Nguyễn Nhâm 146 -0981.713.891.

Hoạt động
mở đầu

Hoạt động mở đầu
Bác Hồ (Nguyễn Ái
Quốc, Hồ Chí Minh) đã
bôn ba khắp năm châu
bốn biển để tìm con
đường cứu nước. Hãy kể
tên một số nơi Bác đã
từng đặt chân tới.

Hoạt động mở đầu
01

Nhiều nước thuộc các đại lục
Âu, Á, Phi, Mỹ

02

Dừng chân khảo sát khá lâu ở 3
nước đế quốc lớn nhất thời đó
là Mỹ, Anh và Pháp

03

Liên Xô. 

Hoạt động mở đầu
Hãy nêu tên
một số bài thơ
của Hồ Chí
Minh
mà em biết

Hoạt động mở đầu

Cảnh khuya, Rằm
tháng Giêng, Tức
cảnh Pác Pó, Mộ,
…

Hình thành
kiến thức

I

Tìm hiểu chung

1. Tác giả
- Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 2.9.1969) là vị
lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách mạng
Việt Nam.
- Không chỉ là một nhà hoạt động cách
mạng lỗi lạc, Hồ Chí Minh còn được biết
đến với tư cách là một nhà văn nhà thơ
lớn, trong đó phải kể đến tập thơ “Nhật kí
trong tù.”t

2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác
Em hãy giới thiệu
vài nét về tập thơ
Nhật kí trong tù
và bài thơ Lai
Tân

a. Hoàn cảnh sáng tác
- Tháng 8/1942 HCM bị bắt tại thị trấn
Túc Vinh vì bị tình nghi là gián điệp
- Được Hồ Chí Minh sáng tác trong thời
gian bị giam giữ và giải đi qua nhiều
nhà tù của Quốc dân đảng tại tỉnh
Quảng Tây, Trung Quốc (từ ngày
29/08/1942 đến – 10/9/1943
-Là bài thơ chữ Hán, gồm “ Lời đề từ”
133 bài thơ
-“ Lai tân” là bài thơ thứ 96 trong tập
thơ.

b. Bài thơ “Lai tân”

*. Đọc
01

Ngữ điệu
đọc cần
khoan thai,
nhẹ nhàng

02

Lưu ý các từ
khó

+ Số câu: bài thơ có bốn câu,
+ Số chữ trong mỗi câu: bảy chữ

vần chân ở các câu chẵn
(tiền – thiên)

câu thơ được ngắt chẵn trước,
lẻ sau (2/2/3 hoặc 4/3).

niêm giữa câu 2 và 3

tứ tuyệt
Đường luật

nguyên tác luật bằng; bản
dịch thơ luật trắc (tiếng
thứ 2 của câu thứ nhất)

+ (Ba câu đầu): Hiện thực xã hội Lai Tân.
+ (Câu thơ cuối): Bình luận của tác giả.

* Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
* Bố cục: 2 phần
+ Phần một (Ba câu đầu): Hiện thực xã hội Lai Tân.
+ Phần hai (Câu thơ cuối): Bình luận của tác giả.

II

Khám phá
văn bản

1/ Chân dung của những kẻ đứng đầu trong bộ máy
quản lí nhà tù của Tưởng Giới Thạch ở Lai Tân

PP mảnh ghép

Nhóm 1
Nhiệm vụ 1

Nhóm 2
Nhiệm vụ 2

Nhóm 3
Nhiệm vụ 3

Nhiệm vụ 1

+ Ban trưởng, cảnh trưởng có nhiệm
vụ là gì? Ban trưởng, cảnh trưởng
trong bài thơ Lai Tân có thực hiện
đúng chức trách đó không? Vậy mục
đích làm việc của họ là gì?
+ Em có nhận xét gì về mối quan hệ
giữa nhiệm vụ của ban trưởng, cảnh
trưởng với mục việc làm, mục đích của
họ? Từ đó nhận xét về tiếng cười trào
phúng ở hai câu thơ đầu.

Nhiệm vụ 2

+ Câu thơ thứ 2 gợi ra cho em cảm
nhận như thế nào về người huyện
trưởng (vị trí, việc làm, bối cảnh làm
việc,...). Phải chăng sau khi chê
những thói xấu của ban trưởng và
cảnh trưởng, tác giả muốn dành lời
khen cho huyện trưởng vì đã làm
việc chăm chỉ? Em thử suy đoán
huyện trưởng “chong đèn” để làm
gì?
+ Giọng điệu trào phúng ở câu thơ
thứ ba có gì khác so với hai câu thơ

Nhiệm vụ 3
Vẻ bề ngoài ở Lai Tân
được miêu tả qua từ
nào? Từ ngữ đó gợi lên
cuộc sống ra sao? Theo
em, nội dung câu kết có
mâu thuẫn với nội dung
của các câu thơ trước
không?

