TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ VĂN TÁM

TIẾNG VIỆT
LỚP 5/1
BÀI 1-TIẾT 4
GV . Trần Thị Ngọc

Nhận diện được cấu tạo bài văn tả phong
cảnh, biết được trình tự miêu tả phong
cảnh.

Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu:
Phong cảnh quê Bác
Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ.
Câu hát của người xưa cứ ngân nga trong tâm trí chúng tôi trên con đường chúng tôi đi
về quê Bác.
Giữa khung cảnh “non xanh nước biếc”, chúng tôi mải mê nhìn những cánh đồng chiêm
mơn mởn, những chiếc cầu sắt mới tinh, duyên dáng, những mái trường, mái nhà tươi rói bên
cạnh những rặng tre non.
Phong cảnh vùng này quả thật là đẹp. Đứng trên núi Chung, nhìn sang bên trái là dòng
sông Lam uốn khúc theo dãy núi Thiên Nhẫn. Mặt sông hắt ánh nắng chiếu thành một đường
quanh co trắng xoá. Nhìn sang bên phải là dãy núi Trác nối liền với dãy núi Đại Hu ệ xa xa. Trước
mặt chúng tôi, giữa hai dãy núi, là nhà Bác với cánh đồng quê Bác. Nhìn xuống cánh đồng, có đủ
các màu xanh: xanh pha vàng của ruộng mía, xanh rất mượt mà của lúa chiêm đang thì con gái,
xanh đậm của những rặng tre; đây đó một vài cây phi lao xanh biếc và rất nhiều màu xanh khác
nữa.
Cả cánh đồng thu gọn trong tầm mắt, làng nối làng, ruộng tiếp ruộng. Cuộc sống ở đây
có một cái gì mặn mà, ấm áp.
Theo Hoài Thanh, Thanh Tịnh

a. Bài văn tả phong cảnh ở đâu?
b. Xác định mở bài, thân bài, kết bài
của bài văn.
c. Tác giả tả cảnh theo trình tự nào?

HS thảo luận
trong nhóm 4

a. Bài văn tả phong
cảnh ở đâu?

Bài văn tả phong cảnh ở quê Bác.

b. Xác định mở bài, thân
bài, kết bài của bài văn.
+ Mở bài: Từ đầu đến “đi về quê Bác”.
+ Thân bài: Tiếp theo đến “màu xanh
khác nữa”.
+ Kết bài: Còn lại.

Phong cảnh quê Bác
Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ.
Câu hát của người xưa cứ ngân nga trong tâm trí chúng tôi trên con
đường chúng tôi đi về quê Bác.
Giữa khung cảnh “non xanh nước biếc”, chúng tôi mải mê nhìn những
cánh đồng chiêm mơn mởn, những chiếc cầu sắt mới tinh, duyên dáng, những
mái trường, mái nhà tươi rói bên cạnh những rặng tre non.
Phong cảnh vùng này quả thật là đẹp. Đứng trên núi Chung, nhìn sang
bên trái là dòng sông Lam uốn khúc theo dãy núi Thiên Nhẫn. Mặt sông hắt ánh
nắng chiếu thành một đường quanh co trắng xoá. Nhìn sang bên phải là dãy núi
Trác nối liền với dãy núi Đại Huệ xa xa. Trước mặt chúng tôi, giữa hai dãy núi, là
nhà Bác với cánh đồng quê Bác. Nhìn xuống cánh đồng, có đủ các màu xanh: xanh
pha vàng của ruộng mía, xanh rất mượt mà của lúa chiêm đang thì con gái, xanh
đậm của những rặng tre; đây đó một vài cây phi lao xanh biếc và rất nhiều màu
xanh khác nữa.
Cả cánh đồng thu gọn trong tầm mắt, làng nối làng, ruộng tiếp ruộng.
Cuộc sống ở đây có một cái gì mặn mà, ấm áp.

MỞ BÀI

THÂN
BÀI

KẾT BÀI

c.Tác giả tả cảnh theo
trình tự nào?

Tác giả tả từng bộ
phận của cảnh.

Bên phải
Trước mặt
Nhìn xuống

Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:
Diệu kì thay trong một ngày, Cửa Tùng có ba sắc màu
nước biển. Bình minh, mặt trời như chiếc thau đồng đỏ ối
chiếu xuống mặt biển, nước biển nhuộm màu hồng nhạt. Trưa,
nước biển xanh lơ và khi chiều tà thì đổi sang màu xanh lục.
Theo Thuỵ Chương

a. Tác giả tả cảnh biển Cửa Tùng theo trình tự nào?
b. Theo em, trình tự miêu tả ấy có phù hợp để tả cảnh
biển Cửa Tùng không? Vì sao?

HS thảo luận
trong nhóm 4

a. Tác giả tả cảnh biển
Cửa Tùng theo trình
tự nào?
b. Theo em, trình tự
miêu tả ấy có phù hợp
để tả cảnh biển Cửa
Tùng không? Vì sao?

a. Tác giả tả cảnh biển Cửa
Tùng theo trình tự thời gian.

b. Trình tự ấy phù hợp vì vào
mỗi buổi trong ngày, nước biển
cửa Tùng thay đổi màu sắc khác
nhau, mang vẻ đẹp riêng.

