Thầy ngồi bên bàn phẳng lặng
Soạn bài trong tiếng ho khan.
 
Thưa thầy, cho là nhận: điều giản đơn
Sao con học hoài không thuộc
Để bây giờ khi con hiểu được
Biết làm sao tạ lỗi cùng thầy.

(Theo Minh Châu, Thưa thầy, bài học chiều
nay,... www.baobinhduong.vn, 24/11/2012)

Câu 1: Văn bản được viết theo thể thơ gì?
- Tự do.
Câu 2: Cậu học trò dành phần lớn thời gian
để làm những việc gì?
- Nằm nghe chim hót dưới gốc phượng già,
trượt patin, hút thuốc và uống cà phê - sống
cho mình, không bao giờ ước mơ.

Câu 3: Vì sao “tiếng ho khan” của thầy đã làm
chuyển biến nhận thức, tình cảm của cậu học trò?

- Vì: Khi thầy nhọc lòng soạn bài trong đêm
khuya, dù có mệt mỏi, có ốm… Vậy mà cậu
học trò lại phụ công thầy khi không học
thuộc được bài học thầy cho. Từ đó, cậu mới
hiểu rằng mình đã nhận được từ thầy vô vàn
điều quý giá, nhưng cậu đã phụ tấm lòng của
thầy.

Câu 4.
a) Gọi tên hai thành phần biệt lập trong khổ
thơ cuối.
________
___________
Thưa
thầy, cho là nhận: điều
giản đơn
Sao con học hoài không thuộc
Để bây giờ khi con hiểu được
Biết làm sao tạ lỗi cùng thầy.
Gọi đáp

Phụ chú

b) Đặt câu có thành phần biệt lập thể hiện
tác động tích cực của bài thơ đối với bản
thân.
- Ví dụ: Thầy ơi, những bài học thầy giảng
như những điều trân quý nhất con từng được
nhận, cảm ơn thầy đã đùm bọc chúng con
thời gian qua.

II. Tạo lập văn bản
Câu 1. Viết một đoạn văn (khoảng một trang giấy
thi), trình bày về vấn đề: Cần biết quý trọng thời
gian.
Gợi ý tham khảo.
a. Dẫn dắt vào vấn đề: Có người từng nói: “Người
nào dám lãng phí một giờ đồng hồ nghĩa là chưa
phát hiện giá trị của cuộc sống”. Thời gian là thứ
có giá trị không thể nào đong đếm được.

a. Dẫn dắt vào vấn đề: Có người từng nói: “Người
nào dám lãng phí một giờ đồng hồ nghĩa là chưa
phát hiện giá trị của cuộc sống”. Thời gian là thứ
có giá trị không thể nào đong đếm được.
b. Phân tích
- Thời gian là một thứ trừu tượng, trôi qua từng
ngày, ta không cảm nhận thời gian một cách trực
quan như nhìn hay chạm vào, ta cảm sự trôi chảy
của thời gian qua sự thay đổi của sự vật tồn tại
xung quanh mình.

- Thời gian là thứ tiền bạc không thể mua được,
một đi không trở lại, một khi đã qua đi không thể
nào lấy lại được. Nếu để lỡ mất thời gian dù có hối
tiếc cũng thể lấy lại được. (“Nếu một người cho
bạn thời gian của của mình, anh ta không thể cho
bạn món quà nào quý giá hơn nữa”)
- Thời gian giúp vạn vật vận động theo đúng quy
luật, trình tự của nó (con người, cây cối trưởng
thành rồi chết đi, xã hội cũng thay đổi theo thời
gian).

- Thời gian giúp con người tích lũy được giá trị,
không chỉ vật chất mà quan trọng hơn là tinh
thần, nếu biết tận dụng tốt sẽ tích sẽ khiến giá trị
bản thân tăng lên (trưởng thành hơn, hiểu biết
hơn, ...)
- Thời gian giúp thay đổi suy nghĩ, tình cảm của
con người: giúp xóa nhòa nỗi đau, hận thù, thậm
chí làm phai nhạt tình cảm yêu thương, thay đổi
tính tình của con người.

c. Bàn luận.
- Cần biết trân trọng từng giây, sống và cống hiến
hết mình. Không chỉ dành thời gian để làm việc mà
cũng cần cả thời gian nghỉ ngơi hợp lí, quan tâm yêu
thương mọi người xung quanh có như vậy mới là tận
dụng hết giá trị đích thực của thời gian.
- Ngày nay vẫn có những bạn trẻ chưa biết quý
trọng giá trị của thời gian, để thời gian trôi đi vô
nghĩa, không tích lũy được giá trị cho bản thân.
(dẫn chứng: chỉ biết vui chơi, làm những điều vô bổ,
…)

d. Liên hệ bản thân.
- Có thái độ phê phán những người không biết
quý trọng thời gian.
- Là một học sinh cần ý thức được giá trị quý báu
của thời gian; biết phân chia hợp lí giữa thời gian
học tập và vui chơi giải trí,... để không hối hận khi
thời gian qua đi, để cuộc sống trở nên ý nghĩa
hơn.

Hướng dẫn học tập
- Xem lại nội dung phần đọc – hiểu đề 3.
- Đọc lại tài liệu gợi ý câu 2.II
- Làm hoàn chỉnh phần II: Tạo lập văn
bản (Đề 11)
- Tìm hiểu phần gợi ý của đề 12.