Hình ảnh sau đây nhắc gợi em
nhớ đến sự việc/vấn đề nào
đang “nóng” gần đây?
Cảm giác của em khi chứng
kiến những sự việc/vấn đề này
là gì?

Hoạt động nhóm đôi
- Thời gian: 3 phút
- Yêu cầu:
+ Thế nào là trao đổi ý kiến?
+ Theo em, trong bài nói trao
đổi về một vấn đề, người nói
nên xưng ở ngôi thứ mấy?
+ Bài nói trình trao đổi về một
vấn đề cần chú ý những yêu cầu
nào?

Thế nào là trao đổi ý Trao đổi ý kiến nêu lên cách hiểu, quan điểm của
kiến?
bản thân, đưa ra lí lẽ và dẫn chứng cụ thể để làm
sáng tỏ cho ý kiến của mình.
Theo em, trong bài nói Ngôi thứ nhất
trao đổi về một vấn đề,
người nói nên xưng ở
ngôi thứ mấy?
Bài nói trình trao đổi về Để trao đổi, thảo luận về một vấn đề, các em cần
một vấn đề cần chú ý chú ý:
những yêu cầu nào?
- Lựa chọn vấn đề cần trao đổi (một hiện tượng
đời sống hoặc đặc điểm nội dung, nghệ thuật của
một khổ thơ, đoạn thơ hay cả bài thơ).
-  Xác định các nội dung ý kiến cần trao đổi.
- Trao đổi, thảo luận trong nhóm về vấn đề đó.
- Khi trao đổi, cần nêu rõ cách hiểu hoặc quan
điểm của bản thân, tôn trọng các ý kiến của người
khác với mình.

1. Định nghĩa
Để có thể hiểu đúng hơn một vấn đề, các em thường phải trao đổi
về vấn đề đó.

-

Hiện tượng đời sống

Vấn đề văn học

Nghiện điện thoại
Ô nhiễm môi trường
Bạo lực học đường
Trộm cắp

- Vẻ đẹp của người phụ nữ
Việt Nam qua bài thơ Mẹ
- Tình cảm bà cháu qua bài
thơ Tiếng gà trưa

Trao đổi ý kiến là nêu lên cách hiểu, quan điểm của bản thân, đưa ra
lí lẽ và dẫn chứng cụ thể để làm sáng tỏ cho ý kiến của mình.

2. Yêu cầu chung
Để trao đổi, thảo luận về một vấn đề, các em cần chú ý
- Lựa chọn vấn đề cần trao đổi (đặc điểm nội
dung hoặc nghệ thuạt của một bài thơ)
- Xác định các ý kiến khác nhau về vấn đề cần
trao đổi.
- Chuẩn bị lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ ý kiến
của mình.
- Khi trao đổi, cần tôn trọng các ý kiến khác biệt.

Đề 1: Sau khi học bài thơ “Những cánh buồm” (Hoàng
Trung Thông), có bạn cho rằng: Hình ảnh cánh buồm trong
bài thơ tượng trưng cho khát vọng vươn xa của người con.
Lại có bạn cho rằng: Hình ảnh cánh buồm tượng trưng cho
những ước mơ chưa đạt được của người cha. Ý kiến của em
như thế nào?

Quy trình thực hành
01

02

Chuẩn bị

Tìm ý và lập
dàn ý

03

04

Nói và nghe

Kiểm tra và
chỉnh sửa

a. Chuẩn bị
- Xem lại nội dung đọc hiểu
văn bản Những cánh buồm
(Hoàng Trung Thông)
- Chuẩn bị các phương tiện như
tranh, ảnh, video,... và máy
chiếu, màn hình (nếu có)

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Tìm ý cho bài nói bằng cách đặt và trả lời các câu hỏi sau:
Các ý kiến nêu
trong đề bài có
gì giống nhau và
khác nhau?

Mỗi ý kiến có
điểm gì hợp lí và
chưa hợp lí?

Ý kiến của em
như thế nào?

Vì sao em hiểu
như thế?

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố
cục ba phần:
Mở đầu

Nêu vấn đề cần trao đổi (có hai ý kiến khác nhau về
hình ảnh cánh buồm trong bài thơ “Những cánh
buồm” của Hoàng Trung Thông)

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố
cục ba phần:
Nội
dung
chính

Nêu và phân tích các ý kiến khác nhau, từ đó, phát
biểu ý kiến của mình. Có thể phát biểu theo gợi ý sau:
+ Nêu điểm giống và khác nhau của hai ý kiến.
+ Nêu và giải thích những điểm hợp lí và chưa hợp lí
của mỗi ý kiến.
+ Ý kiến của em: có thể tán thành một trong hai ý kiến
hoặc không tán thành cả hai và đưa ra một ý kiến
khác.

b. Tìm ý và lập dàn ý
- Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố
cục ba phần:
Kết
thúc

Khẳng định lại ý kiến của bản thân và những điểm hợp
lí trong hai ý kiến đã nêu.

c. Nói và nghe
- Người chủ trì nêu nội dung và cách thức trao đổi, mời người nói
trình bày ý kiến:
Người nói

Người nghe

- Nêu ý kiến của mình trước nhóm hoặc
lớp...
- Trình bày bằng lời, tránh viết thành văn
để đọc: sử dụng điệu bộ, cử chỉ và các
phương tiện hỗ trợ phù hợp.
- Chú ý điều chỉnh giọng điệu, cách trình
bày; quan sát thái độ, lắng nghe ý kiến
phản hồi của người nghe.
- Trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu
có).

