HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI THCS CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2023-2024

TIẾT 45: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN (TIẾT 2)
GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ YÊN
TỔ: KHTN
TRƯỜNG: TH & THCS NGUYỄN TRÃI

LUẬT CHƠI
- Có 4 ô hàng ngang tương ứng với 4 câu hỏi
cho 4 đội chơi.
- Mỗi câu hỏi các em có thời gian suy nghĩ là
15 giây.
- Các đội chơi bốc thăm để xếp thứ tự chọn
câu hỏi.
- Mỗi câu khi trả lời đúng sẽ được cộng 10
điểm, riêng từ khóa ở hàng dọc màu tím, đội
nào trả lời đúng sau bốn câu hỏi sẽ được cộng
15 điểm. Trả lời sau gợi ý được 10 điểm.
- Kết thúc 4 câu hỏi, đội nào được nhiều điểm
nhất sẽ là đội chiến thắng.

Ô CHỮ THÔNG MINH
1
2
3
4

Ô CHỮ THÔNG MINH
Câu 1: Cho y = 5x ; biết y=10.
Tìm x?
Câu 2: Cho ba góc của tam
giác ABC lần lượt tỉ lệ với 1;
2 và 3. Tính tổng số đo góc A
và C ?
Câu 3: Cho y tỉ lệ thuận với
x. Khi x = 5 thì y = 55. Tìm
hệ số tỉ lệ của y đối với x?
Câu 4: Mỗi mét dây thép
nặng 25 gam. Hỏi 5 mét dây
thép loại đó nặng bao nhiêu
gam?

1
2

10
13
15
12
11
15924
0
14
3
8
7
6

2

1

2

0

3

1

1

4

1

2

5

Chú ý khi trình chiếu muốn chạy thời gian, nháy choột vào câu 1…

Ô CHỮ THÔNG MINH

KẾT QUẢ
Câu 1: Cho y = 5.x Biết y =10.
Khi đó x=2
Câu 2: Cho ba góc của tam giác
ABC tỉ lệ với 1, 2 và 3.
Tổng số đo góc A và C là 120

0

Câu 3: Cho y tỉ lệ thuận với x.
Khi x = 5 thì y = 55. Hệ số tỉ lệ
của y đối với x là 11
Câu 4: Mỗi mét dây thép nặng
25 gam. 5 mét dây thép loại đó
nặng bao 125 gam

2

1

2

1

2

0

3

1

1

4

1

2

5

MỘT NGÀY TRUYỀN THỐNG CỦA NGÀNH GIÁO DỤC

Ngày hiến chương nhà giáo Việt Nam 20/11

Nếu đại lượng y liên hệ với đại
lượng x theo công thức y=ax (a là
hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ
thuận với x theo hệ số tỉ lệ là a

Tỉ số 2 giá trị tương ứng của chúng luôn không
đổi (và bằng hệ số tỉ lệ)

y3
y1
y2


... a
x1
x2
x3

Kh
ái n
iệm

hú
C

ý

Chú ý: Nếu y tỉ lệ thuận với x
theo hệ số tỉ lệ a thì x tỉ lệ
thuận với y theo hệ số tỉ lệ .
Khi đó ta nói x và y là 2 đại lượng tỉ
lệ thuận

Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng
tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia

y1
x1 y1
x1 y2
x2

,

,

, ...
y2
x2 y3
x3 y3
x3

TIẾT 45 - ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

2. MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

Để giải bài toán về đại lượng tỉ lệ
thuận, theo em ta cần xác định
những bước nào?

TIẾT 45 - ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

2. MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
Các bước giải toán về đại lượng tỉ lệ thuận
B1: Nhận biết hai đại lượng tỉ lệ thuận trong bài
toán và các số liệu liên quan.
B2: Lập các tỉ số bằng nhau biểu thị mối quan
hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ thuận.
B3: Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau tìm các
yếu tố chưa biết và trả lời hoàn chỉnh bài toán.