a. Tiếng cười toát lên từ nhân vật ban trưởng, cảnh trưởng
Giam phòng ban trưởng thiên nhiên đổ
Cảnh trưởng than thôn giải phạm
Sự ngược đời này đã chỉ ra tính lố bịch, làm lộ
tiền
rõ bản chất xấu xa của ban trưởng, cảnh
(Bantừtrưởng
nhà
lao cười
chuyên
đánh
bạc trực
trưởng,
đó tạo
tiếng
trào
phúng
người,
trưởng
kiếm ănnày
diệnGiải
nhằm
vàocảnh
những
đối tượng
quanh)
Nhiệm vụ
Việc làm
Mục đích

giữ trật tự,
an ninh cho
xã hội

đánh bạc,
ăn tiền đút
lót của
phạm nhân

Trục lợi
cá nhân

b. Tiếng cười toát lên từ nhân vật huyện trưởng
Huyện
trưởng

"chăm chỉ" nhưng
trong
địa
bàn
huyện mà ông ta
quản lí chỉ toan
tính mưu lợi cá
nhân, vi phạm pháp
luật.

01

năng lực huyện trưởng
thể hiện sự thối nát, mục
ruỗng trong bộ máy cai trị
địa phương

0
2

huyện trưởng không kém,
nhưng công việc mà ông
ta làm tận khuya không
phải là việc có ích cho
người dân

a. Tiếng cười toát lên từ nhân vật ban trưởng, cảnh trưởng
Huyện tiên
trưởng
thiêu
đăng
 Thoạt
câu
thơ
gợibiện
lêncông
sự sự
khen
ngợi(Chong
nhânđèn
vậthuyện
huyện
trưởng
là người
trưởng
làm công
việc)
làm đúng chức phận, lao tâm khổ tứ vì
dân, vì nước.
Huyện trưởng

Chong đèn

Công việc

người đứng
đầu của một
huyện

thắp đèn rất
lâu trong
đêm, gợi sự
chăm chỉ,

chưa rõ
đang làm
gì

b. Tiếng cười toát lên từ nhân vật huyện trưởng
Hai câu thơ đầu: giọng điệu đả
01
kích (từ ngữ thô mộc, suồng
sã).
Câu thơ thứ ba: mỉa mai –
02
châm biếm
-> Đó là những kẻ đại diện thực thi , bảo vệ
công lí, pháp luật nhưng hành vi lại hành động
phi pháp.

2. Tiếng cười trào phúng toát ra từ sự đối lập của
thực tại xã hội
01

Thái bình: cảnh yên ổn,
thịnh vượng

 Mâu thuẫn giữa vẻ bề ngoài (thái bình)
Lai Tân
cự thái
bìnhthối
thiên
với thực
chấty (mục
rỗng,
nát) của xã
(Trời
Lai Tân
vẫn
tháiphúng
bình)cho tác
hội,
tạođất
ra tiếng
cười
trào
sự giả tạo bởi: ban trưởng vi
phẩm
phạm pháp luật (đánh bạc), cảnh
02

trưởng: trục lợi (kiếm ăn quanh),
huyện trưởng yếu kém, thiếu
gương mẫu

=>Đó là tiếng cười được tạo ra một cách chua cay. chua chát
vì sự thật đã bị bóp méo một cách trần trụi, lẽ thường cuộc
sống đã bị chà đạp không thương tiếc.
3. Đối tượng phê phán trong bài thơ
- Bài thơ được viết vào giai đoạn đất nước Trung Quốc bị phát xít
Nhật xâm lược, nhân dân Trung Quốc phải rên xiết dưới sự thông trị
của ngoại bang và sâu mọt trong bộ máy quan lại chính quyền Tường
Giới Thạch.
- Bộ mặt quan lại nhà tù Lai Tân được Hồ Chí Minh khắc hoạ đầy đủ,
rõ nét với chỉ bốn câu thơ. Không những thế, bài thơ còn phê phán
tình trạng thôi nát phổ biến của bọn quan lại và xã hội Trung Quốc
dưới thời cầm quyền của Quốc dân đảng.

3. Tìm hiểu về dụng ý của tác giả

Nhân vật : Ban trưởng nhà giam,
cảnh trưởng, huyện trưởng
 nhân công chức, viên chức
thuộc bộ máy chính quyền,
những người thuộc giai cấp
thống trị trong xã hội.

Châm biếm, đả kích, tố
cáo tình trạng mục nát,
“nhà dột từ nóc" mà tác
giả chứng kiến ở Lai Tân
thời bấy giờ.

3. Tìm hiểu về dụng ý của tác giả
Theo em, vấn đề này
có xảy ra trong cuộc
sống của chúng ta
hiện nay không? Em
hãy nêu một vài dẫn
chứng về
thực
trạng này.

