BÀI 10
ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH VÀ TIỀN LÊ (968 1009)

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ
đất nước thời Đinh - Tiền Lê
a. Chính quyền thời Đinh
- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt tên
nước Đại Cồ Việt, lây niên hiệu là Thái Bình;
dời đô về Hoa Lư (Ninh Bình)

Toàn cảnh Hoa Lư

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ
đất nước thời Đinh - Tiền Lê
a. Chính quyền thời Đinh
- Tổ chức lại chính quyền: Vua đứng đầu, giúp vua
là các Ban Văn, Võ và các Cao tăng; cấp địa
phương gồm đạo (châu), giáp, xã

Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh?

Chính quyền thời Đinh
HOÀNG ĐẾ

TRUNG
ƯƠNG
CAO
TĂNG

BAN
VÕ

ĐẠO

GIÁP

BAN
VĂN

ĐỊA
PHƯƠNG

XÃ

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ
đất nước thời Đinh - Tiền Lê
a. Chính quyền thời Đinh
- Phong vương cho các con, đúc tiền đồng, xữ
nghiêm tội phạm
- Tổ chức quân đội gồm 10 đạo
- Ngoại giao: Giao hảo với nhà Tống

Những việc làm của Đinh Tiên Hoàng có ý nghĩa gì?

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ
đất nước thời Đinh - Tiền Lê
a. Chính quyền thời Đinh
- Ý nghĩa: Khẳng định vị thế cao hơn nền độc
lập của dân tộc

“Bé thì chăn nghé, chăn trâu
Trận bày đã lấy bông lau làm cờ
Lớn lên xây dựng cơ đồ,
Mười hai sứ tướng bấy giờ đều thua”

Đền thờ vua Đinh (Ninh Bình)

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ
đất nước thời Đinh - Tiền Lê
b. Cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)
- Hoàn cảnh: Nhà Đinh rối loạn, nhà Tống lăm le
xâm lược, Lê Hoàn được suy tôn làm vua.

b. Cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)
- Diễn biến:

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê
b. Cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)
- Hoàn cảnh: Nhà Đinh rối loạn, nhà Tống lăm le xâm lược, Lê Hoàn được suy tôn làm vua.
- Diễn biến: Năm 981 quân Tống xâm lược nước ta bằng 2 đường thuỷ và bộ. Lê Hoàn trực
tiếp chỉ huy cuộc kháng chiến.
- Kết quả: Cuộc kháng chiến thắng lợi.
- Ý nghĩa: + Đánh bại âm mưu xâm lược của nhà Tống, bảo vệ độc lập dân tộc.
+ Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê
c. Chính quyền thời Tiền Lê
- Năm 979, Lê Hoàn lên ngôi, đổi niên hiệu là Thiên Phúc, tiếp tục xây dựng đất nước
- Tổ chức bộ máy nhà nước:
+ Trung ương: Vua đứng đầu; giúp vua là Thái sư, Đại sư; dưới là quan văn, võ
+ Địa phương: Cả nước chia thành lộ, phủ, châu, giáp, xã
Vẽ sơ đồ tỏ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê?

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê
c. Chính quyền thời Tiền Lê
- Năm 979, Lê Hoàn lên ngôi, đổi niên hiệu là Thiên Phúc, tiếp tục xây dựng đất nước
- Tổ chức bộ máy nhà nước:
+ Trung ương: Vua đứng đầu; giúp vua là Thái sư, Đại sư; dưới là quan văn, võ
+ Địa phương: Cả nước chia thành lộ, phủ, châu, giáp, xã
- Quân đội có 2 bộ phận: Cấm quân và quân các địa phương
- Pháp luật: Năm 1002, định ra luật lệnh
- Ngoại giao: Tăng cường quan hệ với nhà Tống

1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê
2. Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê
a. Tình hình xã hội
- Chia thành hai bộ phận
+ Thống trị: Vua, quan
+ Bị trị: Nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì
b. Đời sống văn hóa
- Giáo dục chưa phát triển, Nho giáo chưa ảnh hưởng đáng kề, Phật giáo phát triển……
- Văn hóa dân tộc được khôi phục. Nhiều loại hình văn hóa dân gian được giữ gìn như:
ca hát, múa, đua thuyền, đấu võ

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 1. Bộ máy nhà nước thời Ngô, ở các địa
phương do ai đứng đầu?
A. Các quan thứ sử
C . Các quan văn

B. Nhà vua

D. Các quan võ

Sile chính

2. “Loạn 12 sứ quân'' gây ra nguy cơ lớn nhất cho đất nước là? 

A . Kinh tế suy sụp

B. Ngoại xâm đe dọa.

C. Nhân dân đói khổ

D. Đất nước bất ổn

Sile chính

Câu 3. Đố ai trên Bạch Đằng giang
Làm cho cọc nhọn dọc ngang sáng ngời
Phá quân Nam Hán tơi bời
Gươm thần độc lập giữa trời vang lên
A. Lê Lợi

B. Lê Hoàn

C. Trần Quốc Tuấn

D. Ngô Quyền

Sile chính

Câu 4. Việc làm nào dưới đây của Ngô Quyền chứng tỏ ông
nêu cao ý chí xây dựng chính quyền độc lập?

A. Xưng là Tiết độ sứ

B. Làm Tiết độ sứ

C. Lập triều đình quân chủ.

D. Đóng đô ở Cổ Loa.

Sile chính

Câu 5. Vua nào thưở bé chăn trâu
Trường Yên một ngọn cờ lau tập tành
Sứ quân dẹp loạn phân tranh
Dựng nền thống nhất sử xanh còn truyền

.      

B. Đinh Bộ Lĩnh

A. Trần Thái Tổ
C. Lê Thánh Tông

D. Lê Lợi

Sile

Câu 6. Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ của mình ở đâu
để dẹp loạn 12 sứ quân?
A. Cổ Loa

B. Phong Châu

C. Bạch Hạc

D. Hoa Lư ( Linh Bình)

Sile chính

Bài . Hãy hoàn thiện các thông tin ở cột sự kiện (A) (thời Ngô –
Đinh – Tiền Lê) tương ứng với ý nghĩa (B) theo nội dung dưới đây:
 

Sự kiện (A)

Ý nghĩa (B)

a

?

Mở đầu thời kì dựng nền độc lập.

b

?

Khởi xướng quá trình thống nhất đất
nước.

c

?

Nền độc lập của đất nước được giữ vững.

 

Sự kiện (A)

Ý nghĩa (B)

a

Năm 939, Ngô Quyền xưng Mở đầu thời kì dựng nền độc lập.
vương, bỏ chức Tiết độ sứ và
đóng đô ở Cổ Loa.

b

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ Khởi xướng quá trình thống nhất
quân
đất nước.

c

Năm 981, Lê Hoàn đánh thắng Nền độc lập của đất nước được giữ
quân Tống.
vững.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Hãy chọn và giới thiệu một nhân vật lịch sử đã có công dựng nước hoặc
giữ nước thời Đinh - Tiền Lê. Điều gì khiến em khâm phục, muốn học tập
hoặc noi gương nhân vật đó?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Học bài theo câu hỏi cuối SGK.
- Làm bài trong vở bài tập.
 Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về thời
Đinh-Tiền Lê.
 Chuẩn bị bài 11.