Dạng 1: Toán về đại lượng tỉ lệ thuận
Ví dụ 3: (SGK /13)
Một công ty may quần áo bảo hộ lao động có hai xưởng may,
xưởng thứ nhất có 25 công nhân, xưởng thứ hai có 30 công nhân.
Mỗi ngày xưởng thứ hai may được nhiều hơn xưởng thứ nhất 20
bộ quần áo.
Hỏi trong một ngày, mỗi xưởng may
được bao nhiêu bộ quần áo (biết năng
suất của mỗi công nhân là như nhau)?

Ví dụ 3

Gọi số bộ quần áo may được trong một ngày của
xưởng thứ nhất và xưởng thứ hai lần lượt là x, y (bộ)

Số bộ Số công
quần nhân
áo
may
trong
1 ngày
Xưởng 1
Xưởng 2

x

25

y

30

𝑥
𝑦
=
25
30

y-x=20

Ta có: y – x = 20
Vì năng suất của mỗi công nhân là như nhau nên số bộ
quần áo
𝑥may được𝑦tỉ lệ thuận với số công nhân. Do đó
ta có:

25

=

30

Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta có:

20
¿
=4
5

và
Vậy mỗi ngày xưởng thứ nhất may được 100 bộ quần
áo và xưởng thứ hai may được 120 bộ quần áo.

LUYỆN TẬP 2
Hai thanh kim loại đồng chất có thể tích tương ứng
gam, biết rằng một thanh nặng hơn thanh kia 40 g?
Lưu ý:

Khối lượng (g)

Khối lượng của một
vật đồng chất tỉ lệ
thuận với thể tích
của nó.

Thanh kim loại 1

x

Thanh kim loại 2

y

y-x=40

Thể tích (cm3)
10
15

x
y
=
10 15

15
cm 3

10
cm 3

là 10 cm3 và 15 cm3. Hỏi mỗi thanh nặng bao nhiêu

Giải
Gọi khối lượng của hai thanh kim loại đồng chất lần lượt là x, y (g)
Theo đề bài ta có: y – x = 40
Khối lượng của một vật đồng chất tỉ lệ thuận với thể tích của nó,
𝑥
𝑦
=
do đó ta có:
10 15
Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:

𝑥 𝑦 𝑦 − 𝑥 40
= =
= =8
10 15 15−10 5

x = 10.8=80 và y =15.8=120
Vậy hai thanh kim loại có khối lượng tương ứng là 80g và 120g.

Dạng 2. Chia một đại lượng thành các phần tỉ lệ thuận với các số cho trước
Ví dụ 4: (SGK – tr.13)
Trong một đợt tặng đồ dùng học tập
cho học sinh vùng cao, có 635
quyển vở được chia cho ba lớp 7A,
7B, 7C tỉ lệ thuận với số học sinh
của mỗi lớp. Hỏi mỗi lớp được tặng
bao nhiêu quyển vở, biết sĩ số của
3 lớp 7A, 7B, 7C lần lượt là 40; 42
và 45 học sinh.

Giải
Gọi (quyển) lần lượt là số vở ba lớp 7A,7B,7C được tặng
Vì tổng số vở là 365 quyển nên ta có

Lại có số vở được chia cho ba lớp tỉ lệ với số học sinh nên:
𝑥
𝑦
𝑧
=
=
40
42
45

Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta có:

𝑥
𝑦
𝑧
𝑥+𝑦+ 𝑧 =
= = =
40 42 45 40+ 42+ 45

𝑦 =5.42=210 ; 𝑧=5.45=225

Vậy số vở mà ba lớp 7A, 7B, 7C nhận được lần lượt là 200 quyển,
210 quyển, 225 quyển

Chú ý: BT trên
được phát biểu
là: Chia số 635
thành ba phần tỉ
lệ thuận với 40;
42; 45.