Bài văn tả phong cảnh thường gồm ba phần:
• Mở bài: Giới thiệu chung về cảnh.
• Thân bài: Tả đặc điểm nổi bật của cảnh hoặc
sự thay đổi của cảnh theo thời gian.
• Kết bài: Nêu nhận xét, tình cảm, cảm xúc,... về
cảnh hoặc liên hệ thực tế.

LUYỆN TẬP

3. Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu:

Rừng cọ quê tôi
Chẳng có nơi nào như sông Thao quê tôi, rừng cọ trập trùng.
Thân cọ vút thẳng trời hai ba chục mét cao, gió bão không thể quật
ngã. Búp cọ vuốt dài như thanh kiếm sắc vung lên. Cây non vừa trồi, lá đã
xoà sát mặt đất. Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn dài, trông xa như một
rừng tay vẫy, trưa hè lấp loá nắng như rừng mặt trời mới mọc. Mùa xuân,
chim chóc kéo về từng đàn. Chỉ nghe tiếng hót líu lo mà không thấy bóng
chim đâu.
Căn nhà tôi núp dưới rừng cọ. Ngôi trường tôi học cũng khuất trong
rừng cọ. Ngày ngày đến lớp, tôi đi trong rừng cọ. Không đếm được có bao
nhiêu tàu lá cọ xoè ô lợp kín trên đầu. Ngày nắng, bóng râm mát rượi. Ngày
mưa, cũng chẳng ướt đầu.
Quê tôi có câu hát:
Dù ai đi ngược về xuôi
Cơm nắm lá cọ là người sông Thao.
Người sông Thao đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình.

a. Tìm mở bài,
thân bài, kết
bài của bài
văn:

b. Xác định nội
dung của mỗi
đoạn văn ở
phần thân bài

THẢO LUẬN
NHÓM 4

Rừng cọ quê tôi

Chẳng có nơi nào như sông Thao quê tôi, rừng cọ trập trùng.
Thân cọ vút thẳng trời hai ba chục mét cao, gió bão không
thể quật ngã. Búp cọ vuốt dài như thanh kiếm sắc vung lên. Cây non
vừa trồi, lá đã xoà sát mặt đất. Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn
dài, trông xa như một rừng tay vẫy, trưa hè lấp loá nắng như rừng
mặt trời mới mọc. Mùa xuân, chim chóc kéo về từng đàn. Chỉ nghe
tiếng hót líu lo mà không thấy bóng chim đâu.
Căn nhà tôi núp dưới rừng cọ. Ngôi trường tôi học cũng
khuất trong rừng cọ. Ngày ngày đến lớp, tôi đi trong rừng cọ. Không
đếm được có bao nhiêu tàu lá cọ xoè ô lợp kín trên đầu. Ngày nắng,
bóng râm mát rượi. Ngày mưa, cũng chẳng ướt đầu.
Quê tôi có câu hát:
Dù ai đi ngược về xuôi
Cơm nắm lá cọ là người sông Thao.
Người sông Thao đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình.

MỞ BÀI

THÂN BÀI

KẾT BÀI

Thân cọ vút thẳng trời hai ba chục mét cao,
gió bão không thể quật ngã. Búp cọ vuốt dài như
thanh kiếm sắc vung lên. Cây non vừa trồi, lá đã xoà
sát mặt đất. Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn dài,
trông xa như một rừng tay vẫy, trưa hè lấp loá nắng
như rừng mặt trời mới mọc. Mùa xuân, chim chóc
kéo về từng đàn. Chỉ nghe tiếng hót líu lo mà không
thấy bóng chim đâu.
Căn nhà tôi núp dưới rừng cọ. Ngôi trường
tôi học cũng khuất trong rừng cọ. Ngày ngày đến
lớp, tôi đi trong rừng cọ. Không đếm được có bao
nhiêu tàu lá cọ xoè ô lợp kín trên đầu. Ngày nắng,
bóng râm mát rượi. Ngày mưa, cũng chẳng ướt đầu.

Miêu tả đặc
điểm của cây
cọ, rừng cọ.

Nói về sự gắn
bó giữa rừng
cọ với tác giả.

Ghi lại 1 – 2 hình ảnh em
thích trong bài “Chiều
dưới chân núi” và lí do
em thích mỗi hình ảnh
đó.

HS ghi vào VBT

Hình ảnh em thích nhất trong bài “Chiều dưới chân núi” là
chiều tà, trong ánh hoàng hôn, ba mẹ con tựa vào nhau ngắm côn
trùng đang tìm đường về. Vì hình ảnh này gợi cho em sự bình yên.
Hình ảnh em thích nhất là:Những bông hoa li ti đang bắt đầu
cụp cánh vào lúc cuối ngày. Vì hình ảnh này cho thấy vạn vật đều
cảm nhận được bước chuyển của thời gian. Hoàng hôn buông
xuống cũng là lúc để nghỉ ngơi, thư giãn sau một ngày hoạt động
miệt mài.
Em thích hình ảnh ba mẹ con tựa vào nhau ngắm lũ côn
trùng đang tìm đường về nhà và thấy thật yêu mến cuộc đời này:
gợi lên một khung cảnh rất yên tĩnh mà rất đẹp và yên bình trong
tâm hồn người đọc.
Em thích hình ảnh so sánh cái dấu hỏi với vành tai nhỏ vì hình ảnh so sánh
đó vừa hay vừa chính xác.

Dặn
dò