MỘT THỂ THƠ ĐỘC ĐÁO
CỦA NGƯỜI VIỆT
(Dương Lâm An)

KHỞI ĐỘNG.
Câu 1. Song thất lục bát là thể thơ có nguồn gốc từ:

A. Pháp

B
B.Việt
Nam

C. Trung Quốc

D. Nhật Bản

Câu 2. Dòng nào sau đây không phải là đặc điểm của thể thơ song
thất lục bát?
A
A. Sử dụng yếu tố văn hoá phương Tây.
B. Có thể chia khổ hoặc không.
C. Số câu trong mỗi khổ thơ không cố định.
D. Có hiện tượng biến thể về cấu trúc.

Câu 3. Vần chân trong thơ song thất lục bát được gieo ở đâu?
A. Tiếng thứ ba của mỗi câu thơ.
B.
B Tiếng cuối của mỗi câu thơ.
C. Tiếng đầu của mỗi câu thơ.
D. Tiếng thứ năm của mỗi câu thơ.

Câu 4. Biến thể nào dưới đây là phổ biến trong thơ song thất lục bát?
A. Mỗi khổ thơ chỉ gồm một cặp câu
B. Mở đầu bài thơ bằng cặp song thất
C. Mở đầu bài thơ bằng cặp lục bát
D
D. Sử dụng toàn bộ câu thơ có cùng số tiếng

Câu 5. Việc sử dụng vần lưng trong thơ song thất lục bát có tác dụng gì?
A. Tạo nhạc điệu cho bài thơ cũng như sự hoà điệu giữa các câu thơ
A
B. Phân biệt rõ ràng với các thể thơ truyền thống khác của Việt Nam
C. Tăng vẻ đẹp hình thức, giúp câu thơ trở nên cân đối hơn
D. Làm cho bài thơ dễ thuộc và truyền bá rộng rãi hơn.

*HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.

I. Đọc – tìm hiểu chung.
1. Đọc, chú thích
a. Đọc
b. Chú thích.
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Dương Lâm An
b. Tác phẩm
- Xuất xứ: Tạp chí “Văn học và Tuổi trẻ”, tháng 9/2023
- Thể loại: Văn bản thuyết minh (Văn bản thông tin)
- PTBĐ chính: Thuyết minh

- Bố cục: 5 phần.
+ Phần 1 (chỉ gồm 1 câu) nêu ý khái quát toàn văn bản.
+ Phần 2 (tiếp đến “trước sau không lâu) cung cấp thông tin
về thời điểm ra đời của thể thơ song thất lục bát và khẳng
định thể thơ này do người Việt sáng tạo nên.
+ Phần 3 (tiếp đến “trên đầu chứng cho”) nêu nét đặc sắc về
hình thức khiến thơ song thất lục bát giàu nhạc tính, có
khả năng truyền tải cảm xúc mạnh mẽ.
+ Phần 4 (tiếp đến “tôi bác cùng nhau”) thông tin về các thể
loại có sử dụng thể thơ song thất lục bát.
+ Phần 5 (còn lại) khẳng định thể thơ này được các thế hệ
nhà thơ từ xưa tới nay sử dụng trong sáng tác văn chương.

II. Khám phá văn bản
1. Tìm hiểu những thông tin về thể thơ song thất lục
bát.
- Nội dung chính của VB: Tính sáng tạo và sự độc đáo của
thể thơ song thất lục bát trong nền văn học Việt Nam.
- Các thông tin về thể thơ song thất lục bát:
+ Nguồn gốc và lịch sử ra đời: Thể thơ song thất lục bát
là một sáng tạo văn học độc đáo của người Việt, xuất
hiện khoảng thế kỉ XV - XVI.
 + Hai tác phẩm đầu tiên được nhắc đến là Chỉ Nam ngọc âm giải
nghĩa và Đại nghĩ bát giáp thưởng đào giải văn của Lê Đức
Mao. Những tác phẩm này không chỉ là những ví dụ đầu tiên về
thể thơ song thất lục bát mà còn cho thấy sự phát triển của thể thơ
lục bát.

II. Khám phá văn bản
 
1. Tìm hiểu những thông tin về thể thơ song thất lục bát

Đặc điểm: Thể thơ này có đặc trưng riêng trong quy
luật dùng thanh điệu và cách gieo vần ở cặp câu lục
bát, cũng như sự phối hợp giữa cặp câu thất và cặp câu
lục bát.
 giúp thơ song thất lục bát giàu nhạc tính.

VB cung cấp những thông tin nào về đặc điểm của thơ song
thất lục bát?

2.Tìm hiểu ảnh hưởng và giá trị của thể thơ song thất lục bát
đối với đời sống văn hoá và thi ca Việt Nam
 
-Thể thơ song thất lục bát ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hoá
và thi ca. Điều này thể hiện qua việc nhiều nhà thơ từ thế kỉ XVIII
- XIX đến đầu thế kỉ XX tiếp tục sử dụng thể thơ này trong sáng tác.
-Thơ song thất lục bát đã phát huy giá trị trong thể loại ngâm khúc và
nhiều thể loại văn học khác như ca trù, văn tế.
 -Mặc dù ngày nay, thể thơ song thất lục bát không còn phổ biến như
trước, nhưng vẫn được một số nhà thơ hiện đại sử dụng như là một
cách để kết nối với quá khứ và truyền tải những tâm trạng, cảm xúc
mới mẻ. Điều này cho thấy thơ song thất lục bát vẫn có sức sống
trong thi ca hiện đại, góp phần làm phong phú thêm văn học Việt
Nam.
 Thơ song thất lục bát vẫn có sức sống trong thi ca hiện
đại, góp phần làm phong phú thêm văn học Việt Nam.

 
3. Tìm hiểu về cách trình bày thông tin trong văn bản.

 
- Được tổ chức một cách lô-gíc và mạch lạc, bắt đầu từ giới thiệu
tổng quan về thể thơ song thất lục bát-> sau đó là lịch sử và các tác
phẩm tiêu biểu, cuối cùng là ảnh hưởng và giá trị của thể thơ đối với
đời sống văn hoá và thi ca.
 
- Trình bày thông tin theo trật tự thời gian, bắt đầu từ thời điểm ra
đời tới những mốc phát triển sau này của thể thơ.

 III. Tổng kết.

1. Nghệ thuật
-  Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh.
- Hệ thống thông tin được triển khai mạch lạc, logic.
- Cách kết hợp, đan xen thông tin phong phú, bao gồm cả
tri thức về văn học, văn hóa và lịch sử.
2. Nội dung
Văn bản cung cấp một số thông tin mở rộng về thể thơ
song thất lục bát (nguồn gốc, đặc điểm, quá trình phát
triển và ảnh hưởng của thể thơ trong tiến trình thơ ca hiện
đại).

IV. Viết kết nối với đọc

Dựa trên thông tin từ VB, hãy viết một đoạn văn ngắn
(từ 5 - 7 dòng) trình bày suy nghĩ của em về tầm quan
trọng của thơ song thất lục bát đối với văn hoá và văn
học Việt Nam.

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT
MẠNH KHỎE- HẠNH PHÚC