B1: Nhận biết hai đại
lượng tỉ lệ thuận trong
bài toán, các số liệu
liên quan.
B2: Lập các tỉ số
bằng nhau biểu thị
mối quan hệ giữa hai
đại lượng tỉ lệ thuận.
B3: Áp dụng tính chất
dãy tỉ số bằng nhau tìm
các yếu tố chưa biết và trả
lời hoàn chỉnh bài toán.

Dạng 1: Toán về đại lượng
tỉ lệ thuận

Các bước giải

MỘT SỐ BÀI TOÁN
VỀ ĐẠI LƯỢNG
TỈ LỆ THUẬN

ạng
d
Các
n
toá

Dạng 2: Chia một đại lượng
thành các phần tỉ lệ thuận với
các số cho trước

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Hưởng ứng lễ phát động: Tết trồng cây “ Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” của Trung
ương Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Học sinh của ba lớp 7 cần
phải trồng và chăm sóc 48 cây xanh. Lớp 7A có 32 học sinh, lớp 7B có 28
học sinh, lớp 7C có 36 học sinh. Hỏi mỗi lớp phải trồng và chăm sóc bao
nhiêu cây xanh, biết rằng số cây xanh tỉ lệ với số học sinh.
Bước 1:
Bước 2:

Số cây

x

y

z

Số học sinh

32

28

36

x
y
z


32 28 36

và x+y+z= 48

Bước 3: Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, giải và trả lời

Giải

Gọi số cây xanh cần phải trồng và chăm sóc của các lớp 7A, 7B, 7C
lần lượt là x, y, z (cây).
Vì số cây xanh tỉ lệ với số học sinh và tổng số cây là 48 nên ta có:
x
y
z


32 28 36 và x + y + z = 48

Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta có:
x
y
z
xyz
48 1





32 28 36 32  28  36 96 2
1
1
1
Suy ra x  .32 16; y  .28 14; z  .36 18
2
2
2

Vậy số cây ba lớp 7A, 7B, 7C cần trồng và chăm sóc lần lượt là:
16 cây, 14 cây, 18 cây.

Tết Nguyên Đán Canh Tý 1960
là Tết đầu tiên nhân dân ta
hưởng ứng lời kêu gọi “Tết
trồng cây” của Chủ tịch Hồ Chí
Minh. Đó cũng là Tết mở đầu
một tập quán tốt đẹp của nhân
dân ta trong mỗi dịp vui Tết
đón Xuân. Đến ngày nay chúng
ta có “Tết trồng cây làm theo
lời Bác”, “Tết trồng cây đời đời
nhớ ơn Bác Hồ”… là những dấu
ấn đậm nét về quyết tâm làm
theo lời Bác của nhân dân ta.

Bác Hồ trồng cây đa tại Công viên Thống Nhất
mở đầu Tết trồng cây do Người phát động ngày

Công
viên
Thống
nhấtLá
phổi
xanh
của
Thủ
đô

Chung tay bảo vệ môi trường

Ngày nay, việc bảo vệ môi trường đang là vấn đề mang
tính cấp bách và toàn cầu thì lời răn dạy của Bác càng có ý
nghĩa lớn lao. Việc trồng cây được xem là trách nhiệm.
Mỗi cá nhân học sinh cần nhận thức đầy đủ ý nghĩa của
hoạt động rất hữu ích này để thực hiện nhiệt tình hăng hái.

Tích cực trồng, chăm sóc
và bảo vệ cây xanh
các bạn nhé !

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Ôn lại các bước giải, những dạng toán đã học về đại lượng
tỉ lệ thuận
2. Các nhóm hoàn thiện sơ đồ tư duy của bài “ Đại lượng tỉ lệ thuận”,
làm phần luyện tập 3 và các bài tập 6.20; 6.21 (SGK/14)
3. Chuẩn bị bài mới "Bài 23: Đại lượng tỉ lệ nghịch"

23

LỚP 7B
TH & THCS
Quảng Lãng

10/21/2024

24

24