- Tập trung theo dõi và nắm được
thông tin từ người nói; ghi chép
các ý chính và các điểm chưa rõ
cần hỏi lại.
- Sử dụng cử chỉ, nét mặt, ánh mắt
để khích lệ người nói.
- Nêu câu hỏi về những vấn đề
chưa rõ, trao đổi lại về ý kiến mà
mình thấy chưa thuyết phục.

c. Nói và nghe
- Người chủ trì nêu nội dung và cách thức trao đổi, mời người nói
trình bày ý kiến
- Người chủ trì tổng kết lại vấn đề đã trao đổi.

BẢNG KIỂM TRÌNH BÀY BÀI NÓI
Bài nói có đủ các phần mở đầu, nội dung chính và kết
thúc.
Giới thiệu được vấn đề cần trao đổi (có hai ý kiến khác
nhau về hình ảnh cánh buồm trong bài thơ “Những cánh
buồm” của Hoàng Trung Thông).
Em đã nêu và phân tích các ý kiến khác nhau, từ đó, phát
biểu ý kiến của mình.
Em đã dùng ngôi thứ nhất để trình bày vấn đề.
Em đã sử dụng giọng điệu, âm lượng, các phương tiện phi
ngôn ngữ (cử chỉ, ánh mắt, nét mặt) hài hoà khi trình bày.

Đạt

CĐ

d. Kiểm tra và chỉnh sửa
Người nói
- Đối chiếu với dàn ý để xem xét nội dung
ý kiến đã trình bày, cách dẫn dắt, các lí lẽ
và bằng chứng.
- Rút kinh nghiệm về cách phát biểu và
hiệu quả của việc sử dụng các phương tiện
hỗ trợ.
- Xem xét lại nội dung, cách thức trả lời
câu hỏi và ý kiến trao đổi với các bạn.

Người nghe
- Hiểu đúng và tóm tắt được các
thông tin từ người nói bằng văn
bản.
- Tập trung chú ý theo dõi người
nói: thể hiện sự mạnh dạn, cầu thị
và thái độ hòa nhã, lịch sự khi trao
đổi với người nói.

TIÊU CHÍ

PHIẾU ĐÁNH GIÁ  BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
NHÓM............................
Chưa đạt
Đạt

(0 điểm)
1. Giới thiệu được vấn đề Chưa có vấn đề để nói
cần trao đổi
2. Nêu và phân tích các ý Nôi dung sơ sài, chưa nêu
kiến khác nhau, từ đó, và phân tích được ý kiến để
phát biểu ý kiến của mình người nghe hiểu được nội
dung vấn đề
3. Nói to, rõ ràng, truyền Nói nhỏ, khó nghe, nói lặp
cảm, chủ động thuyết lại ngập ngừng nhiều lần,
trình
phụ thuộc văn bản chuẩn bị
sẵn
4. Sử dụng yếu tố phi Điệu bộ thiếu tự tin, mắt
ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, chưa nhìn vào người nghe,
nét mặt, ánh mắt,..) phù nét mặt chưa biểu cảm hoặc
hợp
biểu cảm không phù hợp.
5. Mở đầu và kết thúc hợp Không chào hỏi hoặc không
lí
có lời kết thúc bài nói.

(1 điểm)
Có giới thiệu vấn đề nhưng
chưa  gắn với yêu cầu của bài.
Nêu và phân tích được vấn đề
để người nghe hiểu được nội
dung vấn đề nhưng chưa hấp
dẫn.
Nói to, nhưng đôi chỗ lặp lại
hoặc ngập ngừng một vài câu,
chủ động thuyết trình

Tốt
(2 điểm)
Giới thiệu ngắn gọn được vấn
đề cần trao đổi.
Nội dung hấp dẫn, thu hút
được người nghe.
Nói to, truyền cảm hầu như
không lặp lại hay ngập ngừng;
chủ động thuyết trình

Điệu bộ  tự tin, mắt chưa nhìn Điệu bộ tự tin, mắt nhìn vào
vào người nghe, biểu cảm phù người nghe, nét mặt sinh động.
hợp với nội dung vấn đề
Chào hỏi và có lời kết thúc Chào hỏi có lời kết thúc bài nói
bài nói.
ấn tượng.
Tổng:     ................/10 điểm

- Nhóm 1, 3 cử đại diện trình bày bài nói đã
được chuẩn bị trước giờ học.
- Thời gian: 10 phút.
- Nhóm 2, 4 lắng nghe và phản hồi nhóm 1, 3.

Vận dụng kĩ năng nói và nghe, lập dàn ý cho
bài nói với đề bài sau: Có bạn cho rằng: Chủ
đề của bài thơ “Mây và sóng” (Ta-go) là ca
ngợi tình mẫu tử. Bạn khác lại cho rằng: Chủ
đề bài thơ ấy ca ngợi trí tưởng tượng của em
nhỏ. Ý kiến của em như thế nào?