III

Tổng kết

1. Nội dung, nghệ thuật

Khái quát giá trị nội
dung và nghệ thuật của
văn bản theo PHT số 2
(Hs làm việc cá nhân)

III. Tổng kết

Bài thơ miêu tả
thực trạng thối nát
của chính quyền
Trung Quốc dưới
thời Tưởng Giới
Thạch và thái độ
châm biếm, mỉa
mai sâu cay.

- Lối viết tự sự kết hợp
ngòi bút miêu tả giản
dị, chân thực.
- Giọng điệu thản
nhiên, lại vừa đả kích,
mỉa mai sâu cay.

2. Một số lưu ý khi đọc văn bản thơ trào phúng

Em hãy rút ra một
số lưu ý về cách
đọc văn bản thơ
trào phúng

2. Một số lưu ý khi đọc văn bản thơ trào phúng

Nhận biết
Chỉ ra biểu hiện
Xác định được
của thể thơ thể biện pháp tu từ và được thái độ,
dụng ý của
hiện trong VB
tác dụng trong
tác giả
câu thơ hoặc
trong cặp câu để
suy luận được
yếu tố trào phúng

Hoạt động
luyện tập

TRÒ CHƠI
HỘP QUÀ BÍ

Vận dụng

Hộp quà số 1:  Bài thơ Lai Tân thuộc thể thơ nào?
A. Thất ngôn tứ tuyệt
B. Thất ngôn bát cú
C. Thất ngôn bát cú Đường luật
D.Tự do
C. Thất ngôn bát cú Đường luật
GO
HOME

9 Điểm

Hộp quà số 2: Bài thơ Lai Tân được viết bằng chữ
A. Chữ Quốc ngữ
B. Chữ Trung Quốc
C. Chữ Nôm
D. Chữ Hán

D. Chữ Hán
GO
HOME

8 điểm

Hộp quà số 3: Cảnh trưởng ở trong bài thơ có hành động gì?
A. Ăn tiền của cấp dưới
B. Ăn tiền phạm nhân
C. Ăn tiền của nhà giam
D. Ăn tiền của người thân phạm nhân
B. Ăn tiền phạm nhân
GO
HOME

8 Điểm

Hộp quà số 4: Tác giả có thái độ gì trước cảnh ở Lai Tân?
A. Thái độ mỉa mai, châm biếm
B. Thái độ thương cảm
C. Không có thái độ gì
D. Thái độ tán thành
A. Thái độ mỉa mai, châm biếm.
GO
HOME

7 điểm

Hộp quà số 5: Ban trưởng, Cảnh trưởng, Huyện trưởng đại diện cho
A. Người của giặc
B. Người quản lí
C. Người đứng đầu
D. Bộ máy chính quyền của giặc
C. Người đứng đầu
GO
HOME

8 điểm

Hộp quà số 6: Bài thơ đã cho ta thấy một cảnh tượng bất bình là:
A. Những người đứng đầu vô cớ đánh đập phạm nhân
B. Phạm nhân này bắt nạt phạm nhân khác
C. Những phạm nhân coi nhà giam như nhà mình
D. Những người đứng đầu mặc sức lộng hành
D. Những người đứng đầu mặc sức lộng hành
GO
HOME

10 điểm

Hộp quà số 7: Mức độ mỉa mai của tác giả theo mức
A. Tăng xong giảm
B. Giảm dần
C. Tăng dần
D. Giảm nhanh
C. Tăng dần
GO
HOME

9 điểm

Hộp quà số 8: Ý nào sau đây không đúng khi nói về bài thơ Lai Tân:
A. Lối viết tự sự kết hợp miêu tả giản dị, chân thật
B. Giọng điệu thản nhiên, đả kích; châm biếm sâu cay
C. Viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
D. Là bài thơ số 96 trong tập thơ Nhật kí trong tù
C. Viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
GO
HOME

9 Điểm

Hoạt động
vận dụng

Viết đoạn văn (khoảng 7
– 9 câu) làm rõ chất trào
phúng nhẹ nhàng mà sâu
cay của bài thơ Lai Tân
qua lời nhận xét: “Trời
đất Lai Tân vẫn thái
bình”.

Bảng kiểm đánh giá đoạn văn
Yếu tố
 
Đ
Nội
Khái quát lại nội dung bài thơ.
 
dung Phân tích cách sử dụng từ ngữ trong  
câu.
Phân tích được tác dụng của một vài  
nét đặc sắc nghệ thuật, làm rõ được
chất trào phúng nhẹ nhàng, sâu cay.
Hình Viết đoạn văn đảm bảo dung lượng.
 
thức Các câu trong đoạn phải đúng ngữ  
pháp, Liên kết với nhau bằng các
phương tiện phù hợp.
Tránh các lỗi về chính tả và dùng từ.
 

CĐ