Tiếng Việt 5 – Tuần 4

Luyện từ và câu

Khởi động
Trò chơi truyền điện:
- Nhắc lại tác dụng của dấu gạch ngang
đã học ở tuần trước.

Luyện từ và câu
Luyện tập về dấu gạch ngang

Bài 1. Các dấu gạch ngang dưới đây được dùng để làm gì?
Tôi đến nhà Xtác-đi - ở ngay trước trường - và trông thấy
cái tủ sách của cậu ấy, tôi thấy thèm quá.
Xtác-đi không mua được nhiều sách - nhà cậu ấy không
giàu - nhưng cậu bảo quản sách rất cẩn thận và dành tất cả số
tiền mình có vào việc mua sách. Bằng cách ấy, Xtác-đi đã có
một tủ sách nhỏ.
Theo A-MI-XI (Hoàng Thiếu Sơn dịch)

Bài 1. Các dấu gạch ngang dưới đây được dùng để làm gì?
Câu
Tác dụng của bộ phận chú
thích,
giải thích
Tôi đến nhà Xtác-đi – ở ngay trước trường
– và trông thấy cái tủ sách của
cậu ấy, tôi thấy thèm quá.

Chú thích về vị trí nhà
của Xtác-đi (ở ngay trước
trường).

Xtác-đi không mua được nhiều sách – nhà
cậu ấy không giàu – nhưng cậu bảo quản
sách rất cẩn thận và dành tất
cả số tiền mình có vào việc mua sách.

Giải thích lí do Xtác-đi
không mua được nhiều
sách (vì nhà cậu ấy không
giàu).

Bài 2. Tìm 4 vị trí có thể thêm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú
thích, giải thích trong đoạn truyện sau:
Sáng Chủ nhật, mẹ đi vắng, chỉ có hai anh em Sơn ở nhà.
- Sơn ơi! Chợt có tiếng mẹ gọi. Mẹ về rồi đây!
Sơn chạy vội ra đón mẹ rồi nhanh nhẹn rót nước, mời mẹ:
- Mẹ uống nước đi ạ. Giọng Sơn đang hăm hở bỗng trở nên lúng
túng. Mẹ ơi, từ lúc mẹ đi chợ, em vẫn chơi ngoan nhưng con mới chỉ
kịp quét nhà, đun nước thôi ạ...
Mẹ cười:
- Thế là con làm được nhiều việc giúp mẹ rồi. Này nhé: Con chơi với
em, quét nhà sạch sẽ, lại còn đun nước. Vậy là được ba việc rồi. Con
trai của mẹ ngoan quá!
Theo VŨ ANH

Bài 2. Tìm 4 vị trí có thể thêm dấu gạch ngang đánh dấu bộ phận chú
thích, giải thích trong đoạn truyện sau:
Sáng Chủ nhật, mẹ đi vắng, chỉ có hai anh em Sơn ở nhà.
- Sơn ơi! – Chợt có tiếng mẹ gọi. – Mẹ về rồi đây!
Sơn chạy vội ra đón mẹ rồi nhanh nhẹn rót nước, mời mẹ:
- Mẹ uống nước đi ạ. – Giọng Sơn đang hăm hở bỗng trở nên lúng
túng. – Mẹ ơi, từ lúc mẹ đi chợ, em vẫn chơi ngoan nhưng con mới chỉ
kịp quét nhà, đun nước thôi ạ...
Mẹ cười:
- Thế là con làm được nhiều việc giúp mẹ rồi. Này nhé: Con chơi với
em, quét nhà sạch sẽ, lại còn đun nước. Vậy là được ba việc rồi. Con
trai của mẹ ngoan quá!
Theo VŨ ANH

Bài 3. Viết lại đoạn văn dưới đây, sử dụng dấu gạch ngang để

đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu.

Ai cũng khen bạn Vân (lớp trưởng lớp tôi) là một cán bộ
lớp gương mẫu. Thực ra, lúc đầu, chúng tôi (mấy anh chàng
hay coi thường con gái) không tin Vân làm được lớp trưởng.
Nhưng bây giờ thì khác rồi, cả lớp đều bị Vân thuyết phục...
Theo KIM NGÂN

Bài 3. Viết lại đoạn văn dưới đây, sử dụng dấu gạch ngang để

đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu.

Ai cũng khen bạn Vân – lớp trưởng lớp tôi – là một cán bộ
lớp gương mẫu. Thực ra, lúc đầu, chúng tôi – mấy anh chàng
hay coi thường con gái – không tin Vân làm được lớp trưởng.
Nhưng bây giờ thì khác rồi, cả lớp đều bị Vân thuyết phục...
Theo KIM NGÂN

Vận dụng

Hãy dùng dấu gạch ngang với tác dụng
đánh dấu phần chú thích, giải thích để
viết lại câu sau cho ngắn gọn hơn.
a) Mẹ bảo em:
a) - Con hãy hát cho mẹ nghe
- Con hãy hát cho mẹ nghe một bài hát một bài hát mà con thích. –
mà con thích.
Mẹ bảo em.
b) Hồ Chí Minh là vị cha già của dân b) Hồ Chí Minh – vị cha già
tộc. Hồ Chí Minh được UNESCO vinh của dân tộc được UNESCO
danh là “Danh nhân văn hoá thế giới” vinh danh là “Danh nhân
vào năm 1990.
văn hoá thế giới” vào năm
1990.

húc mừng các em đã hoàn thành bài học

Xin chào và hẹn gặp lại!